Door Jan Wolkers beschilderde en beschereven lampenkamp wordt geveild

De door Jan Wolkers beschilderde lampenkap.

De door Jan Wolkers beschilderde lampenkap.© Foto Mo Juriaan Barends

Theo de With
Leiden/Amsterdam

Jan Wolkers beschilderde in de oorlogsjaren 1943 en 1944 lampenkappen in een Leids atelier. Hij beschrijft dit in zijn eerste roman ’Kort Amerikaans’. Er is nu zo’n lampenkamp opgedoken en die wordt binnenkort geveild.

,,Ik ging uit mijn dak toen ik in de gaten kreeg wat ik in mijn handen had’’, zegt veilingmeester Piet van Winden. ,,Het is een stukje literatuurgeschiedenis.’’ Hij bestiert veilinghuis Adams Amsterdam Auctions, maar had als neerlandicus vroeger een antiquariaat in Leiden. Nederlandse literatuur heeft zijn bijzondere belangstelling.

Van Winden noemt de lampenkap ’een spectaculaire vondst’. ,,Wolkers kreeg in 1943 een baantje in een lampenkappenatelier in Leiden. Deze plek speelt een belangrijke rol in zijn debuut ’Kort Amerikaans’ uit 1962. Eric, het alter ego van Wolkers in het boek, heeft er zijn eerste seksuele ervaring met een joodse onderduikster.’’

Jan Wolkers beschilderde ’s ochtends lampenkappen en ging ’s middags naar kunstgenootschap Ars Aemula Naturae om zich verder in de schilderkunst te bekwamen. In zijn debuutroman beschrijft hij het hele productieproces, inclusief het ’oud maken’ van de lampenkappen. Volgens de schrijver gebeurde dat ’gewoon met goor tabakssap’.

De lampenkap ziet er daardoor uit alsof hij lange tijd in een bruin en rokerig café heeft gestaan. Dat is geenszins het geval, weet veilingmeester Piet van Winden inmiddels. De opgedoken lampenkap is lang geleden afgedankt en sindsdien plat in een map bewaard. De lamp was eigendom van P.J. Idenburg, bestuurder van de Leidse universiteit, maar op non-actief gesteld tijdens de oorlog wegens zijn weigering om niet-Arische personeelsleden te ontslaan. Des te wranger is het dat Wolkers het Academiegebouw van de universiteit heeft afgebeeld op de lampenkap. Idenburg liet de kap na aan zijn broer; diens kleindochter laat het voorwerp nu veilen.

De veiling verloopt online en is inmiddels begonnen. Bieden is mogelijk vanaf 1500 euro. Veilingmeester Piet van Winden hoopt dat de lampenkap uiteindelijk zo’n 4000 euro oplevert. Voor belangstellenden is er op zondag 26 mei tussen 11.00 en 17.00 uur een kijkdag op Herengracht 450 in Amsterdam. De veiling sluit maandag 27 mei.

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.