Premium

Wie volgt na Google? Ruim baan voor techreuzen in de polder

Wie volgt na Google? Ruim baan voor techreuzen in de polder
Het datacentercomplex van Microsoft.
© Archieffoto
Middenmeer

Microsoft, Google en straks misschien wel Netflix, Facebook of Amazon. De techreuzen hebben hun vizier gericht op een kassengebied in Noord-Holland Noord. Daar is nog ruimte voor gigantische ’hyperscale’ datacenters.

Op het agrarisch bedrijventerrein Agriport A7 in Middenmeer wordt al enkele maanden druk gebouwd. Het was een publiek geheim dat het hier ging om de bouw van een datacenter van Google. Maar de Amerikaanse internetreus wilde hier geen mededelingen over doen.

Tot deze week. Joe Kava, vicevoorzitter van Google Global Data Centers, maakte bekend dat het bedrijf 1 miljard euro investeert in een uitbreiding van het datacentercomplex in Eemshaven en in de bouw van een nieuw datacenter in Middenmeer.

Volgens Kava is het de eerste keer dat Google twee datacenters krijgt in één land, buiten de Verenigde Staten. „Nederland is de Europese leider in datacenters en jullie land is één van de digitale koplopers in Europa”, zo gaf hij aan.

Wie volgt na Google? Ruim baan voor techreuzen in de polder
Bouwactiviteiten bij Google.
© Foto Marc Moussault

In totaal telt Nederland zesduizend datacenters. Dit zijn gebouwen, volgepakt met servers, waar dataopslag en dataverwerking plaatsvindt. De meeste zijn kleiner dan honderd vierkante meter en vaak gaat het om datacenters met veel verschillende klanten.

Er zijn slechts enkele hyperscale datacenters . Dit zijn zeer grote datacenters van de grote techreuzen. Daarvan telt ons land er nu nog maar twee, die van Google (Eemshaven) en Microsoft (Middenmeer). Daar komt er nu dus met Google in Middenmeer snel één bij. Het bedrijf heeft in totaal 71 hectare grond verworven.

Sinds softwaregigant Microsoft de Kop van Noord-Holland heeft uitgekozen voor een miljardeninvestering in datacenters, is het gebied in beeld bij nagenoeg alle grote techreuzen. Bjorn Borgers van het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord is vanaf het allereerste begin betrokken bij het naar de regio halen van de hyperscale datacenters. „Dit proces is in 2009 begonnen met het faciliteren van Microsoft”, zegt hij.

Wie volgt na Google? Ruim baan voor techreuzen in de polder

Pas in 2013 werd de knoop definitief doorgehakt. Microsoft maakte bekend dat het 37 hectare had verworven en dat het in verschillende fases zou gaan bouwen aan een groot datacentercomplex. Inmiddels heeft het bedrijf er nog 15 hectare bijgekocht.

Top vijf

„De afgelopen tien jaar hebben we de top vijf spelers in de wereld allemaal wel over de vloer gehad”, zegt Borgers over de interesse in het gebied dat internationaal bekend staat als de campus Amsterdam North. Borgers wil geen namen noemen van partijen. Wel wil hij kwijt dat Google sinds 2013 in de buurt van Amsterdam zocht naar een plek voor een nieuwe datacentrum.

Uiteindelijk viel de keuze op Agriport A7, waar niet de ruimteproblemen zijn die er in de directe omgeving van Amsterdam wel zijn. „In de Wieringermeer is er in totaal 20.000 hectare landbouwgrond. Daarvan is er tot nu toe 400 hectare bebouwd met kassen”, zegt Borgers. Daarnaast hebben Google en Microsoft nu 110 hectare. Verder heeft het bedrijf CyrusOne een optie genomen op grond in het gebied.

Maar waarom hebben de techreuzen nu hun aandacht gericht op Noord-Holland Noord? „Ze willen bij een internetknooppunt zitten en de ruimte hebben om zich verder te ontwikkelen”, weet Borgers. „Daarnaast moet er voldoende energie zijn om de datacenters te laten draaien en ook de beschikbaarheid van voldoende personeel is belangrijk.” Volgens het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord zijn er kavels tot wel 150 hectare grond beschikbaar voor andere partijen die hyperscale datacenters willen bouwen.

En wordt gewerkt aan uitbreidingsmogelijkheden voor zowel de kassen als de datacenters in de Wieringermeer.

Door de komst van Microsoft en Google hoeft de regio inmiddels niet meer actief de boer op om andere partijen te interesseren. Die interesse komt vanzelf wel, stelt Borgers Daarnaast wil de regio niet zomaar alle bedrijven huisvesten die interesse tonen. „We zoeken naar partijen die in het gebied passen. Het is niet ons doel om zoveel mogelijk grond uit te geven voor datacenters”, aldus Borgers.

Hij doelt onder meer op de bereidheid van partijen om te investeren in duurzame energie. Zo zal er samen met Google een pilot worden uitgevoerd waarbij de warmte van de datacenters wordt gebruikt voor de kassen. Aan de andere kant wekken de kassen elektriciteit op die de datacenters goed kunnen gebruiken. Verder wordt er in het gebied fors geïnvesteerd in geothermie en wordt er ook serieus nagedacht over het gebruik van waterstof.

Borgers merkt dat er in de regio enthousiasme is over de komst van de techreuzen. „Er is sprake van trots dat we dit soort grote Amerikaanse investeerders hier naar toe weten te halen.”

Warmte datacenters voor huis en kantoor

Datacenters leveren niet alleen arbeidsplaatsen op; er liggen grote kansen als het gaat om de benutting van restwarmte. In theorie kunnen 1 miljoen huishoudens in Nederland van warmte worden voorzien door datacenters.

Een veelgehoorde vraag. Die datacenters - en zeker die hele grote van partijen als Google en Microsoft - nemen wel heel veel ruimte in beslag en zijn grootverbruikers als het gaat om energie, maar wat leveren ze nou eigenlijk op?

Allereerst gaat het natuurlijk om de opslag van data. We gebruiken met z’n allen steeds meer data. Voor de komende jaren wordt een exponentiële groei in dataverkeer en een sterke groei in het aantal datacenters verwacht.

In de Ruimtelijke Strategie Datacenters, dat in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken is gemaakt, varieert de groei van het aantal datacenters van 40 procent (negatief scenario) tot wel 300 procent in 2030.

Eemshaven in Groningen en Middenmeer zijn de meest geschikte locaties voor hyperscale datacenters. Deze leveren natuurlijk ook werkgelegenheid op. Volgens Google zullen er straks 125 mensen werken bij het datacenter in Middenmeer. En de bouw is tijdelijk goed voor duizend arbeidsplaatsen.

„Met Microsoft erbij zit je dan voor de Middenmeer op 300 man”, zegt Björn Borgers van het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord. „Dat zijn mensen die nu dagelijks in de file naar Amsterdam moeten.”

Voor wat betreft het gebruik van energie, worden de komende jaren knelpunten verwacht omdat de netbeheerders de groei van de datacenters niet goed kunnen bijbenen. Google heeft overigens aangegeven de datacenters in Nederland te willen laten runnen op honderd procent duurzame stroom van windturbines en zonnepanelen.

De restwarmte die de datacenters produceren blijft nu nog vaak onbenut, terwijl deze uitermate geschikt is voor het verwarmen van zwembaden, kassen, huizen en kantoren. Zeker nu Nederland in rap tempo van het gas af moet, is het benutten van restwarmte steeds belangrijker.

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.