Regie: David Fincher. Met: Rooney Mara, Daniel Craig, Christopher Plummer, Stellan Skarsgard, Robin Wright, Yorick van Wageningen. Als we de meest recente cijfers mogen geloven werden er van Stieg Larsson's Millennium-romantrilogie wereldwijd 65 miljoen exemplaren verkocht. De postuum gepubliceerde thrillers van de Zweedse journalist zijn naast een literaire sensatie ook een cultureel fenomeen geworden. Het laatste wapenfeit hangt in de rekken bij de Zweedse textielgigant H&M, waar de nieuwe filmgarderobe van heldin Lisbeth Salander wordt aangeboden.
Het is koren op de molen van sceptici, die vrezen dat het erfgoed van Larsson door Hollywood verkwanseld wordt. Die vrees lijkt ongegrond. 'The girl with the dragon tattoo', de Amerikaanse verfilming van het eerste Millennium boek 'Mannen die vrouwen haten', is een sterke en spannende thriller, waarin Rooney Mara als Salander een verpletterende indruk maakt, zoals Noomi Rapace dat in de Zweedse verfilming uit 2009 ook deed.
Regisseur David Fincher werkte eerder met Mara in 'The social network', waarin ze facebook-oprichter Mark Zuckerberg de bons gaf. Fincher en scenarioschrijver Stephen Zailllian ('Schindler's list', 'Gangs of New York') kozen er wijselijk voor de Zweedse locatie van de roman te behouden, en leggen de nadruk op de relatie tussen onderzoekster Salander en de door Daniel Craig vertolkte journalist Mikael Blomkvist.
Na een veroordeling voor laster wordt die laatste benaderd door de gepensioneerde grootindustrieel Henrik Vanger, die de verdwijning van zijn nicht in 1966 wil laten onderzoeken en er geen bezwaar tegen heeft dat de journalist in de troebele geschiedenis van de familie en het concern duikt. Anderen hebben daar wel moeite mee, zeker wanneer Salander en Blomkvist met gevaar voor eigen leven het deksel van de beerput lichten.
Het wekt geen verbazing dat Fincher bij Larsson in zijn element is: in zijn doorbraakfilm 'Se7en' en 'Zodiac' richtte de regisseur zich ook op obsessieve onderzoekers die duistere afgronden verkennen. Gezien Larsson's subplot rond seriemoord met Bijbelse motieven is het niet ondenkbaar dat de schrijver zich op zijn beurt door 'Se7en' liet inspireren. Hij was bepaald niet de enige, en na alle Se7en-klonen deden Fincher en Zaillian er verstandig aan het thema slechts zijdelings aan te kaarten.
Met 'The girl with the dragon tattoo' bewijst Fincher op het stilistische en technische vlak wederom zijn meesterschap, maar de meeslepende film fascineert vooral door het intrigerende personage van Lisbeth Salander. Rooney Mara maakt de getraumatiseerde eenling met het fotografisch geheugen tot een hypnotiserende wraakengel, en de actrice en Fincher deinzen nergens voor terug om haar ontberingen invoelbaar te maken.
Die ontberingen liegen er niet om: de scènes tussen Salander en haar door Yorick van Wageningen vertolkte staatsvoogd behoren tot de gruwelijkste die Hollywood in tijden voortbracht. Verkwanseld werd het werk van Larsson dus zeker niet: 'The girl with the dragon tattoo' doet pijn wanneer dat moet. De textiele nevenproducten bij de film mogen juist daarom een pijnlijke misvatting worden genoemd.
Bart van der Put