Een festivalterrein tegen de dranktas

Mels Hartman: ,,We zien ook heel veel begrip van bezoekers, als we uitleggen waarom we het doen.’’

Mels Hartman: ,,We zien ook heel veel begrip van bezoekers, als we uitleggen waarom we het doen.’’© Foto Taco van der Eb

Alleen plastic festivalbekertjes mogen door.

Alleen plastic festivalbekertjes mogen door.© Foto Taco van der Eb

1 / 2
Binnert Jan Glastra
Leiden

Het is voor de feestgangers met tassen vol eigen drank even wennen bij de Nieuwe Rijn, dit jaar. Verder dan de Catharinasteeg, Donkersteeg en Kijkshop komen ze niet. Voor het eerst is een compleet deel van de binnenstad afgehekt als een soort festivalterrein. Alleen met een plastic bekertje bier van een andere kroeg kom je er door.

Een jongeman staat er wat beteuterd bij als hem bij de toegangspoort in de Donkersteeg verteld wordt dat hij niet verder mag met zijn tasje met blikjes bier. Geïrriteerd maakt hij rechtsomkeert. ,,Ik dacht voordelig uit te kunnen zijn, maar kennelijk is eigen bier verboden. Maar wie zegt dat? Ik snap niet dat dat kan en zij kunnen het ook niet bewijzen. Ik moet van zo’n beveiliger maar aannemen dat het zo is.’’ Zijn Ontzet is redelijk verpest. ,,Misschien dat ik maar gewoon naar huis ga.’’

Hij heeft de hielen nog niet gelicht of hij wordt op zijn wenken bediend, al krijgt hij dat dus niet meer mee. Drie politieagenten in burger komen langs om de controleurs te controleren. Ze moeten hun identificatie laten zien. ,,Vanwege broodnijd. We controleren of dit bedrijf hier mag staan controleren en of hun passen kloppen’’, legt een van hen uit. Het blijkt allemaal in orde.

De Leidse horeca klaagt al jaren over feestgangers zoals deze jongen, die eigen drank meenemen naar de viering van het Ontzet. Het terugverdienen van de gemaakte kosten wordt almaar lastiger, want het worden er steeds meer. Sander Dubbeldeman, uitbater van De Veste en De Uyl van Hoogland, voorzag in 2014 zelfs een heel sombere toekomst voor het feest: ,,We werken ons zestig uur te pletter hier, maar merken daar niets van terug in de omzet. Ik weet zeker dat over vijf jaar de helft van de podia verdwenen is’’, zei hij toen in deze krant.

Controle

Zover is het dus nog niet gekomen, maar het probleem is niet verdwenen. ,,Als ik iemand drank weiger omdat hij dronken is, staat hij er tien minuten later weer met een sixpack van de avondwinkel. Met De Veste zet ik alleen nog een podium neer omdat ik van muziek hou, maar verdien ik niet aan drie oktober. Bij de Uyl nog wel, want daar zijn niet zoveel winkels in de buurt.’’

De horeca begon in 2015 de campagne 'Eigen drank mee is niet oké’ om feestgangers erop te wijzen dat ze hun eigen feestje om zeep dreigden te helpen, maar het effect ervan was beperkt. En omdat de campagne ook weer geld kostte, ging die alweer gauw ter ziele.

Zes kroegen rond de Nieuwe Rijn sloegen dit jaar de handen ineen om het over een andere boeg te gooien. Na een geslaagde proef tijdens Koningsdag vroegen Ons Hoekje, City Hall, Einstein, Stadthouder, Annies en De Waag burgemeester Henri Lenferink of ze het complete gebied mochten afzetten, met controle op meegebrachte drank bij de toegangen. En die zag dat wel zitten. Hij zoekt al jaren naar beter manieren om het steeds drukkere feest veilig te houden.

En dat gaat heel behoorlijk, stelt Hartman als het feest een paar uur op gang is en het aan de Nieuwe Rijn stampvol staat. ,,Het is reuzegezellig, het terrein is hartstikke schoon en de doorstroom is ondanks de poortjes onveranderd, er is geen oponthoud. En we zien ook heel veel begrip van bezoekers, als we uitleggen waarom we het doen. Dat vinden ze eigenlijk best logisch. En het is bijna helemaal vol, dus er zijn ook niet minder bezoekers nu we dit doen.’’

Inderdaad ondergaan de meeste bezoekers de tassencontrole gelaten. Alleen dat aan het begin van de avond ook net gekochte bekertjes bier toch niet mee naar binnen mogen, valt slecht. ,,Ik heb het zelfs híér gekocht’’, zegt Remi de Ronde terwijl hij zijn biertje bij de controlepost op de Hoogstraat snel achteroverslaat. ,,Ik was alleen voor de Taptoe even naar buiten gegaan.’’

