Rekentoets verspert weg naar hoge mbo-opleiding

Marieke de Kok
Leiden

Wie volgend schooljaar de rekentoets niet haalt, krijgt geen diploma. En volgens de laatste cijfers gaat het om een flink veel leerlingen in de Leidse regio. Op sommige scholen haalde tweederde van de scholieren de toets niet. Mbo-instellingen verwachten dat meer leerlingen in een lager niveau zullen moeten instromen en dus langer zullen doen over het behalen van een gedroomd mbo-diploma. Dit schooljaar deden de leerlingen op middelbare scholen de toets nog voor spek en bonen. Het cijfer kwam wel op de cijferlijst te staan, maar telde verder niet mee. Vanaf komend schooljaar telt het cijfer wel mee.

Onderwijsland schrok nogal van de behaalde cijfers. Op sommige scholen haalde slechts een kleine veertig procent de toets, op de meeste scholen kreeg tussen de vijftig en zeventig procent een voldoende.

Dat betekent dat tussen de dertig en vijftig procent van de scholieren de toets niet haalt en daarmee dus zonder diploma van school gaat. En dat is zorgwekkend, want deze vmbo’ers zijn ongeveer zestien jaar oud en nog leerplichtig. In de Leidse regio is de situatie niet anders.

Vertraging

Willem van de Ven van ROC Mondriaan: ,,In principe sturen we leerlingen zonder vmbo-diploma weer terug naar de middelbare school. Wij mogen ze wettelijk gezien niet toelaten. Ze kunnen een jaar overdoen en de rekentoets alsnog halen. Als dat niet kan of niet lukt, dan kunnen leerlingen bij ons een toelatingsexamen doen, maar daar zit ook een rekentoets in.’’

Als dat allemaal niet lukt, kunnen de pubers een zogeheten entree-opleiding volgen. De entree-opleiding bestaat al langer en veel mbo-instellingen of vmbo-scholen hebben deze speciale klassen. Het zijn eigenlijk kleine opleidingen tussen vmbo en mbo in, bedoeld voor leerlingen die dreigen van school af te gaan zonder diploma. Het gaat dan vaak om leerlingen met weinig motivatie die dus extra hulp en begeleiding nodig hebben.

Sterke groei

Een entree-opleiding duurt een jaar en na het behalen kunnen scholieren uitstromen naar werk of naar een mbo-studie op niveau 2. Verreweg de meesten kiezen voor doorleren. Marije Hulzebosch van de MBO-raad: ,,Leerlingen die dus van het vmbo komen zonder diploma omdat ze de rekentoets niet halen, lopen op deze manier vertraging op van zeker een jaar.’’ Die vertraging kan oplopen als leerlingen van niveau twee weer over willen stappen naar niveau 3.

ROC Leiden biedt ook een entree-opleiding aan. De school houdt nog niet direct rekening met een sterke groei voor die opleiding. ,,Als de rekentoets op middelbare scholen zo slecht gemaakt wordt, moet er misschien eerst gekeken worden of het niveau van de toets niet te hoog is voor sommige leerlingen. Of dat de middelbare scholen hun rekenonderwijs misschien moeten aanpassen’’, zegt Floor van de Nes namens ROC Leiden.

Dat gebeurt op dit moment ook. Veel scholen hebben een rekencoördinator aangesteld of besteden op een andere manier meer aandacht aan rekenen. In 2015 is de rekentoets ook iets beter gemaakt dan in 2014, laten voorlopige ramingen zien. Het gemiddeld behaalde cijfer is 0,2 punt hoger. Exacte cijfers op schoolniveau zijn er nog niet.

Omleidingroute

Tieners die de rekentoets dus niet met goed gevolg afleggen, lopen dus sowieso vertraging op. Ofwel door een jaar over te doen op de middelbare school, of door een entree-opleiding te doen voordat ze naar een mbo-studie kunnen. Die geldt als een soort omleidingroute.

De vraag is echter of de overgang van de entree-opleiding naar mbo niveau zo gemakkelijk blijft. Want ook op het mbo niveau 2 en 3 moet je de rekentoets met goed gevolg af kunnen leggen. Er zijn plannen om een rekentoets op een lager niveau maken speciaal voor deze groep.

Geschikt

Overigens heeft De Delta, een bovenschoolse stichting die leerlingen opvangt die vastlopen op een middelbare school, onlangs een nieuwe entree-opleiding op poten gezet. Deze is ook geschikt voor vijftienjarigen, terwijl de meeste alleen kinderen vanaf zestien jaar accepteert. ,,We willen leerlingen die uit dreigen te vallen op school, behouden voor het onderwijs. Op die manier hopen we dat ze alsnog een startkwalificatie behalen’’, zegt directeur Henk van Hooff.

Willem van de Ven: ,,Als iedereen er de schouders onder zet, moet het probleem geleidelijk aan oplossen, omdat leerlingen dan vanaf de brugklas al goed worden voorbereid op de rekentoets. Het probleem hebben we zo ondertussen wel op het netvlies, nu moeten we nog even de ijzers aandraaien.’’

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.