Column Dorie Pols: ’Het is eten of gegeten worden’

Column Dorie Pols: ’Het is eten of gegeten worden’
Dorie Pols.
© Foto Taco van der Eb
Leiden

Dorie Pols is ambulant begeleider bij stichting Exodus, een organisatie die zich inzet voor gevangenen, ex-gevangenen en hun familieleden. Voor het Leidsch Dagblad schreef zij een serie columns over haar werk.

We hebben het over Willem Holleeder en Cor van Hout. Hij kent ze. „Maar bij hen vergeleken ben ik een kleine jongen, hoor.” Het klinkt als een geruststelling. „Bij die grote jongens gaat het om miljóenen!” En hij vertelt me het verhaal over De Neus en consorten, alsof hij er zelf bij geweest is.

„Ik vraag me altijd af wat iemand beweegt om zulke dingen te doen! Weet jij het?”, vraag ik.

Hij kijkt nadenkend naar de foto van zijn kind, voor hem aan de muur. „Niemand wordt zo geboren”, zegt hij. ’’Niemand! Mensen worden zo gemaakt! Als mijn jeugd anders gelopen was, zou ik nu een watje zijn.” Hij tikt nadrukkelijk met zijn vinger tegen zijn voorhoofd.

„Niet iedereen met een rotjeugd gaat de criminaliteit in, toch? En jij zegt zelf altijd dat het de aard van het beestje is, als ik met jou je agressieve reacties bespreek”, antwoord ik. „Dat klopt. Misschien heb je gelijk. Misschien moet je een beetje gestoord zijn. Neem nou zo’n verkrachter, die zo’n meissie van d’r fiets sleurt en d’r om zeep helpt. Een gewone straatjongen doet zoiets niet. Nee, je hebt gelijk, denk ik. Bij mij zal het er ook altijd wel ingezeten hebben.”

En in één adem gaat hij door: „M’n neefje heeft ook hulp nodig, net als ik. Ik heb tegen hem gezegd dat ’ie geen voorbeeld aan mij moet nemen. Ik zeg tegen ’m: ’Moet je nu zien wat er van mij overgebleven is. Een kapot geslagen brok vlees. Niet meer en niet minder. Die kant mag hij niet op gaan. Ik zeg altijd maar: ’Wat je geeft krijg je terug’. Ik heb heel wat harten gebroken en zit nu zelf met een gebroken hart. Weet je, de mens is het enige zoogdier dat zichzelf kapot maakt. Of een ander. Of een heel volk uitmoordt. En waarvoor? Voor geld, macht, geloof of een stukkie land?! Een leeuw moordt alleen als hij een paar dagen niet gegeten heeft. We denken dat we zo slim zijn, maar als we een paar dagen in de jungle zijn en naar water snakken kunnen we dat water niet vinden. Een aapje wel.”

„Lijk jij, diep van binnen, op dat aapje? Of op die leeuw?” Het is even stil. „Ja en nee..... Ik wil mezelf niet goedpraten. Ik heb veel fouten gemaakt. Zeg maar gerust, dat ik een eerloze klootzak was. Alleen maar aan het knokken. Iedereen liep met een boog om me heen. Weet je, knokken is mijn zesde zintuig. Maar als je dat erkent en van je fouten leert, dan verdien je respect. We gaan op onze bek om op te staan, niet om te blijven liggen.”

„Mag je dan nooit blijven liggen?”

Hij schudt hartgrondig zijn hoofd. „Als je de handdoek in de ring gooit, dan heeft je leven geen nut. De grootste wraak naar je vijand is je eigen succes. Het leven bestaat uit geluk en ellende. Wie van de twee laat je winnen? Ik heb als een beest vastgezeten. In de bajes. Met niks. Alleen m’n herinneringen. En dan ga je nadenken. Niet aan thuis, want dat maakt je zwak. Nee, je wordt zelf de gevangenis. Meedraaien in het systeem. Het is eten of gegeten worden. Ik heb er weleens één naar de ziekenboeg geslagen. Het was hij of ik.”

„Is er misschien ook een tussenweg?”

Hij negeert mijn vraag en vervolgt: „Ik hoor mensen weleens zeggen dat ze 120 jaar willen worden. Maar 120 jaar met jezelf leven is heel moeilijk. Het leven bestaat uit verlies. Je verliest je haren, je man of je vrouw, je auto, je huis of je boot, soms je kind. Alles draait om verlies. Maar moet je dan opgeven? Je staat op en je gaat door. Het is pas over als het echt over is!”

„Misschien is het zo, dat je kracht ook je zwakte kan zijn?” vraag ik.

Hij kijkt me lang aan. Dan breekt hij en huilt.

Lees meer verhalen van Dorie Pols

Dorie Pols is ambulant begeleider bij stichting Exodus, een organisatie die zich inzet voor gevangenen, ex-gevangenen en hun familieleden. Voor het Leidsch Dagblad schreef zij een serie columns over haar werk.

Meer nieuws uit Leiden

Keuze van de redactie