Column Chris Aalberts: Karretje

Column Chris Aalberts: Karretje

Hoeveel onderzoek doen parlementair journalisten eigenlijk naar de formatie? Deze week kregen we daar een prachtig inkijkje in. Maandag waren alle televisiezenders van plan de avond te vullen met de overwinning van Feyenoord, maar toen kwam Edith Schippers opeens met de aankondiging dat de formatie was mislukt. Geen journalist had dat zien aankomen. Niemand was dus in staat geweest een goed beeld te krijgen van wat er zich binnenskamers afspeelde.

Zelfs een paar dagen later ontbreekt informatie over wat er precies mis ging. SP-leider Emile Roemer meldde woensdag in de Tweede Kamer terecht dat iedereen deze uitkomst wel had kunnen voorspellen: in het programma van de VVD staat immers iets heel anders dan in dat van GroenLinks. Men had ook na tien minuten wel kunnen concluderen dat het niets zou worden. De vier partijen doen er het zwijgen toe en zo blijft onduidelijk waarom het zo lang moest duren.

Politici lekken soms hoe het er binnenskamers bij dit soort onderhandelingen aan toe gaat en hopen dat die informatie op straat belandt. Bij dit soort off the record informatie aan journalisten leest u nooit van wie die informatie afkomstig was. Een prachtige manier om het publieke debat te beïnvloeden en zelf nergens op aangesproken te kunnen worden. De afgelopen dagen is door allerlei betrokkenen gelekt dat GroenLinks de oorzaak is van de breuk.

Het probleem laat zich raden: als een politicus informatie over de formatie lekt, mag de journalist dat volgens de journalistieke regels pas opschrijven als er een tweede bron is die dat verhaal bevestigt. Die tweede bron is er vaak niet of het is iemand die het verhaal alleen uit de tweede hand heeft gehoord. En zelfs als journalisten een tweede bron vinden, weten ze niet of hun twee bronnen onderling hebben afgesproken dat ze journalisten gezamenlijk voor hun karretje gaan spannen.

Dus is GroenLinks te principieel geweest over vluchtelingen? Het ligt voor de hand dat GroenLinks een andere mening had dan de VVD, maar wie het meest bereid was tot een compromis blijft in nevelen gehuld. We kennen alleen de eenzijdige versies van politici en voorlichters die hun verhalen naar de media lekten. Sommige politici doen een poging tot iets meer transparantie, zoals Jesse Klaver die woensdag in Den Haag een zaal vol GroenLinks-aanhangers bijpraatte. Maar ook van hem horen we niet de waarheid maar alleen zijn kant van het verhaal. De kant die als reclame voor GroenLinks kan dienen natuurlijk.

De formatie is voor parlementaire journalisten ontnuchterend: ze zijn simpelweg hulpeloos. Echt onderzoek is nauwelijks mogelijk, maar ze kunnen zich wel voor het karretje van anonieme bronnen laten spannen. Dat doen ze dus geregeld. Denk daaraan als u een commentator deze dagen hoort zeggen dat hij weet hoe het verder gaat.

Meer nieuws uit Nieuws