To-goafval maakt van natuur en stad vuilnisbelt

© Foto
1/2
Haarlem

Koffiebekers, kartonnen bordjes, plastic zakjes en servetjes. Binnensteden en natuurgebieden worden sinds de coronalockdown overspoeld met zogeheten to-goafval.

Rondslingerde mondkapjes liggen regelmatig op straat. Maar de coronacrisis zorgt indirect voor meer troep, zo blijkt. Sinds de horeca geen gasten mag ontvangen en er meer afhaalloketten worden opgetuigd, is zwerfafval in natuurgebieden en binnensteden toegenomen.

Van Texel tot de Leidse binnenstad en van de bossen tot in de duinen. Bijna overal moeten prullenbakken vaker geleegd worden omdat deze anders overvol raken, blijkt uit navraag bij gemeenten en natuurbeheerders. Meerdere gemeenten zetten extra bakken neer, maar dit helpt niet altijd voldoende.

Sommige horeca-ondernemers plaatsen extra bakken bij hun gelegenheid, maar dat helpt niet altijd genoeg. Want echt rustig blijven staan om van dat lekkers to go te genieten, mag meestal niet volgens de coronaregels. Zo belandt dat afval vaak ergens anders.

Zuur voor de antizwerfvuillobby: juli dit jaar gaat het verbod op bepaalde wegwerpplastic producten in, zoals bordjes en bestek. Kans dat het ’to gogeweld’ dan al is afgenomen omdat de horeca weer open is.

Onvoorspelbaar

In onder meer Alkmaar, Haarlem, Leiden en op Texel worden er vaker en extra rondes gemaakt om openbare prullenbakken te legen. Doordat winkels dicht zijn, of alleen open voor kort bezoek, lijken wandelroutes in steden veranderd. Voorheen waren volle bakken vooral in het winkelgebied een probleem. Nu wordt er meer gewandeld in en bij parken, bijvoorbeeld. Al noemen de gemeenten het ’onvoorspelbaar’ waar en wanneer troep ’opduikt’.

Volle prullenbakken in Leiden

In Leiden probeert de gemeente zicht te krijgen waarom sommige prullenbakken zo in trek blijken, aldus woordvoerder André Vanhaelen. ,,We zien een aantal hardnekkige ’hotspots’ van locaties waar veel meer dan op andere plekken in de stad sprake is van vervuiling in de zin van dumpingen, vuil rondom containers, zwerfvuil en overlopende prullenbakken. Op deze plekken is mogelijk meer aan de hand dan een corona-effect.’’

Er is niet alleen méér afval, het aanbod is veranderd sinds de tweede lockdown. Woordvoerder Natasha Nicolai van het Haarlemse vuilnisbedrijf Spaarnelanden: ,,Vooral na mooi weer wordt er meer gevonden. Het afval verandert. We zien bijvoorbeeld veel meer koffiebekers en andere verpakkingen van afgehaalde etenswaren.’’ Op Texel dezelfde ervaring, aldus gemeentewoordvoerder Muriëlle Bergman. ,,Openbare afvalbakken zijn sneller vol de laatste tijd. Er is meer zwerfafval. Ondernemers helpen mee dit te voorkomen door zelf bakken te plaatsen bij hun afhaalgelegenheden.’’

Lees ook: ‘We hebben niet het idee dat we iets fout doen als we koffiebekertjes op een overvolle afvalbak stapelen, integendeel’

Niet alleen gemeenten ergeren zich aan de rommel. Na een oproep in de krant aan lezers om foto’s van ’to goafval’ in te sturen, stroomde de mailbox vol met uitpuilende bakken. Natuurbeheerders zien extra afval vanaf het begin van de coronacrisis. Sinds de eerste lockdown werd het drukker in natuur- en recreatiegebieden en is er meer zwerfafval. De vele afhaalmogelijkheden helpen daar niet bij.

De natuurbeheerders worstelen ermee, vertelt Kirstin Poot van natuurorganisatie Zuid-Hollands Landschap. Extra prullenbakken kunnen helpen tegen rondslingerende koffiebekers. ,,Maar je wil niet dat je meer rommel aantrekt, omdat je mensen op het idee brengt. Afval trekt afval aan. We hebben het met verschillende beheerders over oplossingen, het is een dilemma en we komen er niet uit.’’

Mee naar huis

De Noord-Hollandse natuurbeheerder PWN herkent dit. Woordvoerder Gert Jan Vreken: ,,Soms denk je: als we geen bakken plaatsen, wordt het dan juist schoner? Bijvoorbeeld in Nieuw-Zeeland, daar zijn mensen zo gewend om al hun troep mee naar huis te nemen. Maar je wil als beheerder bezoekers goed bedienen, door wel bakken te plaatsen.’’

Behalve veel meer zwerfafval hebben natuurbeheerders nog een coronagerelateerd probleem. In de bossen en duinen liggen veel meer gebruikte tissues en wc-papiertjes van bezoekers die geen wc konden vinden. Natuurbeheerder en waterbedrijf Dunea heeft daarom tijdelijk toiletten geplaatst. Poot: ,,In onze gebieden is dit geen optie, want tijdelijke toiletten kosten veel geld en wie maakt ze schoon? De boswachters?’’ De beheerders en gemeenten hopen wie ziet dat een prullenbak al vol is, niet toch dat ene bekertje erbij wil proppen. Neem het liever mee.’’

Meer nieuws uit Metropool

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.