Premium

T.rex Trix is terug bij Naturalis: botje voor botje in elkaar gezet [puzzel]

T.rex Trix is terug bij Naturalis: botje voor botje in elkaar gezet [puzzel]
Trix is bijna compleet.
© Foto’s Taco van der Eb

Na een rondreis van twee jaar is T.rex Trix dinsdag weer teruggekeerd op haar vertrouwde ’nest’: Naturalis in Leiden. Aan preparateur Remmert Schouten en zijn team de eer om het 67 miljoen jaar oude beest weer in elkaar te zetten. Botje voor botje werd het fossiel opgebouwd.

Het grootste deel van Trix staat al, als de kop door vier man sterk naar de nek gebracht wordt. De dragers schuifelen met de lippen op elkaar geperst richting het skelet, uiterste concentratie is vereist. Niet zozeer vanwege het gewicht - de kop weegt ’slechts’ honderdvijftig kilo - maar meer omdat het zo’n enorme precisieklus is: alles draait om de juiste coördinatie.

Met rustige stem navigeert Schouten de mannen de goede kant op. „Iets naar rechts nu... iets naar boven... Ja, hij zit!” Met boutjes en steeksleutels wordt de kop vastgezet op de romp. Het team haalt opgelucht adem. Dat is gefikst, nu de onderkaak nog.

Nooit fout

De afgelopen twee jaar is Trix ongeveer dertien keer uit en in elkaar gezet. Steeds onder leiding van Schouten. „En nee: dat is nog nooit fout gegaan. Zoiets gaat gewoon niet mis. Punt.”

T.rex Trix is terug bij Naturalis: botje voor botje in elkaar gezet [puzzel]
Aan de slag met de ribbenkast.

Het fossiel was onder andere in Barcelona, Parijs, Lissabon en Glasgow te bewonderen. Schouten is op zich niet per se een echte T.rex-fan. De sauropoden, ofwel langnekken, vindt hij een stuk boeiender. „De anatomie van die enorme nekken zit zo ingenieus in elkaar… haast onvoorstelbaar wat de evolutie voor elkaar gekregen heeft.”

De T.rex is wat dat aangaat een stuk minder spannend opgebouwd. Toch staat Trix voor Schouten op eenzame hoogte. „Ze heeft mij en de manier waarop ik naar dino’s kijk, veranderd. Ten eerste omdat ze zo mooi is geprepareerd en gemonteerd, wat we te danken hebben aan paleontoloog Peter Larson van het Black Hills Institute of Geological Research.” Het Black Hills Institute hielp het team van Naturalis mee met de opgraving van Trix in 2013 in Montana. „Hoe Larson haar in elkaar heeft gezet, is echt vakwerk van enorm hoge kwaliteit. Daarnaast is bijzonder aan Trix dat zij door de eeuwen heen als fossiel zo mooi bewaard is gebleven. Met een kop vol details. Je ziet waar bloedvaatjes hebben gelopen, je ziet littekens en botvergroeiingen en dikke wenkbrauwbotten. Al die sporen verraden dat ze op flinke leeftijd moet zijn geweest.”

Kennis beperkt

Minstens dertig jaar oud, schatten wetenschappers. Maar de kennis is nog steeds beperkt en Trix is nog steeds onderwerp van vele onderzoeken. Met speciale botscans wordt in het Zwitserse Grenoble bijvoorbeeld getracht de leeftijd meer te specificeren. Ook haar lichaamstemperatuur en hoe ze precies bewoog zijn onderwerp van onderzoek.

T.rex Trix is terug bij Naturalis: botje voor botje in elkaar gezet [puzzel]
Paleontoloog Anne Schulp van Naturalis zet het laatste stukje bovenkaak vast.

Tanden

Trix heeft ondertussen in de tentoonstellingszaal ook haar onderkaak gekregen en kijkt alsof ze elk moment een hap kan nemen. Schouten en zijn team schroeven de laatste tanden in haar bek en dan is de puzzel compleet. High fives worden uitgewisseld, iedereen haalt opgelucht adem. „Het is natuurlijk best intimiderend om zo’n enorm fossiel in elkaar te zetten. Maar gestrest raak ik er niet van. Ik heb de beschikking over de juiste apparatuur en werk hier met mensen die precies weten wat ze moeten doen.”

De belichting is nog niet goed, het landschap in Naturalis nog lang niet af, maar toch wekt de Tyrannosaurus Rex meteen diep ontzag. „Doordat ze zo mooi bewaard is gebleven en zo mooi in elkaar is gezet, straalt ze kracht uit. In zowel Barcelona als Parijs heeft ze binnen vier, vijf maanden tijd meer dan driehonderdduizend bezoekers getrokken. Natuurlijk, de punttanden, het bloeddorstige: dat trekt publiek. Maar het is meer dan dat. Trix is een en al power. Ze maakt iets los bij mensen.”

T.rex Trix is terug bij Naturalis: botje voor botje in elkaar gezet [puzzel]

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.