’Zelden een orgel meegemaakt dat zo aan restauratie toe was’, klinkt het in de dorpskerk van Woubrugge

Alles moet mee van het orgel in de dorpskerk van Woubrugge, weet orgelbouwer Adjan Smitsman.

Alles moet mee van het orgel in de dorpskerk van Woubrugge, weet orgelbouwer Adjan Smitsman.© Foto Hielco Kuipers

Paul van der Kooij
Woubrugge

De restauratie van het Mitterreither-orgel in de dorpskerk van Woubrugge is een feit.

Maandag begonnen de mannen van orgelbouwer Van Vulpen met het losmaken van de ruim duizend pijpen, sommige wel 2,5 meter lang en 25 kilo zwaar. En de rest van de week zullen ze in touw zijn om de rest van het in 1794 gebouwde instrument uit elkaar te halen en naar de werkplaats in Utrecht over te brengen.

Daar vindt de restauratie plaats en zal op zeker moment worden uitgeprobeerd of het instrument zijn verfijnde kleur al een beetje terugkrijgt. Toen directeur Adjan Smitsman deze maandag even speelde op het werk van Johannes Mitterreither merkte hij dat orgel wat ’dof, mat en vermoeid klonk’. „Toch had het wel iets heel bijzonders. Heel in de verte hoorde je hoe het ooit moet hebben geklonken.”

Hoe dat precies was, is volgens hem moeilijk te omschrijven: „Maar als je er vanuit gaat dat bij dit soort orgels zien en horen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, geeft het zeer bijzondere uiterlijk een idee van een kleurrijke, veelkleurige klank, slank, fris en intiem klinkend.”

Anno 2021 is het instrument helemaal vervallen. Zo hebben Smitsman en zijn mannen ’zelden een orgel meegemaakt dat zo aan restauratie toe was.’ Van de scheefgezakte orgelkast vol kieren en scheuren tot de hier en daar beschadigde en zeer vervuilde pijpen.

Ook de lekkende ’windladen’ deden de klank geen goed: als het goed is geven die precies de hoeveelheid lucht door die de organist voor ogen heeft. Maar bij lekkages zit dat er natuurlijk niet in.

Excursie

De restauratie gaat een jaar duren, maar voor mensen die meedoen aan de actie Adopteer een orgelpijp wordt tussendoor een excursie georganiseerd. En het aantal adoptieouders groeit met de week: inmiddels zijn het honderd. Samen zijn ze goed voor 30.000 euro.

Stukje bij beetje wordt het orgel in de dorpskerk van Woubrugge ontmanteld en weggevoerd.

Stukje bij beetje wordt het orgel in de dorpskerk van Woubrugge ontmanteld en weggevoerd.© Foto Hielco Kuipers

De orgelbouwer werkt daar graag aan mee, zeker bij zo’n pronkjuweel als dit: „Ook de vorm van de orgelkast is heel bijzonder. Het ronde middengedeelte is vrij traditioneel, maar dat de pijpen aan de zijkanten 45 graden zijn gedraaid geeft een bijzonder effect dat je zelden of nooit ziet. Ook de enorme stukken snijwerk aan de zijkant zijn heel bijzonder. De trompetten, de harp en vooral de vele bloemen. En het heeft ook nog zijn originele verf, ontdekte Monumentenzorg.’’

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.