Mannenclub met rijke historie

1 / 4
Nelleke Groot
Leiden

De Leidse Studenten Vereniging Minerva wilde na 200 jaar eindelijk eens onomstotelijk bewijs dat zij de oudste studentenvereniging is van Nederland. Ter gelegenheid van het lustrum zocht een aantal reünisten het uit. Deze en andere verhalen uit de lange geschiedenis verschijnen zaterdag in boekvorm.

De schrijvers van het boek ’Minerva voor het leven’ hebben het bewijs gevonden: Minerva is echt de oudste vereniging van Nederland.

,,Een studentenvereniging in Groningen heeft zich als eerste ’corps’ genoemd, maar wij hebben onomstotelijk bewijs dat de eerste sociëteit in Leiden is gesticht,’’ vertelt reünist Paul Menken. ,,Minerva is in 1814 opgericht bij koffiehuis De Twee Kolommen aan Breestraat 121.’’ Samen met Peter Sigmond stelde hij het boek samen waar twaalf auteurs aan meeschreven.

,,Sinds de oprichting van de universiteit in 1575 kwamen de studenten al in groepen bij elkaar, een soort vriendengroepen die nationes werden genoemd’’, vult Sigmond aan. ,,In 1814 besloten de studenten er één geheel van te maken met eigen ontgroeningpraktijken en eigen sociëteit.’’

Verboden voor vrouwen

Oorspronkelijk was het lidmaatschap van die studentenvereniging alleen weggelegd voor mannen. Toen aan het einde van de 19de ook vrouwen gingen studeren, ontstond de Vereniging voor Vrouwelijke Studenten te Leiden (VVSL). ,,Het is gek om te bedenken dat vrouwen werden gedoogd op de universiteit en nog geen stemrecht hadden’’, aldus Sigmond.

De VVSL begon als leesclub, maar werd al snel gezelligheidsvereniging. Ondanks de komst van prinses Juliana in 1927 werden de dames nog niet door iedereen voor vol aangezien. Sigmond: ,,Toen de studentes eind jaren ’20 het pand aan het Rapenburg 65 wilden kopen van de Leidse burgermeester De Gijselaar, weigerde hij omdat hij zijn huis niet aan dames wilde verkopen. Uiteindelijk hebben ouders het pand gekocht en doorverkocht aan hun dochters.’’

Fusie

Financiële problemen bij beide vereniging, en het feit dat alle subverenigingen gemengd waren, leidde in 1971 tot het besluit VVSL en Minerva samen te voegen. Een jaar later verhuisde de VVSL naar het gebouw aan de Breestraat en in 1973 was de de fusie rond.

,,Ik heb als bestuur van Minerva mogen onderhandelen met de dames’’, zegt Sigmond met een glimlach. ,,Vrouwen mochten absoluut nog niet op de sociëteit komen. Tijdens de onderhandelingen kwamen de dames via trap aan de achterkant het gebouw binnen, gingen snel omhoog en glipten stiekem de bestuurskamer binnen.’’

De fusie kenden natuurlijk ook tegenstanders. ,,Om hen tegemoet te komen, hadden we aanvankelijk een mannenzaal en een vrouwenzaal. Al gauw bleek iedereen samen in discotheek Hifi te staan dus die aparte zalen zijn een snelle dood gestorven.’’

Fotograaf Jeronimus van Pelt verbeelde speciaal voor het boek acht belangrijke gebeurtenissen uit tweehonderd jaar Minerva in kleurrijke, moderne foto’s. Zo ook de fusie tussen de mannen en vrouwen, die op zijn foto in een hippe discotheek plaatsheeft.

Schutter Beeckman

Het boek telt 275 pagina’s en staat naast de geschreven geschiedenis, vol met platen, portretten van bijzondere leden, foto’s, en anekdotes. Zoals het verhaal over schutter Beeckman die samen met andere studenten in 1830 naar België vertrok om te vechten tegen de opstandelingen die zich wilden afscheiden van Nederland. Beeckman sneuvelde in de strijd. Het bericht bereikte Minerva op het moment dat ze de vierdejaarstafel wilden gaan dekken om de terugkomst van de soldaten te vieren. ,,Nog steeds staat de tafel op de sociëteit met vier stoelen er omheen. De ongeschreven regel stelt dat je er maar met drie personen aan mag zitten. Je weet immers nooit of Schutter Beeckman nog terugkeert’’, vertelt Menken.

Een ander dieptepunt in de historie van Minerva krijgt eveneens uitgebreid aandacht in het boek. In december 1959 brandde het pand op de Breestraat tot de grond toe af. In het boek vertelt Dick Meursing hoe hij als student het brandende gebouw binnenging om instrument en het vaandel van muziekgezelschap Sempre Crescendo te redden.

Voor het leven

De titel van het boek is niet voor niets zo gekozen. Met liefde praten de twee samenstellers over hun oude vereniging alsof ze er gisteren nog rondliepen. Sigmond, lid geworden in 1965, noemt Menken die in 1980 is gaan studeren, met een knipoog zelfs ’een erg jongerejaars’. Sigmond: ,,Ondanks dat de maatschappij en de vereniging zijn veranderd, en gebruiken in de loop van de tijd zijn verdwenen of toegevoegd, zie ik het samenzijn duidelijk als een rode draad door het boek heen lopen. Samen studeren, samen toneel spelen of samen dronken worden.’’ Menken knikt instemmend. ,,Het boek heet ’Minerva voor het leven’ en dat is ook zo. Minerva laat je niet los.’’

Het boek is vanaf zaterdag te koop bij boekhandel Kooyker in de Breestraat en kost 45 euro.

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.