Interactieve atlas wordt keurmerk

Annebelle de Bruijn
Lisse

Kastelen, oude bollenschuren, grenspalen, boerderijen, gemalen, archeologische vindplaatsen en zo’n duizend andere cultuurhistorische elementen in de Duin- en Bollenstreek zijn binnenkort allemaal online te bekijken. Donderdag wordt de Cultuurhistorische Atlas Duin- en Bollenstreek gelanceerd.

De atlas, een interactieve plattegrond van de gemeenten Noordwijk, Katwijk, Hillegom, Lisse, Noordwijkerhout en Teylingen, telt talloze kleurige puntjes. Met een klik op de muis bekijk je een oude bollenschuur, een historische watergang of een munitiebunker uit de Tweede Wereldoorlog.

Het is een ideale manier om je eigen omgeving te ontdekken, maar de atlas is vooral bedoeld voor gemeenten. ,,Bij uitbreidingsplannen kunnen ambtenaren nu opzoeken welke cultuurhistorische elementen op of in de buurt van de bouwgrond liggen,’’ vertelt Rob Arnold van het CultuurHistorisch Genootschap Duin- en Bollenstreek (CHG).

Gevaar

Het genootschap is samen met Agrarische Natuur- en Landschapsvereniging Geestgrond initiatiefnemer van het project. ,,Het kwam vaak voor dat we als vereniging ontdekten dat cultuurhistorische gebouwen of overblijfselen gevaar liepen door gemeentelijke uitbreidingen. Maar de bouw was dan vaak al te ver gevorderd om nog iets te kunnen doen. Daarom zijn we gaan nadenken hoe we dit konden voorkomen. Het idee van een atlas ontstond al gauw’’, legt de Noordwijker uit.

,,We zijn geen vereniging die de hakken in het zand zet en ergens een hek om heen plaatst. Maar we willen wel dat een gemeente rekening houdt met de cultuurhistorische elementen in de omgeving. En dat is gelukt’’, zegt hij trots. ,,Alle gemeenten hebben onze atlas als beleidsdocument geaccepteerd.’’

Lange weg

De samenstelling van de atlas verliep niet zonder hobbels. Professionals en vrijwilligers zijn bijna zeven jaar bezig geweest met het digitale naslagwerk. Nadat de benodigde financiering rond was, hield in 2013 de uitvoerende organisatie Landschapsbeheer Zuid-Holland (LBZH) op te bestaan. ,,Toen vielen we in een gat’’, herinnert Arnold zich. ,,We hadden een grote groep vrijwilligers, maar het contact met hen verliep volledig via LBZH. Ik heb de projectleiding toen noodgedwongen op me genomen en we hebben stuk voor stuk weer contact gelegd met de vrijwilligers.’’

Maar ook het digitale aspect bleek moeilijker dan verwacht. ,,Op die hele online structuur hebben we ons verkeken. We kwamen er toevallig achter dat Stichting Erfgoed Leiden en Omgeving met een zelfde soort atlas bezig was, maar dan voor Leiden’’, zegt Arnold. ,,We hebben hun kaartsysteem toen overgenomen. Die structuur is echt het belangrijkste aspect van de atlas.’’

Keurmerk

Inmiddels hebben de vrijwilligers meer dan duizend elementen verzameld, vaak met beschrijving én foto. ,,Maar eigenlijk begint het nu pas echt. De komende jaren willen we alles uitbreiden en verbeteren. Met een groep gaan we naar de ’witte vlekken’ kijken. Zo kunnen in een gemeente alle historische bomen zijn vastgelegd terwijl dit op een andere plek niet zo is. Maar het mooiste is als mensen straks in de atlas kijken en vervolgens met dingen komen die we nog niet hebben opgenomen.’’

Het digitale naslagwerk moet daarnaast een cultuurhistorisch keurmerk worden waarbij alle elementen in de Duin- en Bollenstreek een eigen waardering krijgen. ,,Op die manier weet je straks als gemeente en als buurtbewoner wat écht waardevol en uniek is.’’

Wat de Noordwijker zelf het mooiste in zijn omgeving vindt, weet hij niet goed. ,,Deze streek uniek. Je stapt op je fiets en je ziet duinen, bossen, strandvlaktes, veenweidegronden en ga zo maar door. Ik komt uit Amsterdam en woon hier sinds 2005 maar ik ben wel verknocht geraakt aan de streek. Ik ga hier nooit meer weg.’’

De atlas is vanaf donderdag te raadplegen op www.cultuurhistorieduinenbollenstreek.nl

Meer nieuws uit Duin- en Bollenstreek

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.