Lancering raketfabriek in Oegstgeest

Lancering raketfabriek in Oegstgeest
Aan de monorail hangen panelen voor de Ariane 6-motorgondel. De assemblagehal vanAirbus is al in gebruik.
© Foto Taco van der Eb
Oegstgeest

De enige reden waarom Oegstgeest misschien niet de beste plek was voor de vestiging van een nieuwe productiehal, is dat de managers van de Europese vliegtuig- en ruimtevaartmultinational Airbus Defence and Space de plaatsnaam niet kunnen uitspreken. Ze deden erg hun best, donderdag tijdens de opening van de Nebula-productiehal in ’Oekskee’. Hier gaat Airbus Leiden de komende jaren onderdelen maken van de raketten Ariane 6 en Vega-C.

Directeur Frank Meiboom van Airbus Leiden moest wel even slikken, toen de envelop met specificaties voor de nieuwe motorgondel van Ariane 6 in zijn brievenbus plofte. Opdrachtgever ESA wilde in 2014 niet alleen een grotere, krachtiger draagraket, maar ook één die dertig procent goedkoper zou zijn.

Oude Rijn

Al snel realiseerde Meiboom zich dat deze nieuwe productielijn niet in de bestaande fabriek op het Leidse Bio Science Park zou passen. Zo ontstond in de jaren die volgden het plan om een nieuwe assemblagefabriek te bouwen aan de oever van de Oude Rijn in Oegstgeest. In 2016 kreeg het bedrijf van de gemeente hiervoor het groene licht. In de assemblagehal gaat Airbus jaarlijks 24 ’structuren’ maken, alleen al voor Ariane 6. Behalve de motorgondel gaat het ook om een deel van de derde trap met de naam ’Da Vinci’. In dezelfde fabriek bouwt Airbus ook een tussentrap van de kleinere Vega-C raket.

De hal, die donderdag officieel door premier Mark Rutte werd ingewijd, bestaat uit drie delen. Het middelste deel is voor de af- en aanvoer van onderdelen en kant-en-klare producten. In de linker hal gaan de onderaannemers van Airbus aan het werk. In de rechter hal, waar de temperatuur constant op 20 graden Celsius wordt gehouden, heeft de eigenlijke assemblage plaats. De onderdelen zijn groot. Tijdens een rondleiding voor de media hingen panelen van 5,5 meter aan een monorail voor verwerking. Toch is hier toch sprake van precisietechniek: alles wordt tot op de millimeter nauwkeurig gemaakt.

De productie gebeurt volgens de standaarden van industrie 4.0. Onderdelen worden aan de eerder genoemde monorail vervoerd, en tijdens de assemblage gemonteerd op stellages met ’luchtvoeten’. Daardoor zweven ze net even boven de vloer en zijn ze met een vinger te verplaatsen. Voor veel handelingen worden robots ingezet van het merk Kukka. Zij kunnen in één handeling boren en klinken, iets wat met de hand in zeven stappen moet. Tot slot ’vertellen’ de onderdelen de werknemers waar zij in de raket thuishoren en hoe zij moeten worden verwerkt, als zij die bekijken door een digitale bril.

In Oegstgeest gaat het puur om ’assemblage en integratie’ van raketonderdelen. Die bestaan vooral uit gefreesde aluminium vormen, die Airbus laat maken door toeleveranciers, zoals PM-Aerotec in het Twentse Hengelo. Volgens ’technician’ Kevin de Kooker uit Vogelenzang probeert Airbus Leiden hiervoor zoveel mogelijk Nederlandse bedrijven te vinden.

Bestuursvoorzitter Dirk Koke van Airbus Defence and Space liet, nu hij toch premier Rutte onder zijn gehoor had, zijn kans niet onbenut. Hij vroeg om meer investeringen van Nederland, en om een ’groots Europees project’. Van al het geld dat op de wereld aan ruimtevaart wordt besteed, nemen de Verenigde Staten nog altijd 85 procent voor hun rekening. De resultaten zijn ernaar: SpaceX van Elon Musk, die na de lancering tot op de millimeter precies op een vooraf bepaalde plaats kan terugkeren; de Orion-raket van Nasa, die over een jaar of tien astronauten op Mars zet. China blijft niet achter, met plannen om in 2025 ’taikonauten’ op het Maanoppervlak te laten wandelen. ,,Heeft niet ook Europa een tot de verbeelding sprekend project nodig?’’

Rutte voelt er wel wat voor, zei hij in zijn openingswoord. Een industrie, die tot de mondiale ’champions league’ behoort, jaarlijks in Nederland een miljard euro omzet en 7000 mensen werk geeft, is ’cruciaal voor onze werkgelegenheid’. ,,Dat moet zo blijven.’’

Meer nieuws uit Metropool