Premium

Recensie: de laatste Matthäus Passion is Bach waardig

Recensie: de laatste Matthäus Passion is Bach waardig
Matthäus Passion in de Pieterskerk onder leiding van dirigent Jan Willem de Vriend.
© Foto Hielco Kuipers
Leiden

Op Goede Vrijdag de laatste Matthäus Passion van het jaar. Het is letterlijk en figuurlijk volbracht. Voor vele (amateur)-koren en orkesten in ons land is het maanden repeteren ’verleden tijd’.

Echter, de Matthäus van het Nederlands Kamerkoor met het Residentie Orkest onder leiding van Jan Willem de Vriend blijft hangen als een voltooid verleden toekomende tijd; het is geweest ware het niet dat het zo weer kan gebeuren; een mens vernederen tot aan de galg, om niet! De Vriend probeert die misère zo dicht mogelijk te benaderen met een welhaast ruisend koor en orkest I tegenover een fel bewogen koor en orkest II, alle vier bescheiden van omvang.

Die extra contrastrijke tweedeling lijkt nieuw en zet je oren op scherp. De vol ruisende klank is voortdurend aanwezig in turbae, koralen en in delen van de verhaallijn, zoals ’Wo willst du, dass wir dir bereiten das Osterlamm zu essen?’ In orkest I hoor je die verende zachtheid in neervallende harmonieën, eveneens in de glanzend zijden vioolsolo bij het ’Erbarme dich’, in de stuk voor stuk overtuigend beeldende koralen met koor II. ’Wer Gott vertraut, fest auf ihn baut’ geeft je werkelijk het gevoel van ’Doe dat maar! De eeuwige zal je niet in de steek laten’. Dat klinkt toch als muziek in de oren? Ook in die hoorbare opluchting van ’Aber deine Gnad und Huld ist viel grosser als die Sünde’, waarop De Vriend een lange stilte invoert. Staaltje van positief denkend musiceren! Fluit en hobo verrassen in soli met hun ijle, verfijnde interpretatie.

Van rechts komen extra bevlogen strijkers en zangers op je af, die expliciet iets te zeggen of te vragen hebben. De hartstochtelijke vegen van de violen als Jezus neervalt om zijn vader te smeken of hij die dodelijke beker niet hoeft te drinken. In de daarop volgende aria worden die streken ronduit teder en meegevend. Of de hellige halen als de bas wanhopig zingt: ’Gib mir meinen Jesum wieder.’ Hier is Stephen Loges veel beter op dreef dan in het recitatief ’Der Heiland fällt für seinem Vater nieder’. In het tweede deel zingt hij in volle overgave met een bloedwarm timbre ’Mache dich mein Herze rein’. Spannend is die angstig opzwepende toon van koor II wanneer hogepriesters en schriftgeleerden Jezus niet willen oppakken op Pesach ’Ja nicht auf das Fest!!’ Een feest zijn wel de gouden jongenskelen van het Haags Matrozenkoor.

Alle solisten maken diepe indruk, Andreas Wolf als de 33-jarige Jezus, meer om zijn formidabel diep donkere klankkleur dan om zijn betrokkenheid bij een mens die zich overgegeven heeft. Alt Barbara Kozelj en sopraan Renate Arends om hun huiveringwekkend mooie duet ’Mond und Licht ist von Schmerzen untergangen’, waarop het flitsende ’Sind Blitzen, sind Donner’ ontzagwekkend losbarst. Maar ook om hun kleurrijke, diep doorvoelde aria’s, waarvan ’Aus Liebe’ alle tijd krijgt om die goddelijke liefde aan alle kanten te strelen. Tenslotte hulde aan de evangelist Marcel Beekman, die dit lijdensverhaal van het begin tot het eind helder en meeslepend aan ons toevertrouwt. Een prachtige uitvoering onder leiding van een bewogen De Vriend, Johann Sebastian Bach waardig!

Matthäus Passion: Nederlands Kamerkoor en Residentie Orkest onder leiding van Jan Willem de Vriend, m.m.v. Marcel Beekman (tenor, evangelist), Andreas Wolf (bas/bariton, christuspartij), Renate Arends (sopraan), Barbara Kozelj (mezzo), Robert Getchell (tenor), Stephan Loges (bas) en het Haags Matrozenkoor. Gehoord: 19-4, Pieterskerk, Leiden.

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.