Rode das coach Jan Niebeek (TOP) bedekt blauw-wit hart

TOP-coach Jan Niebeek: ,,Mijn vrouw moedigt zaterdag Blauw-Wit aan. Dat vind ik prima.’’
© Archieffoto Orange Pictures
Amsterdam

,,Hoe is je conditie?’’, vraagt Jan Niebeek lachend door de intercom. ,,De lift is stuk.’’

Als de korfbalcoach vanuit zijn appartement op de negende verdieping uit het raam kijkt, ligt Amsterdam aan zijn voeten. Een groot appartementencomplex ontneemt hem het zicht op de Ziggo Dome, waar hij zaterdag met het Sassenheimse TOP/Quoratio de landstitel kan prolongeren. Blauw-Wit, de club van zijn stad en hart, is de tegenstander in de zaalfinale.

Niebeek is zojuist zelf het trappenhuis afgedaald om een pakketje aan te pakken dat is bestemd voor Blauw-Wit en gericht aan zijn vrouw, tot voor kort bestuurslid van de Amsterdamse club. ,,Die worden hier nog af en toe bezorgd’’, vertelt hij. ,,Dat geeft een beetje de verhoudingen aan.’’

Aan de muur prijkt een foto waarop Niebeek na de gewonnen zaalfinale van 2014 wordt omhelst door zijn in het rood van TOP gestoken vrouw Nicole. ,,Eén ding weet ik zeker: zaterdag is zij niet in het rood, maar in het blauw-wit.’’

Hun drie kinderen korfballen bij de Amsterdamse vereniging. Niebeek zelf ook, als hij op zondag tijd heeft, in het zesde team. Zijn laatste wedstrijd in de hoofdmacht van Blauw-Wit, waarmee hij als speler in 2001 de zaalfinale haalde, is vereeuwigd aan de muur van het Amsterdamse appartement. Tijdens het interview noemt hij het ongemerkt ’mijn club’.

Het begint steeds minder vreemd te voelen om daar tégen te spelen. De teams zijn elkaar in de voorbije jaren regelmatig tegengekomen in de play-offs, met steeds dezelfde uitkomst: TOP ging door. ,,Nu is het rustiger in huis dan toen we elkaar voor het eerst in de play-offs troffen. Toen zaten Nicole en ik allebei aan de andere kant van de kamer met een ander doel de wedstrijden voor te bereiden. Nu is zij geen bestuurslid meer en went het. Zij moedigt zaterdag Blauw-Wit aan. Dat vind ik prima.’’

Hij zou hetzelfde hebben gedaan als hij geen coach was geweest van TOP. Voor altijd is Niebeek zijn oude club dankbaar voor de kans daar zijn carrière als hoofdcoach te beginnen. Het moeizame eerste seizoen, waarin degradatie uit de Korfbal League ternauwernood werd afgewend, heeft zijn leven radicaal veranderd.

De combinatie van een drukke baan bij het commerciële bedrijf 3M ging niet samen met een hectisch seizoen als debuterend coach. Het zette hem aan tot een radicaal besluit: hij zegde zijn baan op, trad in dienst bij de gemeente Amsterdam en ging zich toeleggen op zijn vaardigheden als coach. ,,Dat betekende dat ik geen lease-auto meer had en er in eerste instantie duizend euro netto per maand op achteruit ging. Maar het heeft me vooral veel opgeleverd: succes en competenties als coach.’’

Bij zijn komst in 2008 was Blauw-Wit een kwetsbare vereniging met een ingestorte jeugdafdeling, veroorzaakt door de verkleuring van de wijk. Niebeek hielp mee aan de sportieve wederopbouw, met als bekroning vier jaar later een tweede plaats in de competitie.

Sensatie

De finaleplaats van dit seizoen is een sensatie, al had Niebeek het team voorafgaand aan het seizoen als outsider voor de titel getipt. Er leek na een nederlaag bij DOS ’46 zelfs geen plaats in de play-offs in te zitten, maar in de competitiewedstrijd tegen TOP kwam de ommekeer. Blauw-Wit bereikte de finale ten koste van PKC, de torenhoge favoriet. Niebeek is dus op zijn hoede. ,,Ze hebben goede spelers en zitten in een flow.’’

Als coach fascineert de uitschakeling van PKC hem in hoge mate. Het in de reguliere competitie ongenaakbare team bezweek volledig onder de druk, net als vorig seizoen in de zaalfinale tegen TOP. ,,Welke vaardigheden heeft een team om met tegenslag om te gaan? Hoe kan je elkaar dan helpen? Ik houd er niet van om over tegenstanders te praten, maar dat is een gevoelig puntje bij PKC.’’

Kunst

Vastlopen en daar sterker uitkomen heeft TOP onder zijn leiding juist tot kunst verheven. Ook dit seizoen worstelden belangrijke spelers met hun vorm en leek prolongatie van de landstitel ver weg. Wederom zijn bij het Sassenheimse team op het juiste moment de individuele vorm en het collectieve zelfvertrouwen terug. Dat heeft flink wat stuurmanskunst van de technische staf gevergd.

,,Het schuurt soms, maar dat is alleen maar goed’’, vindt Niebeek. ,,Als spelers even kritiek op je hebben en je walst er overheen, ben je niet duurzaam. Ik probeer het anders aan te pakken, waardoor ik lang houdbaar blijf.’’

Om verveling te voorkomen, stelt de coach voorafgaand aan elk seizoen vast welke speerpunten de selectie belangrijk vindt. Bewustzijn, acceptatie en respect stonden vorig seizoen centraal. Deze jaargang zijn dat toewijding, ontwikkeling, plezier en samenspel.

Het ontbrak de regerend kampioen dus aan plezier, ogenschijnlijk de basis voor elke sportprestatie. Om dat terug te krijgen, omlijst Niebeek trainingen met luchtigheid. ,,Die jongens staan vaak de eerste twintig minuten te basketballen. Als een andere coach mee zou kijken, zou hij zich ongetwijfeld afvragen wat wij nou staan te doen voor de belangrijkste wedstrijd van het seizoen. Maar dit maakt het allemaal was losser - een wens die vanuit de selectie komt.’’

Met die luchtigheid probeert de coach ook de zaalfinale te benaderen, al valt het niet mee om de sentimenten uit te schakelen. Zijn rode das bedekt een blauw-wit hart. ,,Marc Broere, een van hun belangrijkste spelers, is nog teamgenoot van mij geweest bij Blauw-Wit. Ik vind hem een fenomeen, een van de meest attractieve spelers in de Korfbal League. Hij had nog nooit in de zaalfinale gestaan. Dat het nu is gelukt, gun ik hem enorm. Ik gun hem bij wijze van spreken ook dat hij de finale wint, maar dat past niet in mijn rol. We gaan er alles aan doen om dat niet te laten gebeuren.’’ Na een slok koffie: ,,Maar ik gun het hem wel.’’

Meer nieuws uit Sport Regionaal

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.