Thuiszorg: geen tijd voor praatje

Thuiszorg: geen tijd voor praatje
Wijkzuster Cindy Lonneville werkt bij Omring. Zaterdag beschrijft ze haar werkdag in de papieren krant.
© George Stoekenbroek
Leiden

’Zuster mag ik vandaag douchen in plaats van gewoon wassen?’ Helaas. De thuisverpleging heeft geen tijd voor een extra zorgvraag die niet staat ingepland. Er is amper ruimte voor een praatje.

Negentig procent van de wijkzusters en -broeders (verpleegkundigen en verzorgenden) maakt zich zorgen over het personeelstekort binnen de thuiszorg. Een dikke zestig procent klaagt over een hoge werkdruk die structureel is.

Dat blijkt uit een peiling van beroepsorganisatie Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland. ,,En nu ziet de wijkverpleging met angst en beven de zomervakantie op zich afkomen’’, aldus Lieselot Meelker van V&VN.

,,Het waterbedeffect noem ik dit’’, reageert Ineke van der Zande van Libertas Leiden. ,,De druk is verlegd. Van zorg in het verpleeghuis naar zorg in huis. Wie er niet mee te maken heeft, onderschat de complexiteit van de thuiszorg die tegenwoordig wordt gegeven. Maar de beleidsmakers hadden kunnen weten dat dit zou gebeuren. Alleen ernstig somatisch of psychisch zieken krijgen nog een plek in een verpleeghuis toegewezen.’’

Schakel

Minder dan tien procent van de hulpbehoevenden woont tegenwoordig nog in een verpleeghuis. Tot op hoge leeftijd blijven mensen thuis wonen. In die nieuwe ouderenzorg is de wijkverpleegkundige een belangrijke schakel.

Maar juist binnen de thuiszorg is personeelstekort een structureel probleem. Volgens V&VN zijn er wijkzorgorganisaties die honderden diensten in de vakantieperiode hebben openstaan. Ineke van der Zande: ,,Wij zijn daarom in de winter al begonnen met het werven van vakantiekrachten.’’

Bij Omring, de organisatie die thuiszorg biedt in West-Friesland, Kop van Noord-Holland en op Texel ervaren ze de extra krapte in de zomerperiode ook. ,,Die zit in de vakantieperiode vooral in de alledaagse zorgverlening, minder in de wijkverpleegkundige zorg’’, aldus de woordvoerder.

,,Vanuit onze regionale rol doen we er alles aan om ook nieuwe cliënten aan te nemen en de zorg door te laten gaan. Hier zitten ook cliënten van andere zorgorganisaties bij. Bij Omring zeggen we in principe altijd ja.’’

V&VN heeft ook de Tweede Kamer laten weten dat het bestaande personeelstekort de komende weken door de vakanties alleen maar oploopt. ,,Natuurlijk heeft dit gevolgen op het personeel’’, geeft Lieselot Meelker van V&VN aan. ,,Verzorgenden werken langer door. Ondertussen hebben ze het gevoel al die tijd tekort te schieten. Voor preventie en het stimuleren van zelfredzaamheid is eigenlijk geen tijd meer.’’

’Geen tijd voor mens achter patiënt’

Als wijkzuster of -broeder kom je tijd tekort. Dat blijkt ook uit de antwoorden op de open vragen in de peiling van V&VN.

Over het personeelstekort: ,,Soms werk ik 12 uur achtereen.’’ ,,Ik heb tegenwoordig 3 teams onder mijn hoede. Telefoon staat 24/7 aan.’’ ,,Op mijn vrije dag word ik continu gebeld. Heb ik eigenlijk nog wel een privéleven?’’ ,,Soms zie ik mijn kinderen drie dagen lang niet..’’

Over de zorg aan de cliënten: ,,Ik heb geen tijd om naar iemands verhaal te luisteren.’’ ,,Geen tijd voor de mens achter de patiënt.’’ ,,Er wordt over problemen heen gekeken. Door een trage reactie escaleert de boel soms. Onderling is er slechte communicatie.’’

,,Cliënten krijgen niet de zorg waar zij recht ophebben. Ook worden ze niet geholpen op hun voorkeurstijden.’’ ,,Onze cliënten krijgen veel wisselende gezichten te zien. Daar klagen ze over.’’

,,Ze kunnen hun verhaal niet kwijt als de medische situatie verslechtert. De mantelzorger wordt hierdoor nog zwaarder belast.’’,,Je moet ze stimuleren om zelf dingen te doen maar als ik het overneem gaat het sneller. Dus...’’ ,,Ze benoemen het zelf: ’Jullie hebben het weer druk’.’’,,Beloofde bezoekjes worden telkens opnieuw uitgesteld.’’ ,,Ik merk dat mijn empathisch vermogen vermindert.’’

Meer nieuws uit Nieuws

Keuze van de redactie