’Enige beiaardierspaar van Nederland’ kleurt 2 en 3 oktober

Henk Veldman speelde voor de taptoe op 2 oktober, echtgenote Levina Pors mag op de ochtend van 3 oktober plaatsnemen achter het klavier in de stadhuistoren.

Henk Veldman speelde voor de taptoe op 2 oktober, echtgenote Levina Pors mag op de ochtend van 3 oktober plaatsnemen achter het klavier in de stadhuistoren.© Foto Hielco Kuipers

Paul van der Kooij
Leiden

Een kleine honderd beiaardiers telt Nederland. Er zit één echtpaar tussen: Henk Veldman en Levina Pors, de stadsbeiaardier van Leiden. Hij speelde op 2 oktober voor de taptoe, zij mag deze 3de oktober tussen half negen en half tien aan de bak. Na het reveille.

Omdat hij meer van de tierelantijntjes is en zij meer van de jazz, biedt dat variatie. Zelfs bij de nummers die ze allebei spelen, zoals het officiële Leidse volkslied, ’Stad van mijn hart’. Of bij ’G’lijk den grootsten rapsack’, waarin de Spanjaard het moet ontgelden. Als een schurftige hond - de ’Rapsack’ uit de titel - nam die de benen toen de Geuzen Leiden bevrijdden. Om Jochem Myers’ lofzang op de stad (’Lalala Leiden’) kunnen en willen ze evenmin heen. Hij noemt de melodie ’heerlijk’. Zij vindt het ’ook iets melancholisch hebben’. „En je merkt dat mensen het in dagen als deze op straat neuriën.”

„Af en toe ook spelen we een nummertje quatre-mains, waardoor het wat royaler wordt”, verklapt hij. „Zo kan, wanneer de een de melodie speelt, de ander er heel subtiel een akkoordje tussen plaatsen.” Soms ook verlaat de ander even het gesloten carillonhuisje. Of om door de torengaten te zien hoe de vrolijke klanken vallen. Of om af te dalen voor een ommetje. Fluit men mee? Is er andere leuke feedback?

Spoedde ze zich bij vorige edities naar haar speelplek op veertig meter hoogte, dan viel haar op hoe wisselend de staat van het publiek is. „De een is wat brak, een ander beent naar Reveille of Koraalzang.” Voor zij die wankelen zijn er nummers als ’In Leiden sind die Nächte lang’ dat Paul van Vliet schreef het Leidsch Studenten Cabaret. „Bluesachtig is ’t, zuiverend ook.”

Voor de tweede groep pakt ze het volkslied ’toch wel stevig aan’. Nieuw dit jaar is ’Jan Klaassen de trompetter’. Ze bewerkte het voor het afscheid van de gemeentesecretaris, die van het carillon en het nummer hield. En wat hoorde ze, eenmaal beneden? Dat ze in de B en W-kamer allemaal hadden zitten meezingen. „Jan Klaassen, die trompetter was in het leger van de prins, past ook nu prachtig. Dezelfde Tachtigjarige Oorlog.”

Henk en Levina leerden elkaar kennen op de beiaardschool in Amersfoort, de enige in het land. Op hun trouwdag stond de bij het raadhuis gelegen Onze Lieve Vrouwekerk in de steigers. „En met een kratje bier kochten studenten de bouwvakkers om zodat ze even met de bouwlift omhoog konden voor een ’Daar komt de bruid’.”

Doordat ze ook de liefde voor het beiaardvak delen, zijn er veel dingen waar ze het over kunnen hebben. Over het spelen en arrangeren bijvoorbeeld, maar net zo goed over de vele dingen er omheen. „Als er iets moet gebeuren met het carillon, dan zit je er bovenop. Ook ben je verantwoordelijk voor het automatische spel dat rond de hele, halve en kwart uren klinkt.”

Hoe enthousiast de reacties ook zijn op vondsten als het Harry Potter-thema, dat zelfs vanuit de computer nog betovert, Levina en Henk weten dat er niets boven ’live’ spelen gaat. Klinken computergestuurde noten allemaal even hard, zij kunnen gevoel in hun hun spel leggen. Dat komt mede doordat de toetsen van het klavier via metalen draden aan de klepels zijn verbonden, terwijl de computer magneethamers aanstuurt die tegen de buitenkant van de klokken tikken. Levina en Henk zijn dan ook blij dat het Leids carillon genootschap geld regelt voor minimaal twee extra concerten per jaar en ze na een renovatie de klepels directer kunnen aansturen.

Waren beiaardiers in het verleden ambtenaar, ondertussen is ook een aantal zzp’er geworden. Ook op dat gebied staan de twee samen sterk. Levina: „Zo hebben we een uitgeverij in bladmuziek en in automatisch spel.’’

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.