Willem van Egmond, de nieuwe wijkagent in de Stevenshof, is ’allergisch’ voor racisme

Willem van Egmond wordt hartelijk begroet door wijkbewoners Susan van Egmond en Peter Waalboer, die beiden blind zijn.
© Foto Hielco Kuipers

De nieuwe wijkagent in de Leidse wijk Stevenshof is recht door zee en voelt zich niet verheven boven de rest. Willem van Egmond (58) hoopt hier de laatste jaren voor zijn pensioen nog wat te kunnen betekenen. ,,Geen probleem is te klein, want het kan voor een ander heel erg groot zijn.”

,,Ik houd elke dinsdagmorgen tussen tien en twaalf uur aan de Dobbedreef 7 mijn spreekuur met iemand van woningbouwvereniging Portaal om de wijkbewoners te woord te staan. En eenmaal per maand zit ik op donderdagavond van 19 tot 20 uur in de Stevensbloem. Dat deed ik in het centrum van Leiden ook altijd en dat werkt heel goed. De manager van de Digros heeft een kan koffie en een statafel klaarstaan zodat de mensen mij kunnen opzoeken.”

,,Ik heb veertien jaar in het centrum van Leiden gewerkt als wijkagent. De sociale kaart is daar heel anders. In het centrum wonen veel meer alleenstaanden en stellen zonder kinderen die meer op de cultuur zijn gericht. Daar is meer anonimiteit, er zijn ook meer alcoholisten en drugsverslaafden.”

Christiane F.

,,Toen ik 14 jaar geleden als wijkagent in het centrum ging werken had je onder perron 1 een situatie net als werd beschreven in de film en het boek over de jonge Berlijnse heroïneprostituee Christiane F. Er waren hier tientallen alcoholisten en drugsverslaafden. Elke week kwam er een wagen van de gemeente om de boel schoon te spuiten. Verslaafden sliepen in portieken, het was een trieste bedoening. Sinds de daklozenopvang aan het Papagaaisbolwerk zit, is die situatie heel erg verbeterd. De overlast is aanzienlijk verminderd.”

,,Het hele stationsgebied leeft enorm op. Dat komt ook door de plannen die er nu voor zijn. Het management van de politie had bedacht dat het een goed idee was als de wijkagenten van plaats zouden wisselen. Ik was het nog lang niet zat en had natuurlijk allemaal tegenargumenten maar nu ik sinds 1 februari in de Stevenshof zit, vind ik het eigenlijk wel een goed idee. Ik stap een totaal nieuwe wereld in en ik merk dat het me goed doet.”

Vergrijzen

,,De Stevenshof is dertig jaar oud, er wonen elfduizend mensen en de wijk is aan het vergrijzen met veel vijftig- en zestigjarigen. De scholen krijgen steeds minder kinderen. Er is veel sociale problematiek achter de voordeur. Dat vergt een heel andere aanpak dan in het centrum waar je veel kunt bereiken met de korte klap. In het centrum heb ik bijvoorbeeld de verkeerssituatie bij het Stationsplein aangepakt. Iedereen reed daar door rood en trok zich weinig van de regels aan. Dan ging ik daar met mijn bonnenboekje in de ochtendspits staan om bekeuringen uit te delen. Ik schreef de meeste bekeuringen van iedereen uit. Daar deed ik het niet om, maar ik dacht wel: als ik hiermee een verkeersdode kan voorkomen dan heb ik al heel veel bereikt. Ik durf best te stellen dat ik mijn steentje heb bijgedragen aan de verkeersveiligheid.”

(Tekst loopt door onder de foto)

,,In deze wijk ligt de nadruk meer op de problemen dan op het handhaven. Hier moet ik het vertrouwen proberen te winnen op een respectvolle manier.”
© Foto Hielco Kuipers

,,In deze wijk ligt de nadruk meer op de problemen dan op het handhaven. Hier moet ik het vertrouwen proberen te winnen op een respectvolle manier. Ik ga natuurlijk niet alle problemen oplossen, want ik ben geen heilige. Ik ben ook geen perfectionist die per se een 10 moet halen. Met een 7 ben ik al heel tevreden.”

