EU subsidieert tuberculose-onderzoek LUMC met 18 miljoen euro

Wilfred Simons
Leiden

Een Europees samenwerkingsverband van vijf universiteiten en drie farmaceutische bedrijven gaat een nieuw antibioticum ontwikkelen tegen tuberculose (tbc). Het fonds Cordis van de Europese Unie, dat geld uitkeert voor Europese onderzoeksdoelen, betaalt 18 miljoen euro. Het LUMC coördineert het onderzoek.

In Nederland is tbc een klein, maar hardnekkig probleem. Volgens het RIVM diagnosticeren artsen jaarlijks 800 patiënten met deze besmettelijke ziekte. De meesten komen uit het buitenland; 77 procent (vorig jaar 133 mensen) uit Eritrea. Mondiaal krijgen jaarlijks 10 miljoen mensen tbc, van wie er zo’n 1,5 miljoen sterven.

Resistent

Normaal gesproken zijn tuberculoseslachtoffers met een krachtige antibioticacocktail en een kuur van zes maanden van hun ziekte af. Steeds vaker duiken echter tuberculosebacteriën op die zo goed als antibioticaresistent zijn; een behandeling duurt dan twintig maanden.

Het consortium, dat wordt geleid door universitair hoofddocent Meindert Lamers van de afdeling Cel en Chemische Biologie van het LUMC, gaat op zoek naar een nieuw antibioticum dat de bacterie kan doden.

Het middel moet dat doen door zich te hechten aan een eiwit in de bacterie dat van essentieel belang is voor zijn voortbestaan. Als het middel het eiwit remt, gaat de bacterie dood.

Volgens Lamers is het onderzoek ’hard nodig’. ,,De behandeling van tuberculose is moeilijk en langdurig en wordt steeds meer belemmerd door antibioticaresistentie.’’

Bedaquiline

Het samenwerkingsverband gaat ook onderzoeken of de werking van een nieuw medicijn van Janssen Pharmaceutica, bedaquiline, met het te ontwikkelen antibioticum kan worden versterkt. Janssen Pharmaceutica heeft ook de aanvraag voor het consortium bij het EU-onderzoeksfonds gedaan en betaalt er zelf aan mee.

Tegelijk met de ontwikkeling van een antibioticum tegen tuberculose pakt het samenwerkingsverband twee verwante bacteriën aan. Het gaat om vogeltuberculose, die soms ook op mensen overslaat en om een bepaald type longontsteking met de naam Mycobacterium abscessus. ,,Deze bacteriën eisen minder slachtoffers, maar hier zijn zeer weinig medicijnen voor’’, zegt Lamers.

Het LUMC werkt onder meer samen met de universiteiten van Antwerpen, Kopenhagen, Wenen en de Sorbonne. Over zes jaar moet het nieuwe antibioticum er zijn.

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.