Roeivereniging Njord in de oorlog: een inkijkje in een Leidse en sportieve subcultuur

Njord in Lissabon, 1939.
Diner, 20 december 1941.
Njord-praeses Rosalie ten Wolde (links) en Ab Actis Julia van Sluijs overhandigen het eerste exemplaar van ’Njord in de oorlog’ aan rector magnificus Carel Stolker.
© Foto Ralph de Waard
1/3
Leiden

De Leidse studentenroeivereniging Njord heeft ter gelegenheid van ’75 jaar bevrijding’ een boek uitgebracht over de wederwaardigheden van club en leden in de Tweede Wereldoorlog. Rector magnificus Carel Stolker van de Universiteit Leiden ontving maandag het eerste exemplaar.

’Njord in de oorlog’ heet het boekje waarmee de roeivereniging een tot dusver niet uitgebreid gedocumenteerd hiaat in de clubgeschiedenis vult. Het was er het goede moment voor. ,,De jonge generaties komen steeds verder van de gebeurtenissen af te staan en samen met de oude garde besloten we er, met het oog op 75 jaar bevrijding, eens goed in te duiken’’, zegt praeses Rosalie ten Wolde.

Het resultaat is ruim honderd pagina’s met uitgebreide vertellingen over de lotgevallen van de Njord-leden uit de periode 1929 tot 1949. Het boekje beperkt zich namelijk niet slechts tot de feitelijke oorlogsjaren. Njord blikt erin ook terug op de schrale jaren waarin het de roemrijke vereniging maar niet wilde lukken om met ’de oude vier’ de Varsity te winnen - dé studentenroeiwedstrijd die sinds 1878, toen Njord de Delftse concurrentie daartoe uitdaagde, gehouden wordt.

Roeien

Want oorlog of geen oorlog, uit de vele vertellingen in het boekje blijkt dat ondanks alles ook het roeien zelf steeds hoog op de agenda bleef staan. Evenzo de noodzaak om zo goed en kwaad als het gaat de club overeind te houden tot beter tijden. Wat te doen nu door de mobilisatie zoveel ervaren roeiers afwezig zijn, bijvoorbeeld? Hoe om te gaan met de sluiting die de Leidse vereniging treft vanwege de band met de Leidse universiteit waar hoogleraar Cleveringa zich in zijn beroemde rede zo afzette tegen het gedwongen ontslag van Joodse collega’s? En hoe te voorkomen dat de kostbare houten boten in kachels verdwijnen?

Via de uitgebreide vertellingen over de levensloop en lotgevallen van leden, verzameld uit archieven en gesprekken met familie, gaat de lezer de hele wereld over. Leden kwamen terecht in jappenkampen, Rusland, Amerika, Nederlands-Indië en Engeland, werkten in het verzet en ondergingen de ontberingen van de concentratiekampen. Zelfdodingen, moord, overlevers, geslaagde en mislukte vluchtpogingen, vreugdevolle herenigingen... alles komt voorbij. Veelal ook in relatie tot het roeien, trainingen, wedstrijden die er nog wel waren en het verenigingsleven daaromheen. Als zodanig geeft het boek eveneens een inkijkje in een Leidse en sportieve subcultuur en vormt het een waardevolle aanvulling van de geschiedschrijving van stad en universiteit.

Studenten kunnen het boek gratis krijgen, evenals de hoogste klassen van de Leidse middelbare scholen. Maatschappelijke fondsen en oud-leden maakten dat mogelijk. Volgende week - omdat op 26 november de traditionele Cleveringa oratie gehouden wordt ter herdenking aan de befaamde rede - delen Njord-leden het boekje op de scholen uit en gaan zij er in gesprek over oorlog, vrede en vrijheid.

Anderen die het boekje hopen te verkrijgen, kunnen zich melden via e-mailadres abactis@njord.nl. Als duidelijk is hoe groot de belangstelling daarvoor is, kan een prijs worden bepaald. ,,Maar duur zal het natuurlijk niet worden’’, stelt praeses Ten Wolde op voorhand. ,,We hoeven er niet op te verdienen, het gaat erom dat we die verhalen zo breed mogelijk kunnen delen.’’

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.