Premium

Gigantische tunnelboor klaar voor de Rijnlandroute [video]

Gigantische tunnelboor klaar voor de Rijnlandroute [video]
Thoma sSchubert (Rechtsonder): ,,Het is ongelooflijk voor een niet-Hollander om te zien dat je een jaar van tevoren massa’s zand moet aanvoeren voor het inklinken.
Leiden

Hij is klaar, de tunnelboormachine die bij Leiden en Voorschoten de tunnel voor de Rijnlandroute gaat boren tussen snelwegen A4 en A44. Deze week begonnen de werklieden die er het afgelopen anderhalf jaar aan werkten, het gevaarte weer uit elkaar te halen. In april gaat hij in stukken op transport naar de bouwplaats in de Oostvlietpolder.

In het Duitse plaatsje Allmannsweier, net over de grens bij Straatsburg, staat hij te glimmen in de zon, het honderd meter lange gevaarte met een in Zuid-Hollandse rood en geel geschilderde, elf meter brede boorkop.

Het zijn voorlopig de laatste stralen zon voor de machine. De boormachinebouwers van de plaatselijke trots Herrenknecht voeren nog een paar laatste tests uit voordat hij wordt gedemonteerd voor transport naar Leiden.

Lees ook: Helpt tunnel Rijnlandroute Voorschoten? [video]

„Dat gaat deels met vrachtwagens over de weg direct naar de bouwplaats, maar deels ook per binnenschip van Kehl naar Schiedam”, zegt projectleider Eric Fourchault van Herrenknecht.

„Sommige onderdelen zijn te zwaar en te groot om het hele stuk over de weg te vervoeren. Daar krijg je nooit toestemming voor. Dan zou je zó veel aanpassingen moeten doen. Zelfs al demonteren we de machine in relatieve kleine stukken, het grootste daarvan weegt nog altijd meer dan honderd ton.”

Gigantische tunnelboor klaar voor de Rijnlandroute [video]
Thomas Schubert: ,,Ongelooflijk voor een niet-Hollander dat je massa’s zand moet aanvoeren voor het inklinken.’’

Eenmaal in Leiden begint het ondergrondse bestaan van de S-1133. Een pakkender naam volgt nog na een prijsvraag. Eenmaal weer in elkaar gezet, ziet het gevaarte tweemaal zes maanden geen daglicht meer.

Belangstellenden kunnen het - tijdens openingstijden - goed volgen vanaf het uitkijkplatform bij de startschacht. „Op 28 april plaatsen we als het goed is het eerste onderdeel”, zegt Thomas Schubert van aannemerscombinatie Comol5, die naar Duitsland is gekomen voor de laatste controles.

Lees ook: Een feestje voor de nieuwe Rijnlandroute

Het boren begint in juni. De werkploegen sturen de machine non-stop onder Oostvlietpolder, Vliet, Voorschoten en Papenwegse polder door, met gemiddeld vijftien meter per dag. „In het begin zal het wat langzamer gaan, maar eenmaal op diepte halen we soms misschien wel tweeëndertig meter op een dag.”

Sneller zal het niet kunnen gaan vanwege de gelijktijdige plaatsing van de betonnen tunnelbuissegmenten. Naar verwachting is de boor medio juli geheel uit het zicht verdwenen.

Tunnelboren heeft een enorme vlucht genomen sinds Martin Herrenknecht in 1977 voor zichzelf begon en zijn bedrijf opbouwde tot wereldwijd marktleider. Bij sommige projecten zijn enkele tientallen boormachines gelijktijdig in gebruik.

Zo werkten 21 boren aan een compleet metrostelsel onder de stad Doha in Qatar, zodat de bezoekers van het WK voetbal straks eenvoudig van stadion naar stadion kunnen komen. Verticaal, horizontaal, klein voor kabels of groot voor vrachtwagens, door zachte veengrond of keihard graniet; als er geboord moet worden, weet Herrenknecht er normaal gesproken wel een geschikte machine voor te bouwen.

