Leidse regio wil geen overheveling zorgtaken naar het rijk: ’Extra rijksgeld wel heel hard nodig’

Leidse regio wil geen overheveling zorgtaken naar het rijk: ’Extra rijksgeld wel heel hard nodig’
Gemeenten kunnen de (jeugd)zorg niet meer betalen.
© archieffoto
Leiden/regio

Gemeenten in de Leidse regio scharen zich achter de open brief die de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) dinsdag stuurde naar alle inwoners van Nederland. Daarin roepen de lokale overheden het kabinet op meer geld voor jeugdzorg en GGZ (geestelijke gezondheidszorg) beschikbaar te stellen. Gebeurt dat niet, dan overwegen de gemeenten de zorgtaken weer bij het Rijk te leggen, net als voor 2015 het geval was.

Dat laatste vinden vinden de meeste gemeenten in de Leidse regio nog een stap te ver, blijkt uit reacties van Leiden, Katwijk, Voorschoten, Leiderdorp en Zoeterwoude en Noordwijk. Maar dat de zorgkosten de pan uitrijzen en er geld van het Rijk bij moet, staat wel vast. „Met deze brief luiden we als gemeenten nu echt de noodklok”, laat wethouder Angelique Beekhuizen van Leiderdorp weten. „Wij komen niet uit met het budget dat ons door het Rijk wordt toegekend.”

Leiden raamt het tekort op de jeugdhulp voor dit jaar op 4,9 miljoen euro. Wethouder Nanning Mol van Voorschoten presenteert in de jaarrekening van 2018 een tekort op jeugdhulp van 1 miljoen. Hij houdt er rekening mee dat 2019 eenzelfde beeld gaat geven. „Het bedrag dat we tekort komen, is precies het bedrag dat de Rijksoverheid bij de overheveling van de jeugdzorg naar de gemeenten bezuinigde.” Leiderdorp komt jaarlijks ook een miljoen euro tekort.

Zoeterwoude moet dit jaar naar verwachting bijna 100.000 euro uit andere gemeentelijke middelen halen. „In 2020 loopt dit op naar 300.000 euro. „Dat is een kwart van de ooit bepaalde rijksbijdragen”, merkt woordvoerder Joop Harland op. „Het is een puzzel om de begrotingen voor de komende jaren sluitend te krijgen.”

Katwijk noemt geen cijfers, maar merkt wel op dat ze de laatste jaren ’behoorlijk op jeugdhulp moest bijleggen’. „Met het verder dalen van de rijksbijdragen zijn wij niet in staat om op een goede manier jeugdhulp duurzaam te blijven organiseren tegen hoogwaardige kwaliteit.”

Behalve dat gemeenten verplicht zijn de zorg te leveren, of het geld er nu is of niet, investeren ze ook. „Leiden gaat samen met andere gemeenten in de Leidse regio de jeugdhulp op een kleinschaligere manier organiseren”, aldus gemeente Leiden. „We richten ons op passende hulp, dichter bij de inwoners en meer binnen de leefwereld en mogelijkheden van kinderen en gezinnen.’’

De Voorschotense wethouder Mol beaamt dat. „Dat gemeenten volop maatregelen nemen om hoge kosten te voorkomen, miste ik in de brief van de VNG. Kinderen worden nog te snel naar dure specialistische zorg verwezen. Wij proberen die dure doorverwijzingen te voorkomen door bijvoorbeeld te investeren in schoolmaatschappelijk werk. Dat kost ook geld en daar zou het Rijk ook oog voor moeten hebben.”

Hillegom, Lisse en Teylingen

Er moet meer geld bij vanuit het Rijk vinden ook Hillegom, Lisse en Teylingen. De decentralisatie van de jeugdzorg op 1 januari 2015 ging gepaard met forse bezuinigingen. ,,Ook voor onze gemeenten betekende dat, dat we structureel vanuit gemeentemiddelen het rijksbudget moesten aanvullen. Terwijl in onze gemeenten, in lijn met de landelijke ontwikkelingen, het jeugdhulpgebruik is toegenomen’’, laat een woordvoerder weten.

Op basis van voorlopige cijfers over 2018 rekent Hillegom voor het afgelopen jaar met een tekort van 675.000 euro, Lisse van 564.000 euro en Teylingen moet zelfs een bedrag van 1.500.000,- bijleggen ten opzichte van het door het rijk ter beschikking gestelde budget voor jeugdhulp in dit jaar. ,,Natuurlijk nemen wij onze verantwoordelijkheid om te sturen op efficiëntie en effectiviteit. Maar zonder extra geld vrezen we dat de wachttijden oplopen en de continuïteit en de kwaliteit van zorg aan kinderen en gezinnen in gevaar komt.’’

De drie gemeenten willen niet dat de jeugdzorg weer naar het rijk gaat.

Arno van Kempen (Teylingen): ,,Ik denk niet dat het een goed idee is om de taken in het uiterste geval terug te leggen bij het Rijk. Ik vind de beweging om de zorg dichtbij de inwoners te brengen de juiste keuze en ik denk dat hiermee de inwoner beter geholpen is.’’ Jeanet van der Laan (Lisse): ,,Natuurlijk moet het Rijk met meer geld komen en snel. Daar hebben wij vorig jaar op het VNG-congres ook al een motie voor ingediend. Maar als dit uitblijft, is het voor mij ondenkbaar om de taken uit protest terug te geven. Ik sta erachter dat we deze taak bij ons houden. Ik denk namelijk dat dit de kwaliteit van de jeugdhulp ten goede komt.’’

Fred van Trigt (Hillegom) is iets minder stellig: ,,Een beweging terug richting het Rijk is wat ons betreft niet wenselijk maar de huidige situatie kan niet voortduren. Gemeenten komen in financiële problemen. Wanneer het Rijk niet met voldoende middelen komt, dan moet bekeken worden welke mogelijke stappen genomen kunnen worden. Het weer onderbrengen van de jeugdhulp bij het Rijk is dan een optie, ook al zou ik dat heel jammer vinden.’’

Meer nieuws uit Leiden