Bestseller ’Haar naam was Sarah’ als theatervoorstelling: ’Het is een emotionele rollercoaster’

Bestseller ’Haar naam was Sarah’ als theatervoorstelling: ’Het is een emotionele rollercoaster’
Renate de Kok speelt de rol van Sarah in ’Haar naam was Sarah’.
© Nanc Ubert/Leidsch Dagblad
Alphen aan den Rijn

Wie naar de theatervoorstelling ’Haar naam was Sarah’ van Productiehuis Alphen aan den Rijn gaat, komt in ’vijf emotionele achtbanen’ terecht. ,,Het is een soort emotionele rollercoaster waar je als publiek doorheen moet’’, zegt actrice Renate Kok, die Sarah speelt.

Op tafel liggen een laptop en mappen met uitgeprinte A4’tjes vol toneelteksten. ,,We waren net de beelden aan het terugkijken van de try-outs in Oldebroek’’, zegt Lianne Loos. Samen met Jan Laman regisseert ze het stuk dat zaterdag in première gaat in het Parktheater. ,,Het was de eerste keer dat we het voor publiek speelden’’, zegt Lianne Loos. ,,Mensen waren ontroerd’’, vult Renate Kok haar aan.

Productiehuis Alphen voert ieder jaar rond dodenherdenking op 4 mei een theaterstuk op. Eerdere stukken waren vooral Alphense oorlogsverhalen, maar nu kwam de artistiek leider met het idee om een bewerking van de bestseller ’Haar naam was Sarah’ op te voeren.

Het viel in goede aarde. ,,We vonden het mooi omdat in dat verhaal de ontkenning van wat er in de oorlog is gebeurd heel sterk naar voren komt’’, zegt Jan Laman. ,,Die ontkenning komt ook nog eens van een joods iemand’’, zegt Renate Kok. ,,Sarah ontsnapt uit een vernietigingskamp en overleeft het. Ze beslist dat ze geen jood meer wil zijn en vertelt haar man, kind en omgeving niet dat ze als joodse is geboren.’’

Zwart-wit

Jan Laman: ,,Met natuurlijk ook de vraag: hoe zou je zelf handelen?’’ Het antwoord is volgens zijn collega Lianne Loos niet zo zwart-wit. ,,Je kan zelf wel zeggen: ik zou het niet zo doen, maar als je het meemaakt, is het toch anders.’’ Laman: ,,Er zijn talloze momenten waarbij je als kijker bij jezelf te rade kan gaan: hoe zou ik gereageerd hebben? Of, wat raar dat dat gebeurd is. En het gebeurt nog steeds, nu weer. Dat is natuurlijk ook een reden dat we als Productiehuis Alphen dit soort toneelstukken brengen. Het is onze manier om stil te blijven staan bij antisemitisme of de haat die we, ook nu nog, naar elkaar hebben.’’

Het was best lastig om een theaterstuk te maken van een boek dat miljoenen keren werd verkocht en succesvol werd verfilmd, zegt Laman. ,,Je hebt twee concurrenten waartussen wij proberen om een plek te krijgen. Het was spannend om onze versie zo te maken dat het geloofwaardig is.’’ Ze gebruikten de tekst van bewerker Léon van der Sanden en schrapten de 10-jarige versie van Sarah. ,,In de theaterversie heb ik psychoses waarin het verhaal wordt verteld’’, legt Renate Kok uit.

Dat ze dat zou kunnen, had ze niet van tevoren gedacht. Het is haar tweede rol ooit en ze moest voor de rol van Sarah veel dingen doen die ver van haar afstaan.,,Schreeuwen, huilen, dat is ver buiten mijn comfortzone.’’ Het was de 22-jarige Lianne Loos die haar op haar gemak wist te stellen bij de audities. ,,Ik had het voor de eerste keer gespeeld toen Lianne naar me toe liep, voor me kwam zitten en zei: ’Kijk alleen naar mij, doe maar net of de rest er niet is’. De tweede keer was zo anders, ik schrok van mezelf. Dat iemand van 22 jaar dat uit me kon trekken…’’

Gediscussieerd

Ook Jan Laman is zo nu en dan verrast door de jonge regisseuse. ,,Lianne heeft een andere aanpak, dat is vernieuwend voor mij.’’ Juist die wisselwerking maakt de samenwerking leuk en bijzonder, vindt hij. ,,We kijken allebei anders naar de oorlog. Doordat mijn ouders het nog hebben meegemaakt, sta ik dichterbij.’’ Lianne Loos: ,,In het begin hebben we veel gediscussieerd over het stuk en botste het. Maar dat is juist goed, dat houdt het fris en scherp en maakt het juist interessant.’’

Wat het publiek kan verwachten van de voorstelling? ,,Je zit eigenlijk in vijf achtbanen tegelijkertijd’’, zegt Lianne Loos. ,,Bij elke speler zit een ander soort emotie, met iedereen ga je mee.’’ De hoofdrolspeelster vult haar aan: ,,Je denkt dat een scène is afgelopen en dat je even kunt ademhalen, maar dat is niet zo. In de volgende scène, bam, dan gaat het weer verder.’’

Productiehuis Alphen: ’Haar naam was Sarah’, regie: Jan Laman en Lianne Loos, zaterdag 20 april t/m zaterdag 4 mei, Parktheater, Alphen aan den Rijn, www.stichtingpa.nl of www.parktheater.info

Meer nieuws uit Leiden