Een verhaal over Leidenaar Sjors van Loon, die deze zomer omkwam bij zweefvliegen, moet ook over geluk gaan. Want zweefvliegen was het geluk van zijn leven.

Sjors van Loon deed waar hij gelukkig van werd. ,,Zweefvliegen was het geluk van zijn leven.’’

Sjors van Loon deed waar hij gelukkig van werd. ,,Zweefvliegen was het geluk van zijn leven.’’© foto Willemijn de Lange

Samen zingen met kerst.

Samen zingen met kerst.

1 / 2
Paul van der Kooij

Een verhaal over Sjors van Loon, die deze zomer omkwam bij zweefvliegen, moet ook over geluk gaan. Vinden zijn ouders. Of, om precies te zijn: over dat doen waar je gelukkig van wordt. De Leidenaar - die deze dinsdag 26 zou zijn geworden en ter wiens nagedachtenis binnenkort een zweefvlieghotel wordt onthuld in zijn Jacob Catslaan - dééd dat. Tot de laatste dag.

Tussen alle gemis en verdriet, is dat een gedachte die troost biedt. ,,Ik heb altijd gezegd dat ik graag wil dat mijn kinderen gelukkig zijn”, verklaart moeder Lian. „En Sjors wás gelukkig. Zweefvliegen was het geluk van zijn leven. Toen hij een geliefde kreeg die net zo fanatiek aan zweefvliegen deed, hadden wij echt zoiets van: hoeveel geluk kun je hebben?”

Waar vader Alex ontzettend trots op is, is dat Sjors ’zijn eigen weg is gegaan om zich te ontwikkelen’: „De maatschappij dwingt je om heel erg om in een studie te duiken en daarin je talenten te ontwikkelen. Maar je talenten hoeven niet altijd bij je studie naar voren te komen. Die kunnen ook op een heel ander gebied liggen. In het geval van Sjors was dat zweefvliegen en alles wat daarbij komt kijken. Neem het rollend materieel, van voertuigen tot lier. Dat is allemaal techniek en mechaniek. En Sjors vond het superleuk om daarmee te klussen. Om dingen weer werkend te krijgen, te onderhouden en te vernieuwen.”

Werktuigbouwkunde leek dus in de rede te liggen. Na het Stedelijk Gymnasium had Sjors voor de veeleisende TU-variant kunnen kiezen, maar hij ging voor die van de Haagse hogeschool. Ook omdat die wél de tijd zou bieden om naast een goede piloot ook een goede mecanicien te worden.

„En dat wérd hij ook allemaal”, weet zijn vader. „Hij was een van de steunpilaren van het onderhoudsteam van zijn Amsterdamsche Club voor Zweefvliegen. Dat hij vooral ook een groot vliegtalent had, bleek mede uit het feit dat hij in 2016 was geselecteerd voor het nationale kernteam en wereldkampioenschappen vloog in Litouwen, Polen en Hongarije.”

Sjors, met het kernteam, bij het WK in 2019.

Sjors, met het kernteam, bij het WK in 2019.

WK 2019-deelnemer Sjors van Loon...

WK 2019-deelnemer Sjors van Loon...

Bij een voorbespreking voor het WK in 2019 laat Sjors zijn teamgenoten zien waar de meeste thermiek te verwachten is.

Bij een voorbespreking voor het WK in 2019 laat Sjors zijn teamgenoten zien waar de meeste thermiek te verwachten is.

Valkenburg

„Hij kon helemaal één zijn met een toestel en de lucht. Zo vertelde de voorzitter van de club tijdens de uitvaartdienst hoe Sjors een keer de besturing van diens toestel overnam. Terwijl Sjors het nooit eerder had bestuurd, vloog hij er meteen beter mee dan de voorzitter zelf.

En op de club mocht Sjors als een van de weinigen een oud Engels lestoestel besturen, waarbij je met z’n tweeën naast elkaar in een open cockpit zit. Toen ik een keer mee mocht, gaf Sjors me de stuurknuppel en zei: ’Nou pap, nu mag jij een stukje vliegen. Je moet dit en dat doen en dan rechtdoor naar die wolk toe vliegen.’ We werden alle kanten op geslingerd en hij nam het roer snel weer over.”