Goede relatie

,,Ik heb heel wat cursussen communicatie gedaan en weet dat ik mensen met respect moet behandelen en een goede relatie moet hebben. Dan krijg je een open communicatie. Dat heet het betrekkingsniveau. Soms zeg ik: gooi het er maar uit, zodat er dingen gebeuren tussen mensen. Kijk je wel eens naar het Familiediner? Die Bert van Leeuwen doet dat heel goed door mensen die elkaar dertig jaar niet hebben gesproken weer bij elkaar te krijgen. Dat is mooie integere televisie. Ik probeer me te verplaatsen in mensen die het moeilijk hebben. Of je nou hooggeleerd bent of Jan de arbeider, je gaat allebei hetzelfde hoekje om.”

,,Ik heb al een lijstje op de plank liggen waarop burenruzies staan die heel diepgeworteld zijn, een persoon uit de daklozenopvang De Binnenvest die veel overlast veroorzaakt en een stalkingsincident. Maar er is meer natuurlijk, dat varieert van een horder die van alles verzamelt tot iemand die er andere normen en waarden op nahoudt.”

,,Het valt me op dat de gemeente heel goed weet wat hier speelt. Ik kan veel kennis halen bij de handhavers. In het centrum gaat het meer om handhaven en hier gaat het misschien meer om irritaties tussen buren die heel lang spelen of parkeeroverlast en afval, allemaal bronnen van irritatie.”

Fiets

,,Als wijkagent moet je zichtbaar zijn in de buurt. Ik doe alles op mijn fiets en heb een spreekuur. 95 procent van mijn werk zit ik in de wijk, de andere vijf procent kan ik worden ingezet bij evenementen of horecatoezicht, maar dat ligt nu natuurlijk vanwege corona op zijn gat.”

,,Het is mooi politiewerk omdat ik veel preventief bezig ben en veel zelf bepaal. Ik ben bezig met de oorzaak van een probleem. Waar collega’s tien keer op een melding af komen moet ik er juist voor zorgen dat er geen melding komt. Waardoor wordt die geluidsoverlast veroorzaakt? Waarom is er veel geweld in een gezin? Zijn er veel schulden? Dat is mooi werk. Ik ben geen maatschappelijk werker, maar een politieman. Maar wel één die zich geen haar beter voelt dan een ander. Dat heb ik van huis uit meegekregen. Als wijkagent moet je over kameleontische eigenschappen beschikken zonder dat je je eerlijkheid uit het oog verliest.”

Accuraat

,,Er komen nu weliswaar maar twee vrouwen uit de buurt op mijn spreekuur die het hebben over problemen met hun kinderen, maar ik heb al tien terugbelverzoeken. Daar reageer ik altijd accuraat op en dat levert zo twee uur werk per gesprek op. De verwachtingen zijn hoog, maar ik ben ook maar een mens, ik ga in ieder geval bij iedere melding mijn best doen. De wijk staat bij mij bovenaan.”

,,De politie is nu veel meer aanwezig in de wijken dan dertig jaar geleden. Toen heerste er een machocultuur en stond de politie ver van de mensen af. Nu zitten we er meer bovenop. Dat is een bewuste keuze, want als je jongens die kattenkwaad uithalen aanspreekt op hun dertiende voorkom je een hoop ellende. Als ze achttien zijn, ben je te laat en kunnen ze al tot hun nek in de drugscriminaliteit zitten.”

(Tekst loopt door onder de foto)

Willem van Egmond is wijkagent voor iedereen, van links tot rechts.
© Foto Hielco Kuipers

,,Ik ben begonnen in de Schilderswijk waar de cultuur heel erg macho was. Toen ik werd overgeplaatst naar Leiden trof ik die cultuur weer aan in mijn team. Er werden racistische moppen gemaakt en ik deed daar niet aan mee. Ik lachte ook niet mee. Toen de leider in dat groepje vroeg waarom ik niet lachte, zei ik dat er in de Tweede Wereldoorlog al genoeg om was gelachen. Hij zei niets en heeft me toen een jaar lang doodverklaard. Ik moest alleen op pad, niemand ging met me mee in de nachtdienst. Dat was naar, maar ik boog niet. Gelukkig had een goede vriend en collega door dat ik niet gelukkig was en werd ik overgeplaatst naar een ander team dat wel heel prettig was en waar ik me veilig voelde. Door mijn houding had ik vijanden gemaakt maar nog veel meer vrienden bij de Leidse politie.”

