Bijzondere historische kaarten in Museum Volkenkunde

Let op de lege, nog onontdekte kuststreken op deze kaart.

Let op de lege, nog onontdekte kuststreken op deze kaart.

Laura Heerlien
Leiden

De ene kaart is de andere niet. Wie Aziatische landkaarten vergelijkt met Europese kaarten van Azië, ziet direct hoe de machtsverhoudingen liggen. In Museum Volkenkunde is de komende tijd een tentoonstelling te zien van bijzondere historische kaarten.

Absoluut hoogtepunt van de tentoonstelling is de Kangxi-kaart, een zeer gedetailleerde kaart van het Chinese keizerrijk.

Conservator Daan Kok: ,,Die tonen we op ware grootte: bijna drie bij vijf meter. Aan die kaart is bijna dertig jaar gewerkt, het vormt een mijlpaal binnen de cartografie.”

In 1718 overhandigde een team van Mantsjoe-ambtenaren deze enorme overzichtskaart (die uit 41 aparte vellen bestaat), aan Kangxi, de heerser van het toenmalige Qing-rijk.

Een toeristiche Japanse kaart, in vogelvluchtperspectief.

Een toeristiche Japanse kaart, in vogelvluchtperspectief.

Volkenkunde toont in totaal zo’n dertig objecten, landkaarten en voorwerpen waarop Aziatische landen zijn afgebeeld. Die illustreren dat kaarten veel meer vertellen dan je op het eerste gezicht zou denken.

,,Neem de kaart van Oost- en Zuidoost Azië, die het begin van de Nederlandse scheepvaart naar de Oost markeert. Bepaalde stukken kust zijn niet ingevuld. Dat komt omdat daar nog niemand geweest was. Het was de bedoeling dat de cartografen gewaarschuwd werden als er een nieuw stuk ontdekt werd, zodat dat alsnog in kaart kon worden gebracht.”

Kaarten zijn niet objectief. ,,We gaan ervan uit dat alleen is weergegeven hoe een gebied eruitziet. Maar wat je ziet, is de visie van de mens erachter, de maker en de opdrachtgever. We werken in de tentoonstelling met drie thema’s: hoe de maker het wereldbeeld beïnvloedt, hoe de machtsverhoudingen zijn en wat de cartografische tradities zijn.”

Zo brengt de Chinese cartograaf uiteraard China als middelpunt. Kok: ,,Daardoor ze je de wereld toch heel anders dan je gewend bent. De tradities tonen typische perspectieven (vogelvlucht bij de Japanse toeristische kaarten) en laten zien welke technische mogelijkheden men had.”

De geëxposeerde kaarten komen zowel uit Europa als uit verschillende Aziatische landen.

De tentoonstelling is een samenwerking tussen Museum Volkenkunde (Steenstraat) en de Universiteitsbibliotheek Leiden.

Sieboldhuis brengt Japan in kaart

Het SieboldHuis brengt tot en met 26 november ’Japan in kaart’. De tentoonstelling neemt publiek mee op reis naar het Japan van de 18de en 19de eeuw. Hoogtepunten in de tentoonstelling zijn een meterslange rolschildering van de Japanse kustlijn en de persoonlijke landkaarten van de naamgever van het Japanmuseum Philipp Franz von Siebold.

Deze worden voor het eerst aan het publiek getoond. ’Japan in kaart’ is een zustertentoonstelling van de expositie in Museum Volkenkunde. De tentoonstelling geeft inzicht in de ontwikkelingen in cartografie en de wereldwijde ontdekkingen, mondiale samenwerking, uitwisseling van kennis en het bepalen van de landsgrenzen in het oude Japan.

Het Sieboldhuis ligt aan het Rapenburg.

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.