Leids historicus: ’Verenigd Koninkrijk is land in stagnatie’

Wilfred Simons
Leiden

De Britten leven in de schaduw van het wereldrijk dat zij ooit regeerden. Nog altijd heeft het Verenigd Koninkrijk de vijfde economie van de wereld, koningin Elizabeth II regeert over vijftien landen, het land heeft een zetel in de Veiligheidsraad. Als het erop aankomt, heeft het land zijn vermogen ’om de wereld te regeren’, nog niet verloren, vinden veel Britten. Ze realiseren zich niet, zegt de Leidse historicus Matthew Broad (32), dat het hier om erfgoed gaat. Het Verenigd Koninkrijk van nu is niet langer een ’empire’, en geen partij voor grootmachten als de EU, de VS, China en India.

Geen dag gaat er voorbij zonder dat de kranten in het Verenigd Koninkrijk over Brexit schrijven. „Het is hét grote onderwerp op dit moment in de Britse politiek en in de samenleving.”

Met vertrouwen, of juist angstig wachten de Britten 29 maart 2019 af, als het land officieel de Europese Unie verlaat. Dat de Europese topambtenaar Michel Barnier en zijn Britse tegenpool Dominic Raab voor die tijd een handelsakkoord zullen sluiten, verwacht Broad wel. „Het Verenigd Koninkrijk heeft het nodig, de Europese Unie ook - Duitsland, Nederland, iedereen snakt naar een ’deal’.”

Lees ook: Leids historicus: ’In EU worden we zoals zij, dacht premier Wilson’

Broad ziet Groot-Brittannië als een land dat in de greep is van stagnatie. Op allerlei gebied weet het land geen vooruitgang te boeken. De politieke klasse is naar binnen gekeerd, draait rond in steeds dezelfde kringen en kent de behoeften van de gewone man niet.

„Bijna alle premiers sinds de Tweede Wereldoorlog, met de uitzondering van Winston Churchill, zijn opgeleid aan Oxford University, soms zelfs in hetzelfde college”, zegt Broad. „Ze hebben dezelfde opleiding gedaan - ’PPE’, oftewel politics, philosophy and economy. Mensen als David Cameron, Theresa May en Boris Johnson kennen elkaar door en door, al vanaf de collegebanken.”

Als gevolg daarvan, zegt Broad, heeft het debat over Brexit geen nieuwe argumenten. ’Kleinzielig conservatisme’ noemt hij dit. Conservatieve parlementariërs zeggen sinds de jaren ’60 steeds hetzelfde tegen hun kiezers: de EU is niet democratisch, maar wel bureaucratisch. Het reguleert zelfs hoe krom de bananen mogen zijn.

De EU brengt vreemd volk over de vloer, en verbiedt van alles, van de manier waarop boeren hun bedrijf willen leiden tot het recht van docenten om hun leerlingen in de klas te slaan. De EU is een aanval op ’Britishness’.

De voorstanders van de Europese Unie kunnen zich op hun beurt ook niet aan deze manier van debatteren onttrekken. „De ’remainers’ voerden geen positieve campagne. Ze zeiden wel dat het beter was om in de EU te blijven, maar ze gaven daarvoor alleen economische argumenten op.

Ze zeiden niet dat het goed was, dat de waarden waar de Europese Unie voor staat, ook Britse waarden zijn.” Zo, zegt Broad, blijft het vasteland aan de overkant van het Kanaal ’Europe’, alsof de Britten er zelf niet bij horen.

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.