Het blijkt ook een foutje. Enkele minuten nadat de beveiliging erop geattendeerd is en navraag doet, mogen mensen met een biertje in de hand ook doorlopen. Zolang het niet in glas of blik zit, tenminste. ,,Ja prima hoor, zo’n tassencontrole. Daar heb ik geen probleem mee’’, zegt Mirjam Schats. ,,Toch ook wel logisch, zodat niet iedereen eigen drank meeneemt? Anders kan dit niet bestaan.’’

Ook de beveiligers beamen het beeld dat Hartman schetst. De eerste paar uren van het feest gaat alles in goede harmonie en is het aantal boze bezoekers op een hand te tellen. Terwijl ze toch al wel een en ander onderschepten, zegt een beveiliger bij de Donkersteeg. ,,Maar joh, we blijven vrolijk, doen niet te moeilijk. We hebben het ook een paar keer niet weggegooid maar voor ze apart gezet. Kunnen ze het straks weer meenemen. We moeten het wel een beetje gezellig houden, toch?’’

Veiligheid

Het gaat de horeca er niet alleen om meer biertjes te kunnen verkopen, zegt Hartman. ,,Het is begonnen om de veiligheid’’, bezweert hij. ,,Het is fijn dat die flessen en blikken niet meer naar binnen komen, maar het ging erom dat ze als projectielen konden worden gebruikt. En de politie is bij de proef op Koningsdag gebleken dat ze inderdaad veiliger hun werk kunnen doen. ,,Er ontstaan zelfs minder opstootjes omdat mensen niet meer struikelen over rugzakken met meegebrachte drank en tegen anderen opbotsen. Dat was een onverwacht effect.’’

Maar omzet is zeker een belangrijke overweging. ,,Het kost de horeca een hoop om dit te organiseren. Dus dan is het niet leuk als mensen eigen drank meenemen. En dan draaien we ook nog eens op voor het opruimen van al dat glas en blik. Met alleen onze plastic bekertjes hebben we genoeg aan een paar bladblazers en zijn we zo klaar’’, zegt Hans Lardée van café Meneer Jansen. ,,Ik snap het wel, hoor, want ik deed het vroeger zelf ook. En ik wil ook niet met een vingertje zwaaien, maar wij dragen hier wel de verantwoordelijkheid.’’

Lardée heeft ook het idee dat het meenemen van eigen drank steeds frequenter gebeurt. Tijden veranderen. ,,En dat geldt ook voor hekken. Tegenwoordig is het de normaalste zaak van de wereld als je naar een festival gaat. Vroeger was ik er niet zo’n voorstander van. Maar je ziet dat het af en toe zó dringen is. Nu kun je binnen de hekken tenminste gewoon een beetje normaal rondlopen en als er iets gebeurt kun je ook ergens heen. En nog een voordeel: de toiletten zitten nu tenminste ook binnen het hek!’’

Als de evaluatie van de proef positief uitvalt, is het wellicht mogelijk dat ook andere festiviteiten in de stad binnen hekken komen. Wouter Vermeulen van rockcafé Lazaru’s zou het toejuichen. Hij stoort zich enorm aan de meegebrachte drank. ,,De avondwinkel verkoopt zich helemaal gek en hoeft zich nergens aan te houden. Ze staan met eigen flessen, soms hele kratten bij het podium en je mag er nog niets eens wat van zeggen omdat het openbare weg is.’’

,,Al vraag ik me af of het wel mógelijk is om een hek te zetten om de horeca bij de kermis’’, zegt voorzitter Reanne Bakker-Versluis van de Leidse afdeling van brancheorganisatie Koninklijk Horeca Nederland (KHN). Zij ziet meer in het aanpakken van de verkooppunten van de meegebrachte drank. ,,Dat is onze grootste frustratie, dat daar niets tegen gedaan wordt nu. De gemeente zou ons daarin moeten steunen. In andere steden hebben ze een soort van drooglegging. Dat zouden we hier ook graag hebben.’’

,.Het steekt, de alcoholverkoop van supermarkten en avondwinkels’’, zegt Lardée. ,,Ik begrijp best dat zij ook een boterham willen verdienen, maar laat ze dan ook meebetalen. We hebben ze samen met KHN wel eens uitgenodigd om het erover te hebben. Nou, daar kwam dus niemand opdagen! En ze weten het dondersgoed: vanaf anderhalve week van tevoren zie je altijd veelmeer stapels blikjes staan.’’

Dat klopt, zegt John de Roos, manager van de Hoogvliet aan het Levendaal. ,,Ik voldoe aan een vraag. Die is er inderdaad op 2 oktober en de week voorafgaand. Moet ik het wegstoppen dan, erbij zeggen dat ze het niet op 3 oktober mogen drinken?’’ Aan overleg doet hij graag mee. ,,Van die eerdere bijeenkomst weet ik niets, ik ben hier pas anderhalf jaar manager. Maar ze zijn welkom, hoor. We zitten met zijn allen in dezelfde stad, toch?’’

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.