Zeven vragen (en antwoorden) over coronavaccin Pfizer. ’Je moet beginnen bij de jongeren met vaccineren’

Leiden

Epidemioloog Frits Rosendaal van het Leids Universitair Medisch Centrum is opgetogen over het Pfizer-vaccin. Maar begin bij het inenten nou niet bij kwetsbare ouderen maar bij de jongeren. ,,Dat is het meest logisch.”

,,Dit is een stip op de horizon”, zegt Marjolein van Egmond, hoogleraar immunologie aan het Amsterdam UMC. Ze maakte een lunchwandeling toen ze een appje kreeg over het coronavaccin. ,,Ik werd helemaal blij. Yes, dit gaat gewoon lukken!”

(Tekst gaat door onder de foto)

Marjolein van Egmond
© Foto Anita Edridge

Hard nodig. ,,We waren met z’n allen een beetje in mineur. Je hoorde geluiden als: ’straks komt het vaccin er niet’, ’voor hiv is het ook nooit gelukt’, of ’het werkt maar voor vijftig procent’. Dus dit is fantastisch. We moeten nog even deze winter door, dat is vervelend. Kerst en Oud en Nieuw lopen waarschijnlijk ook in de soep. Maar er is licht aan het einde van de tunnel. Dit gaat gewoon goed komen.”

1 Wat betekent deze doorbraak voor andere vaccinonderzoeken?

,,Die gaan gewoon door”, zegt viroloog Mariet Feltkamp van het LUMC. ,,Het is alleen maar goed om meer keuze te hebben. We hebben veel nodig en het ene vaccin is beter dan het andere. De toediening is bijvoorbeeld makkelijker of de bijwerkingen zijn minder.”

(Tekst gaat door onder de foto)

Mariet Feltkamp

Marjolein van Egmond: ,,Het kan best dat we straks meerdere werkende vaccins hebben. Pfizer kan niet in zijn eentje alles produceren voor de hele wereld.” Geen punt als andere vaccins niet voor 90 procent beschermen, zoals bij Pfizer mogelijk het geval is. ,,Tachtig procent is ook heel fijn. Dan worden 8 van 10 mensen die gevaccineerd zijn niet ziek.”

2 Is er genoeg vaccin voor Nederland?

Niet direct. Het vaccin is één van de zes kandidaten waarop de Europese Unie een optie heeft. De 200 tot 300 miljoen Pfizer-vaccins worden op basis van inwonertal over de landen verdeeld. Nederland kan rekenen op 7,8 miljoen doses, met zicht op nog eens 3,9 miljoen extra. Uiteindelijk genoeg om bijna zes miljoen Nederlanders te vaccineren, want iedereen heeft twee prikken nodig (drie weken tussentijd). Zo’n dubbele dosis zou 33 euro kosten.

3 Bij welke groepen begin je met inenten?

Mogelijk zitten kwetsbare groepen en vitale beroepen in de voorhoede. Vakbonden FNV en CNV vinden dat zorgmedewerkers als eersten aan de beurt moeten zijn. Het beschermt de medewerker én patiënt. Scheelt ook ziekteverzuim en dus werkdruk. Onderwijsbond AOb wil dat leerkrachten voorrang krijgen.

(Tekst gaat door onder de foto)

Frits Rosendaal
© Foto Gaceta Holandesa

Epidemioloog Frits Rosendaal van het LUMC ziet dat anders. ,,Je moet beginnen bij de jongeren en kwetsbare actieve mensen. Jongeren zijn de verspreiders, zo roep je het virus een halt toe. Indirect bescherm je daarmee ook de ouderen.”

4 Het vaccin moet op -80 graden worden bewaard, onhandig?

Professor Van Egmond: ,,Dat is serieus koud, maar voor Europa en Amerika wel op te lossen. We hebben ’mintachtigvriezers’ en droogijs. Op het platteland in Afrika is dat veel lastiger. Was al een probleem met het oude mazelenvaccin dat in de koelkast moest worden bewaard.”

5 Het vaccin is razendsnel ontwikkeld, is het wel veilig?

,,We hebben in Europa heel strenge regelgeving. Als geneesmiddelenautoriteiten dit straks goedkeuren, kun je ervan uitgaan dat het echt veilig is”, benadrukt Van Egmond. Bij het vaccin wordt gebruik gemaakt van nieuwe technologie. Je krijgt een beetje genetisch materiaal van het SARS-CoV-2 virus ingespoten. Hierdoor ontwikkelt het afweersysteem een specifieke reactie. Dringt het coronavirus binnen dan wordt je afweer direct gealarmeerd. Marjolein van Egmond vertelt dat van de zes vaccins waarop de EU een optie heeft, er nog twee op min of meer dezelfde manier zijn gemaakt als Pfizer. ,,Dus als deze werkt, is dat heel hoopvol voor de andere vaccins.

6 Hoe lang beschermt het vaccin?

,,Weten we niet”, zegt professor Rosendaal. ,,Je moet mensen blijven volgen, dan zie je het vanzelf. Maar als je net zoals bij griep jaarlijks moet vaccineren, dan is het logistiek wel te doen.” Punt van aandacht: ,,In hoeverre maakt mutatie van het virus het vaccin minder werkzaam? Maar de basishouding moet blijdschap zijn: er kan blijkbaar een vaccin gemaakt worden dat werkt.”

7 Straks terug naar ’nomaal’?

,,Dat is maar de vraag”, zegt Van Egmond. ,,We weten niet of gevaccineerde mensen niet besmettelijk zijn. Zeker in het begin is de 1,5-meterregel nog belangrijk. Maar als op een gegeven moment steeds meer mensen gevaccineerd zijn en het virus is bijna niet meer aanwezig, ja, dan kunnen we steeds meer terug naar normaal. Ik snak echt naar het moment dat ik mijn ouders weer kan knuffelen, maar ik betwijfel of je met nieuwjaar nog al je collega’s gaat zoenen.”

9 op de 10 beschermd

Het vaccin van de Amerikaanse farmaceut Pfizer en het Duitse BioNTech laat bij het testen op 43.538 vrijwilligers al mooie resultaten zien. Bij 9 op de 10 voorkwam inenting dat proefpersonen ziek werden. Professor Frits Rosendaal: ,,Het betreft door Pfizer bekendgemaakte resultaten, dus we moeten het wetenschappelijke artikel nog afwachten en kritisch beoordelen. Er zal ook een onzekerheidsmarge rond die 90 procent bescherming zijn, dus het kan allemaal wat minder geweldig zijn dan het nu lijkt, maar bedenk wel dat we met 30 procent al blij waren geweest. ”

Meer nieuws uit Metropool

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.