Het theehuis van de ex-patiënten

Kasteel Endegeest en gans ganzen Kasteel Endegeest en gans ganzen© Hielco Kuipers Fotoprodukties

Ruud Sep r.sep@hollandmediacombinatie.nl

Een jaar of zes geleden kwam hij nog in actie tegen de dreigende sluiting van het theehuis. Samen met een paar andere ex-patiënten haalden André 750 handtekeningen op.

„De psychiaters durfden hun handtekening wel te zetten. Andere medewerkers waren wat huiveriger. Die dachten: als ik mijn handtekening zet, krijg ik daar misschien problemen mee.”

Deze keer is er niemand die in actie komt. Waarom eigenlijk niet? André kijkt een beetje hulpeloos om zich heen. „Ach, kom op. We zijn cliënten.” In het verleden stond de dreigende sluiting van het theehuis op zichzelf, nu is het onderdeel van een groter geheel. „Alle gebouwen van Endegeest moeten ook dicht. Alles wordt wegbezuinigd de laatste tijd.”

Aan de muur naast de bar hangt een briefje. ’Een gedicht voor het Theehuis’ staat er boven. ’Hier viste André veel / Had veel kijkgenot om zich heen / Daarom als dit hier gaat sluiten en deze mooie locatie verloren is / Is het voor de mensen die hier geregeld komen een verdrietig gemis.’ „Dat heeft mijn moeder geschreven”, vertelt André. „Die komt hier ook al jaren. Ze is hier vroeger ooit opgenomen geweest met een postnatale depressie. Toen ik hier later werd opgenomen, was dat een klap voor haar, maar kon ze er hier wel rustig over praten. Nu belt ze me één of twee keer in de week op: ’Zit je al te vissen?’ Dan komt ze op haar fietsje hier naar toe.”

Ervaringsdeskundige

Fred komt iedere dag naar het theehuis. „Meestal ’s morgens. Het geeft me een reden om mijn bed uit te komen.” Met 32 opnames in de afgelopen 35 jaar mag Fred zich met recht ervaringsdeskundige in de psychiatrie noemen. Het is een deskundigheid waarmee hij zich in het theehuis dagelijks nuttig maakt. „Ik heb er onderhand ook wel een beetje verstand van. Wij bieden als ex-patiënten een goede ondersteuning.”

Zelf is hij niet anders. „Ik slik nog altijd behoorlijk veel medicijnen. En ik heb er niks aan om tien minuten in de week met een psychiater te praten. Praten met mede-patiënten is veel zinvoller. En dan graag hier. Dit is een ontzettend goede ontmoetingsplek voor ex-patiënten en patiënten van Rivierduinen.”

Tineke, die vandaag samen met Fred naar het theehuis is gekomen, brengt het wat minder diplomatiek. „Het is gewoon heel belangrijk dat we een eigen plek hebben. Dat raken we nu zo maar kwijt door die k-u-t-gemeente. Schrijf dat maar op!”

Toch is Tineke vast van plan om mee te verhuizen als het theehuis in het najaar, zoals verwacht, verhuist naar het Dorpscentrum aan de Lijtweg. „Ik woon daar vlak bij, dus ik zal er wel heen gaan. En toch vind ik het heel erg als het hier weg gaat.” André is er nog niet helemaal uit. „Ik denk dat ik dan iets anders zoek. Misschien ga ik naar het dagactiviteitencentrum, misschien ga ik meer vrijwilligerswerk doen.”

Een patiënte is heel resoluut: Zij gaat niet van het terrein af. Want dat is vragen om psychoses. „Nee, dat gaat mis. En ook bij heel veel anderen gaat dat mis.”

Financiering

Waarom moet het theehuis de deuren sluiten? Dat heeft onder andere te maken met alle veranderingen in de financiering van de zorg. Tot eind 2014 werd het theehuis gefinancierd vanuit de AWBZ, de verplichte, collectieve ziektekostenverzekering. Vanaf 2015 is het theehuis een psychiatrische inloopvoorziening die bekostigd moet worden uit de pot van de Wet maatschappelijke ondersteuning. Dat betekent dat Rivierduinen moet aankloppen bij de gemeenten in de regio.

De gemeenten zijn verplicht om te zorgen dat mensen die het even niet zien zitten, gemakkelijk ergens kunnen binnenlopen om hun verhaal kwijt te raken. De inloopvoorzieningen van Rivierduinen, en dan zeker het theehuis, worden ook bezocht door mensen met zwaardere problemen. Daarom hebben de regiogemeenten vorig jaar al laten weten dat de subsidie voor het theehuis in de loop van dit jaar komt te vervallen.

Vanuit de regio werd voorgesteld om het theehuis ofwel te sluiten, ofwel om te vormen tot een voorziening voor patiënten van Rivierduinen (die dan dus ook gefinancierd zou worden door Rivierduinen) of er commerciële horeca van te maken.

Een woordvoerder van Rivierduinen laat weten dat de instelling van plan is het theehuis per 1 oktober te sluiten. Want ’de voorziening past niet meer binnen de herstelvisie van Rivierduinen’, de toegankelijkheid voor mensen van buiten is ’beperkt’, en ook de aanstaande verkoop van het naastgelegen kasteel Endegeest speelt een rol. Overigens zou het ook wel wat later kunnen worden dan 1 oktober, want op het moment van sluiting moeten de alternatieven al wel in de steigers staan: een nieuw inloophuis in Oegstgeest voor mensen van buiten, en meer dagbestedingsactiviteiten en een eigen inloophuis voor patiënten die op het terrein verblijven.

Of het nieuwe inloophuis echt een plekje krijgt in het Dorpscentrum Oegstgeest staat nog niet vast. ,,Er vinden momenteel verkennende gesprekken plaats met de gemeenten Leiden en Oegstgeest.’’

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.