Boekenbal

Gertjan van Geen

Het is weer boekenweek en dan krijg je vanzelf zin in lezen. Tijd om allerlei leuke nieuwe boeken aan te schaffen, maar ook om mijn inmiddels halfvergane exemplaar van het beste boek over basketbal ooit weer uit de kast te halen.

The Breaks of the Game gaat over het seizoen 1979-1980 van NBA-team Portland Trailblazers en is geschreven door de fabelachtige journalist David Halberstam. Een basketbalfan, zeker, maar vooral een journalistieke zwaargewicht die zijn sporen (en vrijwel alle journalistieke prijzen) verdiende in onder anderen Vietnam, Afrika en Oost-Europa.

Boeiend

Dat maakt The Breaks… ook zo boeiend. Halberstam houdt wel van basketbal maar is er niet door verblind. Hij is de outsider looking in, en plaatst kanttekeningen bij of verwondert zich over zaken die mensen wier hele leven in het teken staan van basketbal, als normaal zijn gaan ervaren.

Terwijl hij zomaar een seizoen van zomaar een NBA-team beschrijft, laat Halberstam intussen de hoofdrolspelers uit het Amerikaanse basketbal in die dagen (Kareem Abdul-Jabbar, Julius Erving, Bill Walton, Bob Knight, Jack Ramsey) de revue passeren. Maar goed, voor dat deze column een 6 VWO-boekbespreking wordt, lees het toch vooral zelf. Als u van basketbal en goed geschreven verhalen houdt, dient The Breaks… uw boekenkast te sieren. Of uw tablet, desnoods.

Niet verwend

In Nederland worden we niet bepaald verwend, als het om basketbalgerelateerde literatuur gaat. Sowieso tegenwoordig niet, qua sportboeken. Of de biografieën van aan lager wal geraakte voetballers moet uw ding zijn (en aan de verkoopcijfers te zien, zijn ze dat). De ondertitel bij dat soort boeken is wat mij betreft elke keer ‘Ik had snel even geld nodig’.

Ik dwaal weer eens af. Goede Nederlandstalige schrijfsels over onze mooie sport zijn zeldzaam. Daarmee wil ik de coach van ZZ Leiden natuurlijk niet te kort doen, want Eddy Casteels heeft al twee boeken op zijn naam staan. Zijn eerste boek, Time-Out, was wel aardig. Een serie anekdotes over zijn tijd als coach in België. Helaas schakelt hij in het laatste hoofdstuk opeens over naar een ingewikkeld verhaal over hoe je een team opbouwt of zoiets, en dat past totaal niet bij de rest van het in ieder geval lekker leesbare boek.

Opvolger

De opvolger van Time-Out, ‘Zo de coach, zo het team’, vond ik dan weer heel moeilijk om doorheen te komen. Het is meer iets dat in de begeleidende map zou moeten zitten bij de trainerscursus. Casteels heeft geprobeerd elk maar dan ook elk aspect van basketbalcoaching te proppen in zo’n 200 pagina’s. Het resultaat is een brei aan informatie, Engelse basketbaltermen en trainingsprincipes. Misschien allemaal erg knap uitgedacht, maar redelijk taai. Beslist u echter allemaal voor uzelf en schaf het boek massaal aan, want dat gunnen we Eddy dan ook wel weer. En respect, want je moet het maar durven. Voor je het weet, zit een bijdehante columnist weer je boeken te beoordelen.

Smeets

De beste Nederlandstalige basketbalschrijver is… Mart Smeets. Als u goed luistert kunt u nu honderden Leidse basketbalfans woedende e-mails horen tikken, want die Smeets was altijd tegen Leiden en waarschijnlijk verliefd op Kees Akerboom. Ik ben ook opgegroeid als Leiden-fan en ik heb nooit het idee gehad dat Smeets iets tegen de club had. En ik heb enig recht van spreken, want ik heb zowat alles gelezen wat hij over Nederlands basketbal op papier heeft gezet.

In de jaren ’70 en ’80 was Smeets, als oud-speler en – international, er voor verantwoordelijk dat de rest van Nederland ook wist dat er in ons land op enig niveau werd gebasketbald. Hij stak er zijn eigen geld in, gaf basketbalbladen en –jaarboeken uit, schreef voor kranten over onze mooie sport en maakte ook de NOS warm voor zijn reportages en verslagen. En niet alleen stak hij er de tijd in, zijn schrijfsels ‘rockten’. Gekke invalshoeken, mooie verslagen vanuit onherbergzame plaatsen, sappige verhalen doorspekt met basketbaljargon zonder dat het onleesbaar werd.

Freaks

In het pre-internettijdperk namen Smeets en zijn selecte groepje basketbalfreaks ons overal mee naartoe en lieten ons via heerlijke verhalen meegenieten van die prachtsport. Tot het einde van de jaren ’80 zette hij zich in voor het Nederlandse basketbal. Toen, op alle manieren tegengewerkt door bobo’s die niets van zijn initiatieven wilden weten, gooide hij het bijltje er bij neer.

In een geweldig interview op iBasketball, gemaakt door Akif Han, keek hij vijf jaar geleden nog eens uitgebreid terug op die tijd. Kijkend naar YouTube zat ik laatst weer helemaal mee te genieten. De latere Smeets kreeg misschien wel wat eigenaardige trekjes, maar ik ben een levenslange fan. Als je zo over basketbal kunt schrijven, ben je een grote.

Meer nieuws uit Sport

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.