Verdwenen

,,Die machocultuur bij de politie is grotendeels verdwenen. Wat Fatima Aboulouafa, de in opspraak geraakte teamchef, daarover heeft gezegd klopt echt niet. Mijn teamchef heeft juist zijn nek uitgestoken om haar binnen te halen. Ik vond het een leuke meid, maar op een gegeven moment is er iets mis gegaan. Het kwam door de uitzending van Jinek waar ze op televisie zei dat de politie racistisch en seksistisch was. Jinek vroeg: ’De hele Nederlandse politie?’ En toen zei ze: ’Ja’. Dat heeft heel veel kwaad bloed gezet, want dat is hier echt niet zo. Wij hebben lesbiënnes en homo’s in het team en vrouwen aan de leiding. Van de zes wijkagenten is er een vrouw, de teamchef is een vrouw. Ik werk zelf voor Amnesty en heb een bloedhekel aan racisme.”

(Tekst loopt door onder de foto)

Willem van Egmond is 95 procent van zijn politietijd bereikbaar voor de bewoners van de Stevenshof.
© Foto Hielco Kuipers

,,Dat Aboulouafa anders beweerde, deed heel erg pijn en dat heeft veel politiemensen geraakt. Ik weet niet waarom ze dit deed, misschien had ze een plan B en wil ze de politiek in. Ze staat nu bij die Haagse partij Nida op de lijst. Ik zou graag nog een keer een informele ontmoeting met haar willen hebben, om haar te vragen waarom? Want ik twijfel niet aan haar goede intenties, maar ergens heeft ze de plank enorm mis geslagen. Wel vind ik het goed dat we in de maatschappij het onderwerp diversiteit blijven bespreken. Nederlanders zijn namelijk erg goed in het verzwijgen en wegpolderen van onze donkere bladzijden in de geschiedenis. Kijk naar ons slavernijverleden en naar onze rol in de Tweede Wereldoorlog aangaande de Jodenvervolging. Ons verzet was niet zo groot als werd gesteld.”

,,Als ik door Leiden rijd, dan schrik ik van al die posters van Thierry Baudet die hier in de wijk en in De Mors hangen. Die man is levensgevaarlijk! Zijn opleider Paul Cliteur zou zich over hem moeten uitspreken en die racistische taal moeten veroordelen. Je kunt beter links stemmen want dan gaat er nog wat geld naar het welzijnswerk. Toen Pim Fortuyn net was vermoord, was de politie terug bij af en werd het weer streng optreden en bonnen schrijven omdat de politiek was opgeschoven naar rechts. Ik gaf les op school ’Doe ff normaal’. Daar moesten we toen meteen mee stoppen, omdat we hard moesten optreden van de politiek. Ach, het heeft allemaal met geld te maken.”

Luisteren

,,De politie is er nog niet wat betreft racisme, maar het gaat wel beter sinds de rijkspolitie en gemeentepolitie bij elkaar zijn geschoven. Maar het kan er zo weer insluipen, daar moet je op bedacht zijn. Het gaat om de manier waarop je naar groepen mensen kijkt. We moeten veel meer luisteren naar de Black Lives Matterbeweging. Kijk zonder vooroordelen. Ik zie de Polen die het werk in de Bollenstreek doen waar Nederlandse jongeren geen zin in hebben, de Marokkaanse pizza- of pakketbezorgers en de Turkse ondernemers die keihard werken. Daar gaat het om.”

,,Ik wil een luisterend oor zijn en de mensen opzoeken. Van de computer ben ik niet, maar met een bak zwarte koffie komen we een eind. Mail naar willem.van.egmond@politie.nl, ik reageer.”

Hij wil nog een ding toevoegen voor de duidelijkheid: ,,De uitspraken met betrekking tot de politiek, zijn mijn persoonlijke mening. Als wijkagent ben ik wijkagent voor iedereen, rechts, links, onder en boven. Waarmee ik wil zeggen dat ik wijkagent wil zijn voor iedere burger, niemand uitgezonderd.”

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.