Vaccinatievragen deel 5: ’Mag ik mijn kleinkinderen weer knuffelen als ik gevaccineerd ben?’

© Foto ANP / Koen van Weel.

Prik gehad, en nu? Dat betekent dat we weer kunnen knuffelen, toch? En onze vrijheden terugkrijgen? Begrijpelijke vragen, maar zo simpel zit het niet.

In deze serie beantwoorden wij deze week met behulp van deskundigen lezersvragen over vaccinatie. Vandaag: bescherming en vaccinatievrijheid.

Wanneer is mijn bescherming ten einde? Dus wanneer moet ik nog een keer geprikt worden? – Desiree Kuitems, Wieringerwerf

Hoe lang gevaccineerden beschermd zijn, is volgens immunoloog Marjolein van Egmond (Amsterdam UMC) de ’holy grail’, het antwoord waar de hele wereld op wacht. Het enige houvast, voorlopig: volgens het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen is de bescherming bij het Pfizer-vaccin onverminderd hoog voor in ieder geval drie maanden, bij het Moderna-vaccin voor twee à drie maanden en bij het Janssen-vaccin voor ten minste 56 dagen. Maar hoe langer ze in gebruik zijn, hoe meer we kunnen zeggen over de beschermtijd. Het is turven en afwachten, aldus Van Egmond.

Hoewel Groot-Britannië al van plan is om in september een derde prik uit te delen, is er nog veel onzekerheid over het effect daarvan en de manier waarop het coronavirus zich ontwikkelt. Dat laatste zal op lange termijn veel invloed hebben op de mate van bescherming en daarmee de vaccinatiestrategie. Van andere infectieziektes kennen we de ontwikkeling, van covid-19 nog niet volledig. „Mazelen kun je bijvoorbeeld maar één keer krijgen, terwijl griep in dramatisch veel vormen voorkomt”, zegt van Egmond, die verschillende mogelijke scenario’s voorziet voor het coronavirus. „Het kan zijn dat er een mutatie ontstaat waar onze vaccins niet meer tegen werken. Maar het kan ook zijn dat een virus zo vaak muteert dat het zijn eigenschappen verliest. En het kan zelfs zo zijn dat we straks denken: dit waren vervelende mutaties, maar we hebben het ergste wel gehad.”

(Tekst gaat door onder de foto)

Mag ik mijn kleinkinderen in de leeftijd van 11 tot en met 15 jaar weer knuffelen als ik één keer gevaccineerd ben? – Frans Dooper, Noord-Scharwoude

Ten eerste duurt het na de eerste prik een à twee weken voordat het vaccin bescherming biedt, omdat het afweersysteem opgebouwd moet worden. Daarnaast zullen kinderen en gevaccineerde ouderen niet snel ernstig ziek worden, maar het is niet uitgesloten dat ze elkaar besmetten. Vorige week ging vanuit Amerika het verhaal rond dat gevaccineerden niet besmettelijk zijn, maar dat bleken voorbarige conclusies te zijn. Van Egmond: „Waarschijnlijk dragen gevaccineerde mensen substantieel minder virus bij zich, maar dat wil niet zeggen dat we al honderd procent zeker weten dat ze niemand kunnen besmetten.” Het is logisch dat mensen weer verlangen naar sociaal en fysiek contact, maar uit onzekerheid over de verspreiding van het virus door gevaccineerden blijft het nodig om afstand te houden van hen die nog geen prik hebben gehad en risico lopen om ziek te worden.

Veel 75-plussers en medewerkers in tehuizen zijn gevaccineerd. Waarom gelden nog steeds beperkingen voor deze mensen, die gezien hun leeftijd in hun levensavond zijn en door lichamelijke en geestelijke ongemakken toch al zo beperkt zijn? Waarom mogen gevaccineerden nu niet eindelijk vrij, na een jaar ophokplicht? – Karin Dekker, De Weere

Sinds woensdag is er meer vrijheid gekomen. Minister Hugo de Jonge heeft in een brief aan de Tweede Kamer laten weten het laatste OMT-advies op te volgen: tehuizen waar minstens 80 procent van de inwoners een tweede prik heeft gekregen, kunnen versoepelingen doorvoeren. Voorbeelden zijn: meerdere negatief geteste bezoekers zonder mondkapje op de kamer ontvangen, grotere groepen bewoners die kunnen deelnemen aan gezamenlijke activiteiten en de komst van meer vrijwilligers en kappers.

Mogelijk komen er de komende maanden ook versoepelingen op andere plekken in de samenleving waar veel mensen gevaccineerd zijn.

De Belgische regering heeft aan haar coronacommissariaat gevraagd te onderzoeken welke privileges gevaccineerden kunnen krijgen. Aanleiding is de suggestie uit een rapport van het Europees centrum voor ziektepreventie en -bestrijding dat mensen die gevaccineerd zijn binnenshuis zonder mondkapje zouden kunnen afspreken met elkaar.

Lees ook de eerdere afleveringen:

Vaccinatievragen deel 4: ’Kan ik na vaccinatie anderen nog besmetten?’

Vaccinatievragen deel 3: ’Ik heb corona gehad’

Vaccinatievragen deel 2: ’Waarom pauzeert Nederland AstraZeneca-vaccinaties?

Vaccinatievragen deel 1: ’Wanneer krijg ik mijn prik?’

Vaccinatievragen: Lawine aan lezersvragen over gewilde én gevreesde coronavaccins

Meer nieuws uit Metropool

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.