Zeehonden willen rust

Zeehonden willen rust
Zeehonden op de zandplaat Razende Bol, bij Texel.
© Hollandse Hoogte / Roel Burgler
Texel

Zeehonden hebben rust nodig, vooral in de periode na de geboorte van jongen. Verstoring leidt tot huilers. Daarom wordt het aantal rondvaarten op de Waddenzee aan banden gelegd.

De Waddenunit van het ministerie van Economische Zaken heeft vastgesteld dat de zeehonden op de Engelschhoek bij Terschelling en de Kuipersplaat bij Schiermonnikoog te veel worden verstoord door voorbij varende schepen.

Daarom is besloten dat volgend jaar de platen niet meer mogen worden betreden door mensen. Daarnaast moeten de schepen op 100 tot 150 meter afstand blijven (achter een boeienlijn).

De rondvaartsector op beide eilanden is woedend en vreest voor inkomensverlies. „Bij ons op Texel zijn er al regels om de wildgroei aan rondvaarten aan banden te leggen. Er komen steeds meer boten en vooral de zeehondentochten zijn hartstikke populair”, geeft de medewerker van Het Sop Texel toe.

Garantie

Dit bedrijf geeft zelfs een honderd procent garantie op het zien van zeehonden. Bij laagwater gaat de boot naar de zandbank De Bollen en bij hoogwater is De Razende Bol voor het Marsdiep de bestemming.

„Ik zie andere boten wel eens erg dichtbij de zeehonden en dan gaan ze er vandoor. Wij doen dit werk nu zes jaar en doen het altijd voorzichtig. Wanneer je ze verstoort, komen ze niet meer op een bepaalde plek en dan ben je je broodwinning kwijt. We naderen heel rustig vanaf een grote afstand en aan de hand van de reactie van de zeehonden bepalen we hoe dichtbij we komen. Als ze erg onrustig worden, blijven we op afstand.”

Zeehonden willen rust
Vanaf een boot kijken toeristen naar de zeehonden op De Razende Bol.
© Foto Hollandse Hoogte/Roel Burgler

Veel jonge zeehonden zien ze bij Het Sop niet tijdens de tochten. De jongen komen in juni en juli. Maar bij de opvang in Pieterburen wijten ze het grote aantal dieren in de opvang aan de verstoringen door de mens. Met 102 zeehonden zit die opvang momenteel bomvol. „Laat de zeehonden met rust, zeker in de tijd van de pups. Die raken anders hun moeder kwijt”, waarschuwt bioloog Sander van Dijk van Pieterburen.

Huilers

De huilers vormen doorgaans de grootste groep in de opvang. Dat zijn de jongen die hun moeder zijn kwijtgeraakt. In de zomer werpen de gewone zeehonden, in de winter de grijze zeehonden.

Uit recent onderzoek van Pieterburen en de Universiteit van Groningen blijkt nu dat huilers niet al na twee uur van het strand of een dijk moeten worden gehaald. De jonge zeehonden kunnen tot wel acht uur alleen liggen zonder nadelige gevolgen.

Ook krijgen zij melk van verschillende moeders, waar voorheen werd aangenomen dat ze strikt alleen bij hun eigen moeder zogen.

Bij Ecomare op Texel ziet directeur Pauline Folkerts het onderzoek als bewijs dat een huiler niet meteen naar de opvang hoeft. „Maar op een druk strand zal de moeder niet naar het jong durven te komen. Daarom moet per situatie een goede beoordeling worden gemaakt. Dat vergt vakkennis en kennis van de omgeving.”

Zeehonden willen rust

Bij Ecomare zitten momenteel 19 zeehonden in de opvang. ,,Maar de verstoringen hebben ook tot gevolg dat jongen dan enkele voedingen bij hun moeder missen. Dan zijn ze na vier weken nog te zwak om zelfstandig te gaan jagen. Dat zijn de verzwakte jongen die nu binnenkomen’’, legt een verzorgster van Ecomare uit.

De onderzoekers gaan nog een stapje verder en zetten vraagtekens bij de opvang als fenomeen. „Er zijn aanwijzingen dat de opvang van jonge zeehonden zelfs slecht is voor zowel jong als moeder. Opvang moet als laatste redmiddel worden beschouwd.”

Bedreigd

Pieterburen ziet het als bewijs dat op een andere manier naar zeehonden moet worden gekeken. „De zee is uiteindelijk de beste plek voor de zeehond. De opvang is opgezet in een tijd dat de zeehond bedreigd was. Nu zijn er zoveel zeehonden dat de opvang daarvoor niet meer nodig is. Wel kan je ze opvangen wanneer ze door toedoen van de mens worden verstoord of in netten van vissers verstrikt raken”, benadrukt Van Dijk de nieuwe koers.

Ondanks dat het goed gaat met de dieren, zijn er volgens Ecomare meer redenen om zeehonden te blijven opvangen.

„We helpen zeehonden die in nood zijn uit oogpunt van dierenbescherming en dierenwelzijn. Het zijn beschermde dieren, waarvoor wij een zorgplicht hebben. Op Texel is de kans bovendien groot dat een ziek, gewond of verweesd dier op een druk strand terechtkomt. Opvang is dan een oplossing, zowel vanwege dierenwelzijn als om te voorkomen dat het dier ziektes overdraagt op mens en (huis)dier.”

Zieke dieren

Huilers en gewonde zeehonden opvangen en verzorgen. Prima vinden de meeste opvangcentra. Maar moeten ook oude zieke zeehonden worden opgevangen?

„We hopen dat de wetenschappelijke commissie die op 1 september aan de slag gaat, daar ook een antwoord op geeft. In Duitsland worden zeehonden wel opgevangen, maar krijgen ze geen medicatie. Denemarken vangt ze helemaal niet op”, merkt Sander van Dijk van Pieterburen op.

„Tegenwoordig stoppen wij de zeehonden niet meer vol met antibiotica. Het liefst helemaal geen medicijnen.”

Bij Ecomare is al bepaald dat een dier niet meer dan één kuur krijgt. „Zo wordt voorkomen dat zwakke dieren worden teruggezet in de natuur.”

De wetenschappelijk commissie moet in opdracht van staatssecretaris Van Dam binnen zes maanden met een advies komen over de toekomst van de opvang. Ook moet de wildgroei van opvangcentra aan banden worden gelegd. Naast Pieterburen en Ecomare, zijn er de laatste jaren centra in Zeeland, op Terschelling en Groningen gekomen.

Meer nieuws uit Nieuws