Recensie: ’Hosseini’ fraai geserreerde solovoorstelling

Renée van Beek.
© Foto Inigo Garayo
Leiden

Het verhaal is persoonlijk, actueel en bevat een mooi consistent vertelperspectief. Maar werkt dit aangrijpende verhaal ook binnen de context van een theatervoorstelling? Het antwoord op die vraag is simpel: ja, zonder meer. Juist omdat de voorstelling zo dicht mogelijk bij het verhaal blijft en durft te vertrouwen op de kracht daarvan.

Renée van Beek speelt de Nederlandse vrouw die verliefd wordt op een man uit Afghanistan. Uit hun relatie komt een zoon voort. Hoe gaat deze vrouw te zijner tijd aan hun zoon vertellen, dat zijn vader vluchteling was en talrijke pogingen heeft ondernomen om van de status van ’illegaal’ af te komen? Vandaar de ondertitel van de voorstelling: Hoe leg je de vluchtelingencrisis uit aan een kind?

In zekere zin is die ondertitel misleidend en doet de voorstelling bijna tekort; alsof het taalgebruik zich nadrukkelijk op een kind zou richten. Ze wendt zich inderdaad af en toe in gedachten tot haar zoon. Meestentijds echter worden wij als publiek aangesproken. Juist de geserreerde manier waarop ze dat doet, is een sterke troef van haar optreden. Een zekere distantie is hier namelijk wenselijk, misschien zelfs wel noodzakelijk, omdat de voorstelling een sterk autobiografische inslag heeft.

Dat Renée van Beek persoonlijke ervaringen tot een volwaardige voorstelling heeft weten te abstraheren, mag een opmerkelijke prestatie genoemd worden. Want de valkuilen zijn rijkelijk voorhanden. Boosheid zou kunnen overheersen, hetzelfde geldt voor andere gevoelens als verdriet of machteloosheid. Je voelt van alles zinderen onder de oppervlakte, maar de voorstelling blijft professioneel in evenwicht.

Fraai is ook de dubbele dimensie in de verhaallijn die de toeschouwers door een subtiele vormgeving wordt duidelijk gemaakt. Als Renée vooraan op het podium staat, krijgen we veelal feitelijke informatie en vertelt ze het verhaal. Hoe ze haar vriend heeft leren kennen, hoe de omgeving op haar relatie reageerde enz.

Ze wordt pas beschouwelijker, emotioneler, activistischer, wanneer ze zich in een woud van lange linten begeeft. De geluidsfragmenten versterken dat aspect nog eens effectief. Daar, op die plek, begint ze ook haar voorstelling door te zeggen: ,,Uitgeprocedeerd.’’ Dat woord suggereert voor haar, dat er sprake zou zijn geweest van een zorgvuldig proces. Gedurende ongeveer een uur probeert ze ons ervan te overtuigen, dat bij zorgvuldigheid grote vraagtekens kunnen worden geplaatst. En ze schetst een kafkaësk beeld van de eenling tegenover een bureaucratisch apparaat. Nieuws over vluchtelingenproblematiek krijgt aldus een persoonlijke context, zonder te persoonlijk te worden. Mooi gedaan.

’Hosseini’, solovoorstelling door Renée van Beek. Regie: Audrey Bolder. Tekst: Renée van Beek en Annelies van Wijk. Gezien: 18/1, Theater Inw Blau, Leiden. Nog te zien: 15 en 16/3, Haarlem; 28/3, Enkhuizen; 19 en 20/4, Amsterdam; 12/6, Leiden (Hooglandse Kerk).

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.