Leiden in 2050 even nat en heet als Bordeaux

Leiden in 2050 even nat en heet als Bordeaux
Studenten Bas van Klaveren, Eva Loopik en Naomi van de Vorst onderzochten of het betonafval uit de Gasthuiswijk kan worden hergebruikt.
© Foto Leidsch Dagblad
Leiden

Het is misschien moeilijk te geloven, maar het Intergovernmental Panel on Climate Change voorspelt dat de Leidse regio in 2050 hetzelfde klimaat heeft als Bordeaux nu. West-Nederland heeft dan zachte, natte winters en warme, zonnige zomers. Vorst zal zeldzaam zijn, zware buien daarentegen niet.

Tijdens een symposium van het Centrum van Milieukunde, afgelopen vrijdagmiddag in het Van Steenisgebouw, bleek dat Leiden niet is ingericht op dit nieuwe klimaat. De stad moet vooral maatregelen nemen tegen wateroverlast en tegen hittestress.

In opdracht van de gemeente Leiden deden drie groepen studenten van het Centrum voor Milieukunde Leiden de afgelopen maanden onderzoek naar de omvang van deze problemen en de mogelijkheden om er iets aan te doen. Tijdens het symposium presenteerden zij hun resultaten.

Eén van de wijken met een groot risico op wateroverlast is de Gasthuiswijk, het gebied tussen de Vliet en de Churchilllaan. Hier gaat de gemeente in 2019 het riool vervangen.

Dat is een mooie gelegenheid om de wijk voor te bereiden op 2050. Studenten Jairus Beije, Bas van Klaveren, Eva Loopik en Naomi van de Vorst onderzochten of de oude rioolpijpen en de straattegels die worden opgegraven, hergebruikt kunnen worden in de nieuwe stadsinrichting. Kan het beton waarvan die oude pijpen zijn gemaakt, worden gerecycled tot nieuw beton?

Circulair

Die gedachte komt voort uit de filosofie dat bedrijven in de toekomst geen nieuwe grondstoffen meer uit de natuur winnen, maar dat zij gebruik maken van wat er al is.

Afval moet dan weer grondstof worden; zo ontstaat een ’circulaire economie’. De gemeente Leiden wil hierin graag een voorloper zijn. De theorie is mooi, maar de praktijk teleurstellend weerbarstig.

Uit het onderzoek van de vier studenten bleek dat slechts 3,9 procent van het riool- en straattegelbeton dat in de Gasthuiswijk ligt, daarvoor geschikt is. Het beton is te vochtig en te vervuild voor hoogwaardig gebruik.

Toch kan het beton wel in de Gasthuiswijk blijven. Het kan tot korrels van verschillende diameters worden vermalen en zo dienen als buffer voor regenwater. Klinkerverhardingen die op dit korrelige granulaat worden gelegd, zijn een goed wegfundament en hebben een grote opslagcapaciteit.

Zo lopen de straten niet onder tijdens een zware regenbui. Tijdens hun onderzoek vonden de studenten twee voorbeelden van wijken waar deze aanpak met succes is gevolgd: de wijk De Parken in Apeldoorn en Stadstuin Overtoom in Amsterdam.

De Gasthuiswijk krijgt een dubbele riolering. Regenwater en huishoudelijk afvalwater worden niet meer samen afgevoerd. Het zou misschien een aardig idee zijn om het regenwater dat in het gescheiden riool belandt, ook onder te brengen in de buffers van betongranulaat, maar dat is niet voorzien, zegt student Bas van Klaveren. ,,In het bestek wordt het regenwater afgevoerd naar de Vliet.’’

Een ander effect van klimaatverandering is dat sommige wijken te maken krijgen met hittestress. Dat geldt vooral voor de Pieterswijk, de Camp en ook weer voor de Gasthuiswijk.

Dat betekent een opgave voor vooral de woningcorporaties De Sleutels van Zijl en Vliet en voor Portaal, die veel huizen hebben in de ’hete’ wijken.

Studenten Charlotte Boersma, Bruno Diepraam, Sonja Peereboom, Jessie Rieff en Kevin Toussaint raden de corporaties aan, om samen met de gemeente te investeren in gemeenschappelijke stadstuinen om de temperatuur beter te regelen.

Meer nieuws uit Leiden

Keuze van de redactie