Premium

Leidse wetenschapper onderzocht training voor mensen met verstandelijke beperking: ’Leren lezen of omgaan met geld? Dat loont!’

Leidse wetenschapper onderzocht training voor mensen met verstandelijke beperking: ’Leren lezen of omgaan met geld? Dat loont!’
Wetenschapper Janice Sandjojo kijkt bij de Academie voor Zelfstandigheid hoe student Willie Vink de woordjes plaatst bij het juiste plaatje.
© Taco van der Eb
Leiden/Noordwijkerhout

Een wasje draaien? Het huis onderhouden? Leren omgaan met geld? Als mensen met een verstandelijke handicap dat willen, kunnen ze leren om zo zelfstandig mogelijk in het leven te staan. Dat blijkt uit onderzoek van de Leidse wetenschapper Janice Sandjojo (33).

Sandjojo promoveerde op 9 april op haar onderzoek naar ’het bevorderen van zelfmanagement bij mensen met een verstandelijke beperking’. Onderdeel van dit onderzoek was een studie naar de effecten van de ’Academie voor Zelfstandigheid’ (AvZ), ofwel trainingscentra voor verstandelijk beperkten. Sinds tien jaar komen er AvZ’s op steeds meer plekken in Nederland. Haar conclusie na vier jaar onderzoek, is dat het trainen van vaardigheden lonend is. „Studenten - zo noemen we de deelnemers - hebben steeds minder behoefte aan ondersteuning omdat ze steeds meer zelf kunnen en dat is weer goed voor hun zelfvertrouwen.”

In de auto op weg van Leiden naar de AvZ van zorginstelling Het Raamwerk in Noordwijkerhout, vertelt Sandjojo over haar onderzoek. „Ik volgde zeventien studenten een jaar lang. Deze zeventien hadden in totaal 52 leerdoelen. De een wilde leren met geld om te gaan, de ander wilde leren strijken of schoonmaken of met de computer omgaan. Studenten konden zelf aangeven wat ze wilden leren.”

Leerdoelen

Van die 52 leerdoelen waren er een jaar later 26 behaald. Van de 26 niet behaalde doelen, was er bij twintig wel vooruitgang te zien. „Al met al een mooi resultaat”, vertelt Sandjojo. „Ik was alleen betrokken bij de AvZ op Raamwerk, maar ik denk dat deze positieve resultaten ook bij andere Academies voor Zelfstandigheid te zien zijn.”

In Noordwijkerhout aangekomen, wordt Sandjojo hartelijk binnengehaald. Tijdens haar onderzoek was ze er regelmatig te gast.

Deze middag is student Willie Vink (1949) aanwezig om de journalist uitleg te geven over haar ’leerdoel’. „Ik werk ook bij de Waterjuffer, het restaurant van het Raamwerk. Ik wilde woordjes herkennen van het eten en drinken dat gasten bestellen.”

Voor haar op tafel ligt een groot bord met plaatjes van bijvoorbeeld een kroket, patat, soep en karnemelk. Daarnaast liggen papiertjes met de woordjes erop geschreven. Ze zoekt het juiste woord bij het juiste plaatje. „Kijk, ik begrijp het steeds beter”, vertelt ze trots. „Maar ik wil nog veel meer leren.”

Rug

Haar trainer Evelien Wentholt vertelt hoe leuk het is om op de academie te werken. „Na zeventien jaar in de zorg, is het best wennen om nu een baan te hebben waarbij je werkt met de handen op de rug. Wij moeten onze handen niet laten wapperen, dat moeten de studenten zoveel mogelijk zelf doen. Je ziet dat ook mensen met een verstandelijke beperking kunnen leren en dat ze daar dan trots op zijn. Voor ons zijn het misschien kleine stapjes die ze zetten, maar voor hun zijn het hele grote.”

Sandjojo knikt. Ze kent ook een voorbeeld van een student die leerde fietsen naar het werk. „Dat verruimt zo enorm zijn mogelijkheden. Hij kan veel beter meedoen in de maatschappij.”

Sandjojo hoopt dat er in de wetenschap en in de zorg meer aandacht komt voor ’zelfmanagement’ voor deze groep. „Mensen met een beperking moeten net zo volwaardig kunnen deelnemen aan de maatschappij als ieder ander.”

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.