Premium

’Waarden en normen kun je niet afdwingen’

1/2
Landsmeer

Homoseksualiteit normaal vinden? Nooit! ’Ze’ kunnen ons wat. Schoolleiders, docenten en ouders zetten straks misschien hun hakken in het zand als de Tweede Kamer scholen gaat beboeten die hun leerlingen niet voorlichten over verschillende seksuele voorkeuren. Conform een wet die in 2012 is aangenomen.

Straf zou weleens verkeerd kunnen uitwerken, meent professor pedagogiek en onderwijskunde, Louis Tavecchio uit Landsmeer die tot zijn pensioen verbonden was aan de Universiteit van Amsterdam. Hij denkt dat het niet verstandig is scholen te dwingen positief te staan tegenover zaken die tegengesteld zijn aan wat er in de Bijbel, de Koran en de Joodse Thora staat. ,,Teksten die door gelovigen vaak letterlijk worden genomen, alsof het feiten zijn.” Je kunt waarden en normen niet van bovenaf opleggen. Als mensen iets wordt opgedrongen voelen ze zich bedreigd, gaan ze zich verzetten, worden ze boos.”

Scholen zijn natuurlijk dagelijks bezig met het uitdragen van normen en waarden. ,,Godsdienst wordt al gauw emotioneel”, zegt Tavecchio. In 1633 kreeg de toen 69-jarige Italiaanse astronoom Galilei levenslang huisarrest vanwege zijn bewering dat de aarde om de zon zou draaien en niet andersom. Hiermee rekende hij af met het idee van de Katholieke kerk dat de mens het centrum was van het universum. Het is nog geen halve eeuw geleden dat Katholieke ouders verontwaardigd konden reageren als hun kind thuiskwam met op school opgedane kennis over Darwins evolutietheorie. Volgens de Landsmeerder zijn dergelijke taferelen tegenwoordig ook heel goed denkbaar. ,,In bepaalde islamitische gezinnen, bij SGP’ers thuis en in kringen waar het creationisme (het leven is een scheppingsdaad) wordt aangehangen, moet je niet komen met zaken als abortus, voltooid leven, acceptatie van diversiteit in seksuele voorkeuren en volledige gelijkwaardigheid van man en vrouw. In Frankrijk, waar ik graag kom, is het homohuwelijk weliswaar mogelijk gemaakt maar onderhuids leeft er veel kritiek.” En nu leest hij in de krant over Islamitische kinderen die niet willen rondlopen met een christelijk symbool als het kruis op een palmpasenstok.

Tavecchio snapt wel dat de overheid graag ziet dat er anders wordt gedacht. Nederland staat zich er op voor tolerant te zijn. Mensen kunnen er volgens hem niet toe gedwongen worden. De wet die basis- en middelbare scholen verplicht te praten over seksuele diversiteit, vindt de hoogleraar een krachtig signaal maar tegelijkertijd een papieren tijger. ,,Handhaven en sanctioneren zijn onmogelijk. Hoe wil de Onderwijsinspectie controleren of er over seksuele diversiteit is gesproken? De inspecteur moet dan in elk geval het rooster kennen en onaangekondigd binnenkomen. Maar als dat niet gebeurt en een school kan bij een aangekondigd inspectiebezoek aantonen dat erover gesproken wordt, kan de verplichting zijn doel voorbij schieten, denkt Tavecchio. ,,Een docent kan best tegen zijn leerlingen zeggen ’zo wordt er in Nederland gedacht maar wij hier op school vinden het niks’.

Als er een boete komt voor scholen, dan trekt de Landsmeerder de lijn door. ,,In de Katholieke kerk bij voorbeeld heerst een typische visie op de gelijkwaardigheid van man en vrouw. Vrouwen kunnen nog altijd geen hoger ambt bekleden in de geestelijke hiërarchie. Moeten we dat dan ook gaan eisen?” Hij ziet meer in het doen van aanbevelingen aan scholen. ,,Je kunt scholen vragen te discussiëren over seksuele diversiteit. Misschien gebeurt dat dan, misschien ook niet.” Tavecchio hekelt het sluiten van homo-ontmoetingsplekken door gemeenten. ,,De overheid geeft daarmee een dubbel signaal af. Die moet eerst zelf maar eens een consistent beleid gaan voeren.”

Wellicht is het een kwestie van tijd tot de kennis wijdverbreid is dat seksuele diversiteit is verankerd in de hersenen van vijf tot acht procent van de mensen, afhankelijk van de cultuur waarin zijn leven.

Meer nieuws uit Nieuws

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.