„Normaal komen zweefvliegers uit zweefvliegfamilies”, weet Lian. „Dan gaan ze op jonge leeftijd al mee in zo’n kist. Wij zijn niet zo’n familie en pas op zijn 15de ging Sjors zweefvliegen.” Het was een tijd dat hij, zoals pubers dat doen, een beetje op straat rondhing en pas laat in de avond thuis kwam.

„Laten we eens gaan kijken bij de zweefvliegclub op Valkenburg”, suggereerde vader Sjors op zekere dag. Opgegroeid in de buurt van vliegbasis Gilze-Rijen, was hij als jongen al dol op militaire vliegtuigen. En hij had gemerkt dat ook zijn zoon door het vliegvirus besmet was geraakt door de vliegboeken en de vliegshows die ze bezochten: „Al zei hij toen hij klein was wel: ’veel te herrie’. Toen lag zijn passie blijkbaar al bij het geluidloze zweefvliegen.”

Sjors bij de ZHVC Valkenburg.

Sjors bij de ZHVC Valkenburg.

Voor hij het wist, haalde Sjors alles uit opstijgende warme lucht en de thermiekbellen die zij veroorzaken. Door omhoog te cirkelen in die bellen, win je hoogte om extra lang en ver te zweven. Al halen de bellen aan zee het zelden bij die van Soesterberg, thuisbasis van de ’Amsterdamsche’ waar hij als achttienjarige lid van werd.

Vliegveld Soesterberg van boven gezien.

Vliegveld Soesterberg van boven gezien.

Duitsland

Ook zaterdag 11 juli was er thermiek in overvloed. Net als andere zweefvliegers maakte Sjors daar gretig gebruik van. Eind van de ochtend vloog hij richting Duitsland, waar ’s middags het noodlottig ongeval plaatsvond met een andere Nederlandse zweefvlieger.

„Gelukkig kon geen van de vliegers, die allebei zeer ervaren waren, iets aan het ongeluk doen”, stelt Lian. „Ze hebben elkaar simpelweg niet gezien.” Omdat niemand iets te verwijten zou zijn, hoeft ze ’niet ook boosheid te verwerken’.

Toen ze enkele weken na de uitvaart de bosplek in Duitsland bezochten waar Sjors was neergekomen, vonden Alex en Lian die heel vredig en sereen. Alex: „Het was ook niet zo’n donker bos. Je kon er juist doorheen kijken.”

Sporen waren er niet meer. Toch wisten ze zeker dat dit de plek was, op zo’n vijftien meter van een vooral door fietsers gebruikte bosweg. De Duitse agente die op de bewuste dag menig journalist te woord had gestaan, begeleidde hen namelijk. „En het was heel troostend om daar te zijn en er bloemen neer te leggen”, kijkt Lian terug. Als ’luchtigheidje’ zei ze zelfs: „Geef me een zakmes, dan kerf ik zijn naam in een boom.”

Uiteindelijk heeft ze het niet gedaan. Het hoeft ook geen gedenkplek van ze te worden. Die komt al in de laan waar Sjors opgroeide: de Jacob Catslaan. „Toen twee buurvrouwen laatst een bloemetje kwamen brengen namens de laan, vertelden ze een mooi bedrag te hebben opgehaald ter nagedachtenis van Sjors.”

Eerst werd gedacht aan een boom in het Kweeklustpark of het bloemperk in het midden van het plantsoen. Dat onderhouden bewoners toch al. Uiteindelijk werd gekozen voor een hotel voor vliegende insecten in het bloemperk: „Opdat die blijven zweefvliegen en het bloemperk daarvan kan meeprofiteren.”

Beeld uit 2013: Lian en Alex poseren met hun gezin aan de hoogsteigen Jacob Catslaan.

