Restaureren in de eredivisie

Restaureren in de eredivisie
Door fasegewijs rond het gebouw te gaan kon veel overlast eenvoudig voorkomen worden.
© Foto Arjen Veldt, kleine foto’s LD
Amsterdam

Bijna een jaar geleden begon het Leidse bouwbedrijf Burgy aan een prestigieus miljoenenproject: de minutieuze restauratie van de façade en het dak van het 150 jaar oude Amsterdamse Amstelhotel. Op 28 februari moet het klaar zijn. ,,Normaal is er stiekem altijd wel wat rek in de planning, maar hier hebben we te maken met een harde einddatum’’, zegt uitvoerder Boy Marcelis. ,,Het is een hele spannende klus.’’

Een jaar of vijf geleden had Burgy de klus niet aangekund, tenzij het bedrijf er met het voltallige personeel aan de slag was gegaan. Tijdens de crisis zat het Leidse bedrijf echter niet om klussen verlegen en wist het bovendien veel goed personeel aan zich te binden dat elders op straat gezet was. Het bedrijf groeide en met de restauratie van het enorme, monumentale oude hoofdkantoor van Shell in Den Haag (start 2015) drong Burgy door in de ’eredivisie’ van het Nederlandse renovatie- en restauratiewerk.

Niettemin was het soms zweten om binnen planning en budget te blijven, maar dit is het type project waarvoor ze leven bij Burgy: mooie oude panden in hun oorspronkelijke luister herstellen en waar mogelijk verbeteren. ,,Want vroeger maakten ze ook fouten’’, zegt Marcelis. ,,Dat loodslabben te kort zijn, of dat water kan blijven staan in ornamenten zodat het gaat rotten. Dat passen we dan aan.’’

Restaureren in de eredivisie
Werkvoorbereider Richard Koopman en uitvoerder Boy Marcelis.
© Foto LD

Bij voorkeur repareert het bedrijf bestaande delen in plaats van ze na te maken. Toch was het vaak onvermijdelijk. En bij deze klus moest dat dan zoveel mogelijk uit de originele materialen. Dat was bij eerder herstelwerk weleens anders, zegt Marcelis en wijst op een bakstenen in een duidelijk afwijkende kleur die hier en daar in de gevel zitten. ,,Wij hebben nieuwe stenen laten bakken en er zelfs wat donkere vegen op aangebracht zodat het niet té nieuw lijkt. Het moet wel zijn charme houden.’’

Vrijwel alle houtwerk was ooit wit en groen geverfd, toen dat als typische oud-Hollandse kleuren ’in’ was. ,,Maar historisch klopt dat voor geen meter. Ik ben blij dat ze tijd en geld hebben uitgetrokken voor echt goed onderzoek naar de oorspronkelijke kleuren. Het olijfgroen op de dakranden en de hekwerken, de zandkleurige kozijnen... je ziet gewoon dat het klopt.’’

Restaureren in de eredivisie
Gidion Bekooy en zijn team maakten kilometers lijstwerk.
© Foto Arjen Veldt

Vooral houtwerk was aan vervanging toe. Kilometers aan lijstwerk kwam er uit de werkplaats aan de Leidse Amphoraweg en van onderaannemer Doornekamp Woodspecials, die het houtsnijdwerk voor zijn rekening nam. ,,Het is bijna allemaal handwerk, allemaal vakmanschap’’, zegt Anita Bos, de general manager van het Amstelhotel. ,,Echt heel goed dat we dat in Nederland nog hebben. We zijn er heel trots op hoe het is gegaan.’’

Veel gevelornamenten zijn van aardewerk. ,,Toen het hotel gebouwd werd, kon je die gewoon uit een catalogus bestellen’’, zegt Marcelis. ,,Nu maak je die meestal na uit restauratiemortel, maar hier moesten ze dus ook in terracotta terugkomen. Alleen krimpt dat zes tot acht procent bij het bakken, dus je kunt niet even een mal maken van een origineel. Daarvoor hebben we een 3D-scantechniek gebruikt, het op de computer acht procent vergroot en dáárvan een kunststof model gemaakt om een mal van te maken. Een voorbijganger zal het nooit zien, maar voor ons was dat wel enorm kicken.’’

Restaureren in de eredivisie
Ieder detail wordt vastgelegd.
© Foto Arjen Veldt

Bij het onderzoek kwam ook aan het licht dat ooit acht leeuwenbeelden het dak sierden. Die zijn, waarschijnlijk tijdens de oorlog, verdwenen en nu nagemaakt aan de hand van oude foto’s. ,,Van een kunststof, want we weten niet waar die van gemaakt waren. Je kunt wel een historisch materiaal gokken, maar dan heb je nog de kans dat je er naast zit.’’

Burgy gaat er prat op veel werk te steken in de opleiding van personeel. ,,Dat houdt natuurlijk best op, want je moet die jongens wel echt onder je hoede nemen. Toch hebben we daar ondanks strakke planning niet aan getornd. Het was ook een mooie kans. Die hele gevel hier heeft knipvoegen, bijvoorbeeld. Er zijn metselaars die al veertig jaar werken en geen idee hebben hoe dat moet. Hier heeft een leerling, onder toezicht, het hele jaar aan die gevel gewerkt. Hij vergeet het nooit meer.’’

Kleur- en materiaalgebruik waren evenwel niet de enige uitdagende eisen die het chique hotel stelde aan het project. Gasten mochten er binnen niets van merken. Dat betekende niet alleen een nauwgezette afstemming over verhuurde kamers en vergaderzalen, maar ook gedragsregels. Op deze bouwplaats geen geschreeuw, geen luide radio’s, bij toevallige ontmoetingen met gasten een vriendelijke groet, en geen berichtjes op social media.

Door fasegewijs rond het gebouw te gaan kon veel overlast eenvoudig voorkomen worden, maar soms was maatwerk nodig. ,,Toen we vlak voor de vakantie een steiger moesten weghalen omdat het terras nodig was voor een Braziliaanse bruiloft, bijvoorbeeld. Dat was een spannende, maar het is gelukt. Het ging niet toen het hotel de royal suite kon verhuren. Maar we konden wel vrij uitzicht regelen, en op die verdieping die week niet werken.’’

Slechts in twee gevallen waren de wensen van de gasten niet met het werk te combineren, beide keren toen de Rolling Stones in het Amstelhotel verbleven. ,,Dus toen hadden we allemaal een lang weekend’’, lacht Marcelis.

Meer nieuws uit Leiden