De ontroerende herkenbaarheid van 'Smoeder'
Gepubliceerd op 26 november 08, 02:50 Laatst bijgewerkt op 20 november 10, 08:30URSEM - Ze speelden het voor het eerst in 2004, namen het op veler verzoek in reprise in 2005 en nogmaals in 2007 en 2008. En nog bleven bij schrijfster Maria Goos en acteur Marcel Musters de verzoeken binnenstromen om de vertelvoorstelling 'Smoeder', over hun beider moeders, nog eens te spelen.
Daarom besloot documentairemaker Michiel van Erp (onder meer bekend van de reeks televisiedocumentaires 'Lang leve. . .' en van 'Pretpark Nederland') er een televisieregistratie van te maken. Na vijf inspeelvoorstellingen zijn op 28 en 29 november de opnamen daarvoor in café/bar/dancing De Rode Leeuw in Ursem. Bij alle (lunch)voorstellingen is publiek van harte welkom.
Voor Goos, die als schrijfster haar sporen verdiende met stukken als 'Cloaca', 'Familie' en recentelijk het vierdelige epos 'De familie Avenier', was het haar allereerste toneelrol. Zij en Musters, die vooral bekend werd door zijn rol als Erik van Dijk uit de door Goos geschreven televisieserie 'Oud geld', kruipen op het toneel het ene moment in de huid van hun beider overleden moeders, en dan weer in de rol van het kind dat zij voor die moeders altijd bleven. De titel 'Smoeder' is een verkorte vorm van het typisch Brabantse 'ons moeder'. Goos en Musters komen uit die provincie, net als Van Erp.
Het stuk werd door critici unaniem de hemel in geprezen, maar was minstens zo succesvol bij het publiek. Er kwam een speciale Smoederpagina op de website van Musters' toneelgezelschap Mugmetdegoudentand ( www.mugmetdegoudentand.nl/smoeder ) waarop onder meer allerlei reacties van publiek en ingezonden foto's van vele tientallen moeders te vinden zijn.
Waar zit hem dat nou in, dat succes van 'Smoeder'? Voor Van Erp is er geen twijfel mogelijk: ,,Iedereen heeft een moeder en daardoor is dit stuk zo ontzettend herkenbaar. Het publiek wordt erdoor geraakt. De mensen blijven ook altijd hangen na afloop, praten na, halen eigen herinneringen op. Je voelt in de voorstelling hoe het beeld van je moeder verandert in de loop der jaren. Als kind zie je haar als een onfeilbaar ideaal, iemand die altijd alles voor je kan en ook zál oplossen. Daarna komt vaak een tijd dat je je tegen haar verzet. En naarmate je dan ouder wordt, merk je dat ze ook een normale sterveling is, met fouten, maar ook met liefde. En wat er ook gebeurt: het blijft 'smoeder'.''
Goos en Musters hadden de voorstelling nog jaren kunnen blijven spelen, weet Van Erp, en steeds voor volle zalen. ,,Maar ze willen verder, ook andere dingen doen. Daarom nu deze televisieregistratie.'' Dat die door Van Erp wordt gemaakt, is geen toeval. ,,Ik ben in de eerste plaats documentairemaker, maar ik heb de laatste jaren meerdere voorstellingen voor mugmetdegoudentand geregisseerd en in 'Mug Inn' ook zelf meegespeeld.''
Van Erp wil er meer van maken dan alleen een registratie van het stuk. ,,We hebben mensen benaderd die na eerdere voorstellingen gereageerd hadden. Hun verhalen weven we door de voorstelling heen.'' Zou een zaaltje in Brabant niet meer voor de hand gelegen hebben, met de door en door Brabantse achtergronden van beide moeders? ,,Nee, we wilden in elk geval niet in de grote stad, maar juist een beetje tussen de mensen. En De Rode Leeuw is precies wat wij zoeken: een mooi, sfeervol zaaltje, waar die twee moeders als het ware echt zouden kunnen zitten.''
Op 26 en 27 november zijn er nog twee inspeelvoorstellingen. Op 28 en 29 november vinden, eveneens met publiek erbij, de opnamen plaats. De uitzending staat gepland voor dinsdag 30 december, vanaf 22.45 uur op Nederland 2.
Smoeder, met Maria Goos en Marcel Musters. Nog te zien in café De Rode Leeuw, Walingsdijk 4, Ursem, op 26, 27, 28 en 29 november, telkens om 14 uur. Kaarten 10 euro, te reserveren via De Familie Film en TV, 020- 66 333 03 of info@defamilie.net