Beeld uit 2013: Lian en Alex poseren met hun gezin aan de hoogsteigen Jacob Catslaan.© Andrea Ege Photography

Een buurtgenoot die meubelmaker is, maakt het. Op verzoek van Lian krijgt de paal de lengte van Sjors - 1 meter 78. Zijn personalia komen op een plaatje aan de achterkant. Zo blijft hij aanwezig in de laan waar bewoners elkaar nog groeten, niet in de laatste plaats omdat nieuwelingen trouw worden geïntroduceerd tijdens het jaarlijkse laanfeest. Een laan ook die, toen de marathon er nog doorheen liep, jaar na jaar de prijs kreeg als mooist versierde straat. En waar met kerst wordt gezongen rond de kerstboom. Afgelopen vrijdag was er een mini-Taptoe als alternatief voor het afgelaste 3 Oktoberfeest.

Kippenvel

Na de dood van Sjors ging de laanvlag halfstok. En op de dag van zijn uitvaart treurden huis na huis de vlaggen. Lian: „We kregen echt kippenvel toen we op weg gingen.” Alex: „Ook bij het crematorium in Soesterberg was het indrukwekkend, met een erehaag waaruit bij aankomst een luid applaus opsteeg voor Sjors en vliegtuigen in ’missing man formatie’ overvlogen, waarbij er dus eentje de groep verlaat. Als vliegtuigliefhebber vond ik dat heel mooi, maar ook erg emotioneel.”

Na de dood van Sjors van Loon ging de laanvlag halfstok.

Na de dood van Sjors van Loon ging de laanvlag halfstok.© archieffoto Hielco Kuipers

Op de dag van zijn crematie treurt de Jacob Catslaan massaal om Sjors.

Op de dag van zijn crematie treurt de Jacob Catslaan massaal om Sjors.

Hun zoon werd wel eens een Stille Willie genoemd, maar ze wisten wel beter. Hij koos gewoon zijn momenten om iets te zeggen. Alex: „Wilde hij in een vergadering een punt maken, dan dééd hij dat. Kritisch en overwogen. Hij kwam ook altijd met een oplossing.”

„En op school nam hij het op voor de kwetsbare”, begreep Lian. „Hij had veel empathie voor mensen die anders zijn en legde graag uit waarom iemand iets doet.” Het had mede te maken met zus Minze, die anderhalf jaar na Sjors werd geboren en meervoudig gehandicapt bleek. Lian: „Als grote broer heeft hij zich altijd op een positieve manier om haar bekommerd.”

„Ook was hij gek met de tweeling die zes jaar na hem ter wereld kwam, al was hij vanwege zijn vlieghobby veel minder thuis. Zeker sinds hij in november 2019 in de buurt van het vliegveld anti-kraak kon gaan wonen met zijn vriendin. Maar gelukkig zagen ze elkaar nog regelmatig bij de Albert Heijn XL, waar ze alle drie een bijbaantje hadden.”

Zelf genoot ze toen Sjors langskwam op haar werk en daar anderhalf uur bleef zitten: „Hij was oprecht geïnteresseerd in de aanwezigen en gaf zelfs nog wat technische uitleg.”

11 juli, 17 uur 45

Waar de hbo-studie een tijdlang leek te haperen, haalde Sjors de week voor het ongeval alsnog zijn diploma. Ook was hij aangenomen op de TU Delft. Kortom, alles leek te kloppen tot het moment dat twee mensen van het zweefvliegen voor de deur stonden. Die elfde juli, om 17 uur 45, wist Lian gelijk dat het ’heel ernstig mis was’. Op haar vraag of er ’iets is met Sjors?’, gaf het duo het signaal eerst binnen te willen komen.

Terwijl ze haar wereld voelde instorten, zat Alex vooral vol ongeloof. Zo kwam hij tot opmerkingen als ’Wat maak je me nou?’ En hoezo kunnen zweefvliegtuigen in de lucht tegen elkaar botsen? „Dat gebeurt toch nooit?”

Daar gaat Sjors..

Daar gaat Sjors..© Foto Willemijn de Lange

Al snel werd het motto: zo positief mogelijk omgaan met het verlies van Sjors. Zorgen dat hij, mede door het ophalen en delen van mooie herinneringen, nooit vergeten wordt. Gelukkig zijn die herinneringen er in overvloed.

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.