Premium

GOM-directeur Onno Zwart: Onze successen worden te gemakkelijk vergeten

GOM-directeur Onno Zwart: Onze successen worden te gemakkelijk vergeten
De sloop van het complexvan M&G is inmiddels bijna voltooid.
© foto GOM
Noordwijkerhout

Vastberaden vooruit, is de titel van het jaarverslag van de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij over 2018.

Maar zo heel vastberaden vooruit gaat het sinds een aantal maanden niet meer. En GOM-directeur Onno Zwart is ook ’niet helemaal blind en doof’ voor de discussie die aan het ontstaan is over de werkwijze, zegt hij in een toelichting op het jaarverslag. Niet voor niets zijn daarin zeven pagina’s gereserveerd voor een uitgebreide uitleg over ontstaan, doel en werkwijze. ,,We wilden het verhaal van de GOM nog eens breed belichten, want de discussie wordt af en toe in behoorlijk eenzijdige bewoordingen gevoerd’’, zegt Zwart.

De kritiek is sinds begin dit jaar niet van de lucht. Met name in Teylingen is de discussie losgebarsten, maar Noordwijk is inmiddels gevolgd. Dan gaat het in de eerste plaats over de linten van villa’s in het buitengebied op plekken waar kassen en bedrijfsgebouwen zijn gesloopt. Daarmee creëer je niet of nauwelijks meer openheid in het landschap, is de kritiek.

Het tweede kritiekpunt is dat er ook bedrijfsgebouwen worden gesloopt met veel geld van de GOM waarmee helemaal niks mis is. Dat is gewoon het verbranden van GOM-geld, vindt bijvoorbeeld prominent criticus Franck van der Valk. En tenslotte leidt het huidige beleid volgens de critici tot prijsopdrijving: met een begerig oog op de opbrengst van dure villa’s vragen eigenaren op de hoofdprijs zodat jonge kwekers niet meer aan de bak komen.

Lees ook: College Lisse: Onwetendheid belangrijke reden voor kritiek op GOM

Om te beginnen, zegt Zwart, worden de successen die de GOM heeft geboekt wel wat al te gemakkelijk vergeten. Ja, er worden woningen gebouwd - maximaal 600 - om het landschap op te knappen en via herverkaveling de bollenteelt levensvatbaar te houden. En ja, kiest Zwart zijn woorden heel zorgvuldig, een aantal is wellicht op plekken gebouwd die je volgens de inzichten van nu achteraf niet goed vindt.

Maar daarbij wordt wel gmakkelijk vergeten wat er is bereikt: alleen al vorig jaar is 70.000 vierkante meter bedrijfsbebouwing opgeruimd. Tien voetbalvelden, zegt Zwart er meteen bij. In totaal is er tot nu toe 26 hectare aan ’verrommeling’ opgeruimd. Verder zijn er in 2018 grote contracten afgesloten: de sloop van M&G aan de Torenlaan, het opruimen van de restanten van de in 2002 afgebrande schuur van Langeveld aan de Loosterweg-Zuid en de sloop van een groot kassencomplex aan de Achterweg-Zuid. ,,Als iets is gesloopt, ben je al heel snel vergeten dat het er ooit stond. Maar wat is gebouwd, daar kom je bij wijze van spreken elke dag langs’’, schetst hij wat hij in jaarverslag de gevoelsparadox noemt. ,,Als je daarin blijft hangen, wordt het natuurlijk wel een hele lastige discussie’’, voegt hij daar meteen aan toe.

Opknappen

Het ruimtebeslag van de al in 2006 afgesproken 600 dure woningen in het buitengebied zet Zwart graag in perspectief: dat kost tussen de 55 en 60 hectare grond. ,,Maar met de opbrengst daarvan - ongeveer 90 miljoen - kunnen we wel een gebied van 3.000 hectare opknappen en herstructureren’’, benadrukt Zwart.

In tegenstelling tot wat veel mensen blijkbaar denken, is het niet zo dat de GOM zelf besluiten neemt, zegt GOM-directeur Zwart.In de eerste plaats is er de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG), waarin is vastgelegd wat er op welke plekken wel of niet mogelijk is. Daar is door heel veel partijen heel lang aan gewerkt en wordt ook door iedereen onderschreven, benadrukt Zwart.

Daarnaast is het niet de GOM, maar zijn het de gemeenten die besluiten of ergens GOM-woningen kunnen komen. ,,Wij zijn alleen maar de uitvoerder’’, benadrukt Zwart een paar keer tijdens het persgesprek over het jaarverslag. ,,Als een eigenaar bij ons komt informeren, is, is onze eerste vraag altijd: ben je al bij de gemeente geweest?’’ Pas als daar een principe-bereidheid is om mee te werken, gaat de GOM aan de slag voor een overeenkomst. En ook daarbij geldt: komt er uiteindelijk geen groen licht van de gemeente, dan is de deal van tafel. Dat er lichtvaardig wordt omgegaan met aanvragen, ontkent Zwart ten stelligste: ,,Er wordt ook heel veel ’nee’ verkocht. In onze portefeuille hebben we bijna negentig aanvragen waarbij is gezegd: dit kan niet en gaat ook niet door.’’

M&G

Hij kent de kritiek op de sloop van M&G aan de Torenlaan: er was wel degelijk belangstelling voor complex. Hij kan er niet gedetailleerd op ingaan, zegt hij, ,,maar het gaat er niet alleen om dat er belangstelling is, maar ook om wat de koper daar dan wil gaan doen en of dat wel past in de bestemming die er op ligt.’’ En het is zeker niet zo dat de GOM blind miljoenen op tafel legt om iets te slopen. De term kapitaalvernietiging wil hij niet horen. ,,Ik noem dat investeren in een mooie streek. Daar mag het geld voor rollen en daar móet het ook voor rollen.’’

Wat de kritiek op de lintbebouwing betreft: ook Zwart zou blij zijn met meer clusterlocaties. Er zijn er nu twee, het Abbeelenpark en de Voorhouterweg. De Pilarenlaan bij Noordwijkerhout (140-145 woningen), de Eikenhorstlaan bij Voorhout (60 woningen) en Vinkeveld-Zuid bij Noordwijk (30-35 woningen) zijn in beeld. Als die van e grond komen , zegt hij, dan kan de GOM echt een flinke slag maken. Of ook de Pastoorslaan in Hillegom in beeld is als clusterlocatie, Zwart wil er niets over kwijt.

Prijsopdrijving

Wat de kritiek op het prijsopdrijvende effect van het werk van de GOM betreft: ,,Laat ik zeggen dat er heel veel niet wordt geruimd omdat de eigenaren vinden dat wij te weinig bieden. En de gemeenten spelen daar ook een belangrijke rol is: hoe duidelijker het beleid is, des te matigender dat werkt op de prijzen. ’’

Dit najaar komt er een rondetafelgesprek in Teylingen over de GOM. Zwart zal er niet ontbreken: ,,Of het nu gaat om gemeenten, politieke partijen, bedrijven of kwekers: ik ben bereid om overal en altijd op te komen draven om uitleg te geven.’’

Meer nieuws uit Duin- en Bollenstreek

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.