Netwerken bij criminele jeugd

Loman Leefmans
Leiden

Leiden is niet alleen veiliger, de inwoners ervaren dat ook. Kortom: de stad doet het goed, zo blijkt uit de meeste recente veiligheidscijfers. Toch maakt de plaatselijke VVD zich ernstig zorgen over criminele jongeren. En  criminologie Joanne van der Leun schetst een nieuw probleem.

Zo overvielen een maand geleden twee Leidse tieners, met getrokken vuurwapens, een woning in Voorschoten. De schrik zat er goed in. Tijd voor geruststellende woorden van burgemeester Henri Lenferink. Leiden heeft die groepen jongeren prima in de 'smiezen', stelde hij tijdens de behandeling in de gemeenteraad van het Integraal Veiligheidsplan. 'Probleem' is echter, dat deze groepen zich steeds vaker in netwerken gedragen, merkte Lenferink haast terloops op.

Achter die terloopse opmerking schuilt een bredere ontwikkeling. Hoogleraar criminologie Joanne van der Leun van de Leidse universiteit, onderschrijft Lenferinks opmerking dat groepen steeds vaker in netwerken uiteenvallen. ,,Een groep suggereert stabiliteit met vaak een duidelijke leider. In een netwerk zijn het individuen die op ad hoc basis 'kansen' zien en grijpen."

Het criminele 'werk' wordt niet meer 'verdeeld' op een hangplek, maar 'mogelijkheden' worden uitgewisseld via app, sms of Facebook. Daar krijgen agenten veel lastiger grip op dan door af en toe eens langs te fietsen en een praatje te maken.

,,Weten wie de leider is, is niet genoeg", legt Van der Leun uit. ,,De leider is niet altijd degene met de noodzakelijke kennis die nodig is voor een criminele activiteit." De politie kan de groepen weliswaar uitstekend in de smiezen hebben, de vraag is of ze daarmee ook de activiteiten kan voorkomen, nu die via virtuele kanalen worden gecoördineerd. De ontwikkeling van groep naar netwerk vereist nieuwe manieren van rechercheren. Het klassieke schaduwen en kennis vergaren over de groepssamenstelling blijkt niet meer voldoende.

Maar, waarschuwt Van der Leun direct, dat betekent niet dat het 'vroeger' allemaal zo veel duidelijker was. ,,Ook toen liep de politie niet de hele dag achter groepsleden aan om zo allerlei narigheid te voorkomen."

Het is een veilig idee dat de politie groepen jongeren 'scherp op het netvlies heeft'. Van der Leun: ,,Dat klinkt duidelijk en beheersbaar." Maar zo duidelijk en beheersbaar is criminaliteit nooit geweest. Niet in het tijdperk van groepen en nu, in het netwerktijdperk, evenmin.

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.