Nieuwe hoop op tweede ’tillenbeest’

Hennie Völker-Dieben met de geretourneerde sfinx.

Hennie Völker-Dieben met de geretourneerde sfinx.

Binnert Glastra
Oegstgeest

Het is september 1944. De Duitsers zijn vertrokken uit het kasteel. Een uitgelezen kans voor de jonge Jan Wolkers. Hij breekt in en gaat er vandoor met een van de roodmarmeren sfinxen uit de Drakenzaal. Later komt hij terug met een maatje en pikt het tweede exemplaar. Hij dumpt het in het bos, zodat hij zijn vriend, die een grote spiegel heeft gestolen, kan helpen tillen. De plek die hij kiest, blijkt een latrine van de Duitsers. Met een plons verdwijnt het beeld.

Zo tekende Wolkers het zelf op, in zijn eerste, in 1959 gepubliceerde verhaal ’tillenbeest’ - in de familie Wolkers werden borsten met die term aangeduid. Maar in dat verhaal lijkt enige dichterlijke vrijheid te zitten. Op de plek zijn geen Duitse latrines gevonden. Volgens zowel Wolkers als de later opgespoorde maat - die voor de diefstal een nacht in de cel doorbracht - was het ook aan de andere kant van het kasteel. Hennie Völker-Dieben vermoedt daarom dat Wolkers in zijn verhaal de vijver verving door latrines om het spannender te maken.

Vitrine

Een van de twee sfinxen kwam begin vorig jaar terug via de zus van Jan Wolkers - waarmee de ontvreemding ongedaan is gemaakt. Naar nummer twee wordt nog altijd gezocht en er is weer een nieuw spoor. Tijdens de zeer recente restauratie van de brug zijn met grondradar enkele mogelijke plekken ontdekt. Droogleggen van de vijver en gaan graven is echter te kostbaar.

Mocht het beeld ooit gevonden worden, dan is het onwaarschijnlijk dat het weer in de Drakenzaal komt te staan. ,,Het ligt al zo lang in de zure veengrond, dat het volgens deskundigen echt niet meer toonbaar zal zijn’’, aldus Völker-Dieben. Een eigen vitrine met uitleg is wel denkbaar, want de sfinxanekdote maakt inmiddels deel uit van de kasteelhistorie. ,,Het beeld heeft tenslotte langer op de schoorsteenmantel van de familie Wolkers gestaan dan op die van ons’’, lacht Völker-Dieben.

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.