Naturalis aan de slag in museum Qatar

Het nieuwe nationale museum, met in het midden het oude familiepaleis van sjeikh Abdullah Bin Jassim al Thani.

Het nieuwe nationale museum, met in het midden het oude familiepaleis van sjeikh Abdullah Bin Jassim al Thani.© Artist impression

Wilfred Simons
Leiden/Doha

Het National Museum of Qatar in de hoofdstad Doha heeft de hulp van Naturalis Biodiversity Center in Leiden ingeroepen bij het oprichten van een eigen natuurhistorisch museum.

Volgens Corine van Impelen van Naturalis kwamen de Qatarezen bij Naturalis uit toen ze op zoek gingen naar antwoorden op vragen als: wat willen we in ons museum laten zien? Wat vertellen we onze bezoekers? Hoe is Qatar ontstaan en hoe kunnen we die natuurhistorie op een educatief verantwoorde, boeiende manier over het voetlicht brengen? De eerste contacten dateren van drie jaar geleden. „Lang niet iedereen weet dit, maar Naturalis is één van de belangrijkste natuurhistorische musea ter wereld”, zegt van Impelen. „Onze collectie telt 42 miljoen planten, dieren, fossielen en gesteenten en is bovendien digitaal goed ontsloten. In die collectie hebben we ook materiaal uit Qatar. Dat wisten ze in Qatar en zo kwamen ze bij ons uit. We kunnen onze partners goed uitleggen wat kenmerkend en belangrijk is aan Qatar en wat ze in hun museum dus moeten laten zien.”

Woestijnroos

In Doha bouwt de Qatarese overheid een groot museum naar een ontwerp van de Franse überarchitect Jean Nouvel (71). Hij liet zich inspireren door de woestijnroos, een soort mineraal dat ontstaat door samenklontering van gips en zand. Woestijnrozen hebben kenmerkende schijfjes die in- en door elkaar heen groeien. Nouvel is een bekende in Qatar: in 2012 werd van zijn hand ook al de 232 meter hoge wolkenkrabber Burj Qatar voltooid. Het nieuwe nationale museum, waar ook het oude familiepaleis van sjeikh Abdullah Bin Jassim al Thani (1880-1957) in wordt opgenomen, moest al in 2016 opengaan. Maar er wordt nog volop aan gebouwd. De museumdirectie hoopt op een opening begin volgend jaar.

Hoewel Qatar door olie-export een begrotingsoverschot van 56 miljard euro heeft opgebouwd, vreest het toch een toekomst waarin het niet langer alleen van olie-inkomsten kan bestaan. Het kleine land wil daarom uitgeroeien tot dé culturele hotspot in het Midden-Oosten en ook geld verdienen met toerisme. Een iconisch museum is hiervoor een eerste vereiste. Onder het immense dak moet de ’woestijnroos’ ook de belangstelling voor de natuurlijke historie van het woestijnland aanwakkeren.

Op verzoek van Qatar denkt adjunct-directeur ’Publiek en Markt’ Peter Schalk van Naturalis na over een tentoonstelling. Hij besloot daarvoor de objecten uit de eigen collectietoren als basis te gebruiken. Qatar betaalt het museum daar een onbekend bedrag voor. Van Impelen heeft de eerste resultaten al gezien. „Het wordt echt gaaf hoor.” Daarnaast is er volgens haar ’een extra potje voor onderzoek’.

Langnekdino

In eerste instantie ging paleontoloog Anne Schulp voor adviezen en onderzoek naar Qatar. Hij heeft ervaring met het Arabisch Schiereiland: in 2006 ontdekte hij in Jemen al eens voetsporen van een kudde langnekdino’s en restanten van een vogelachtige dinosaurus.

Op dit moment is geoloog Pim Kaskes op verzoek van Naturalis in Qatar, als ’kwartiermaker’. Volgens Van Impelen is Naturalis ’nog een paar maanden’ bezig met het maken van de tentoonstelling en kan het National Museum of Qatar de zalen ’tegen het einde van het jaar’ inrichten. Daarna is het project in principe voorbij, „maar je weet nooit wat ze verder nog willen”, mijmert Van Impelen hardop. „Een film, een pop-up via de website, er zijn nog veel educatieve uitingen denkbaar.”

Andersom verwacht Van Impelen niet dat het nieuwe Naturalis snel een tentoonstelling over de natuur van Qatar zal laten zien. „Daar zijn geen plannen voor.”

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.