Donorweek: Eurotransplant in Leiden matcht donoren en patiënten uit 8 landen.

Susanne Moerkerk
Leiden

Het woord 'wachtlijst' valt vaak in de donorweek (12 - 19 oktober). Eurotransplant houdt de lijst bij en wijst donororganen toe aan patiënten.

Serge Vogelaar, hoofd medische zaken bij Eurotransplant: ,,We matchen donor en patiënt, niet alleen in Nederland, maar in acht landen. Hoe groter de poule donoren en ontvangers, hoe groter de kans op een goede match.’’

Dat idee leefde al bij oprichter van Eurotransplant Jon van Rood, die in 1967 als immunoloog de wachtlijst begon. Van Rood zocht niet alleen in Nederland, maar ook in België en Duitsland. Hij zag dat sommige organen toch werden afgestoten, ook al hadden ontvanger en donor dezelfde bloedgroep. Kort daarvoor was in Frankrijk HLA (Humaan leukocytenantigeen) ontdekt. Volgens Vogelaar werkt dat als een soort vingerafdruk. Vogelaar: ,,Door naast bloedgroep ook te kijken naar overeenkomsten in de HLA kan een betere match worden gemaakt. Dat en andere factoren wegen nu nog altijd mee in de verdeling van organen.’’

Harde realiteit

De toewijzing gaat grotendeels automatisch. Als ergens een donor overlijdt, krijgt Eurotransplant een melding. Een algoritme wijst uit welke patiënten op de wachtlijst het best matchen met de donor. Vogelaar: ,,De lijst is dynamisch, het kan zijn dat je de ene keer in de top drie staat en bij een volgende donor lager. We kijken naast overeenkomsten ook naar wachttijd en urgentie. Dat is de harde realiteit. Maar er komt een dag dat je bovenaan staat.’’

Dan gaan de allocatiemedewerkers aan de slag, die de medisch specialisten van de patiënten bellen. Deze specialisten nemen het orgaan aan, of wijzen het af. Zodra er vanuit een ziekenhuis interesse is in het orgaan, zoekt Eurotransplant contact met het donorcentrum. Daar wordt de reis van organen verder gecoördineerd. Vogelaar: ,,Het is voor de medisch specialisten ook lastig. Je meldt een patiënt aan en moet dan afwachten. Een orgaan afwijzen is geen garantie dat je patiënt de volgende keer weer bovenaan staat. Je weet niet wanneer het volgende aanbod komt.’’

Wachtlijst

Op de wachtlijst staan momenteel vijftienduizend mensen uit acht landen. De meeste donororganen worden nationaal verdeeld. Alleen als er hoge urgentie is, worden organen over landsgrenzen vervoerd. Dat is in twintig procent van de donaties het geval.

Per dag zijn er vijf of zes donoren, die per persoon gemiddeld 3,5 orgaan kunnen afstaan. Jaarlijks gaat het om 1900 donoren en zevenduizend organen, waarvan de helft nieren is. Vogelaar: ,,Van Rood begon al met nieren. Een mens heeft twee nieren, met een donor kunnen we twee mensen helpen. Je helpt twee van de vijftienduizend wachtenden, de andere 14.998 op dat moment niet.’’

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.