Het is een schadelijke trend als de overheid doelbewust het wantrouwen in de media voedt | commentaar

Corine de Vries

Niet alleen een politicus als Thierry Baudet schopt graag tegen de media, ook de regionale overheid voedt actief het wantrouwen tegen de journalistiek. Twee incidenten op onze redactie van deze week, het ene in Kaag en Braassem en het andere in Hollands Kroon, hebben ons tot deze zorgelijke observatie gedreven.

’De pers is altijd op zoek naar sensatie’. Een letterlijk citaat uit een officieel communicatieplan van de gemeente Kaag en Braassem. Het plan gaat over de komst van twee ’skaeve huse’, containerwoningen waar mensen worden gehuisvest die overlast geven. De gemeente wil onder geen beding dat uitlekt waar die woningen geplaatst gaan worden, want: ’de pers probeert partijen tegen elkaar uit te spelen’.

Aanvankelijk had de gemeente dit communicatieplan op haar website geplaatst, waardoor onze verslaggever het in zijn bezit kreeg. Toen hij er een vraag over stelde, werd het document snel verwijderd.

In Hollands Kroon hanteert de gemeente een omgekeerde strategie: totale openheid over alle communicatie met de media. Onze journalist raakte gealarmeerd toen hij vorige week een lijst met vragen over de datacentra in die regio opgestuurd kreeg die waren gesteld door collega’s van de Telegraaf, inclusief in het rood de antwoorden van de gemeente. Vervolgens blijkt op de website van de gemeente dat daar ook onze eigen vragen, en die van collega’s van de NOS en de NRC terug te vinden zijn.

Toen ik daarover de burgemeester een verontruste mail stuurde, kreeg ik een uitnodiging om in gesprek te gaan, voorzien van de volgende uitleg: ’Ik wil u er wel alvast op wijzen dat informatieverzoeken (waaronder persvragen en antwoorden daarop) in z’n algemeenheid, openbaar zijn en dat ook blijven’.

Openheid is goed, zou je denken. Maar een journalist moet in vertrouwen vragen kunnen stellen aan ambtenaren, zonder dat die vragen – het is dan nog niet eens een artikel – worden doorgespeeld naar anderen. Als dat buiten medeweten van de vragensteller gebeurt, straal je achterdocht uit en voed je een gevaarlijke maatschappelijke trend.

Het wantrouwen tegen de media heeft geen politieke kleur, zo lijkt het. Kaag en Braassem heeft een VVD-burgemeester, die van Hollands Kroon is van de PvdA. Openheid van de overheid over besluiten die burgers aangaan zou vanzelfsprekend moeten zijn, evenals respect voor journalisten die daar naar eer en geweten verslag van doen.

Of het nu van links komt of rechts: een vijandige houding jegens de media komt in de praktijk neer op een vijandige houding naar de eigen burgers. En dat zal het vertrouwen van de samenleving in de overheid niet vergroten, maar verder ondermijnen.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.