Gigantische tunnelboor klaar voor de Rijnlandroute [video]

Zand

Want al zien ze er vaak eender uit, iedere machine is compleet anders, weet Schubert. En dat beperkt zich niet tot de diameter. Schubert was onder meer betrokken bij de bouw van Botlektunnel en de Westerscheldetunnel. Toch kon het polderproject tussen Leiden en Voorschoten hem nog verrassen.

„Het is ongelooflijk voor een niet-Hollander om te zien dat je een jaar van tevoren massa’s zand moet aanvoeren voor het inklinken. Als je dat op de foto’s ziet, al dat zand... Die durfde ik amper bij mijn bedrijf in Frankrijk te laten zien. Ik dacht: wat zullen ze wel denken dat we daar allemaal aan het doen zijn?”

Herrenknecht koopt de machine na het project terug, en knapt dan delen ervan op voor hergebruik in nieuwe tunnelboren. Daarvan zijn er in Allmansweier altijd wel enkele in aanbouw.

Gigantische tunnelboor klaar voor de Rijnlandroute [video]
De entree van Herrenknecht vormt - uiteraard - een tunnel.

Zo beschikt de Leidse boor onder meer over een hergebruikte ’erector’, het 360 graden draaiende onderdeel dat de enorme betonnen buisdelen op hun plaats drukt. En ook enkele transformators van andere uitgewerkte machines bleken te passen binnen de specificaties voor de Rijnlandrouteboor.

„Het gebeurt vrijwel nooit dat een klant de tunnelboor houdt omdat hij toevallig net een nieuw project heeft waarvoor exact hetzelfde type nodig is”, aldus Fourchault.

Gigantische tunnelboor klaar voor de Rijnlandroute [video]

De uitwisselbaarheid van componenten is niet alleen handig vanuit het oogpunt van duurzaamheid, maar maakt het tegelijkertijd mogelijk om de nieuwste technieken eenvoudig in bestaande machines op te nemen. Het is een van de redenen dat tunnelboren de laatste jaren relatief betaalbaar werden.

En wat dus ook mede-reden is dat de provincie Zuid-Holland in 2012 overstag ging na hevige protesten tegen een bovengrondse weg door de polders, en een boortunnel toezegde.

Wat daarin ook een rol speelde, was dat de tunnel slechts een onderdeel van een veel groter project is. „Het is een nieuwe ervaring voor me dat „mijn boor” eens niet de meest kostenintensieve post op de begroting is”„ lacht Schubert.

Gigantische tunnelboor klaar voor de Rijnlandroute [video]
Eric Fourchault en Thomas Schubert.

Met de fors toegenomen vraag nam ook de concurrentie toe voor Herrenknecht. Vooral in China kwamen er tunnelboorbouwers bij. De laatste jaren kochten die bovendien andere concurrenten op, waarmee ze belangrijke know-how in handen kregen. Herrenknecht houdt het uiteraard nauwlettend in de gaten.

„Maar het is een kleine wereld en projectleiders weten waar ze moeten zijn. Simpel gezegd is de overweging: voor een metrobuis van zes meter in eenvoudige bodem koop je Chinees. Voor een grote buis met lastige bodem en gecompliceerde omstandigheden koop je bij ons”, aldus Fourchault.

Gigantische tunnelboor klaar voor de Rijnlandroute [video]

Schubert beaamt dat. „Wij hebben ook overwogen een Chinese machine te kopen. Op basis van andere projecten met dit soort gecompliceerde machines die simultaan boren, buissegmenten plaatsen en de slurrie afvoeren, hebben we voor Herrenknecht gekozen. En, belangrijk, als er een probleem is hoef ik maar te bellen. Een dag later staat er tien man op de stoep.”

De grond waar de Rijnlandroutetunnel doorheen moet, voornamelijk Pleistoceen zand, is wel vrij eenvoudig. „Ik denk dat als we klaar zijn, je de rode en gele verf nog steeds op de boorkop zult kunnen zien”, zegt Schubert. Die uitdaging neemt Fourchault graag aan. Onder de imposante boorkop schudden ze elkaar de hand. Een kistje rode wijn voor rode verf, een kistje witte voor gele.

Gigantische tunnelboor klaar voor de Rijnlandroute [video]
Herrenknecht begon in deze kleine hal, maar is nu groter dan het dorp.

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.