Premium

Opinie: Wie betaalt voor Duitse elektriciteitsnetwerk?

Opinie: Wie betaalt voor Duitse elektriciteitsnetwerk?
Elektriciteitsmasten in de Rotterdamse Haven.
© Foto Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Tennet, de exploitant van ons hoogspanningsnet en 100 procent staatseigendom, moet de komende jaren 35 miljard euro investeren in het netwerk; niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland. André Dorsman vraagt zich af waarom de Nederlandse belastingbetaler dat moet betalen.

U en ik zijn als Nederlands staatsburgers eigenaar van Tennet, exploitant van het hoogspanningsnet in Nederland en in grote delen van Duitsland. Immers, de Nederlandse Staat is voor 100 procent aandeelhouder van Tennet. Onlangs maakte Tennet bekend dat zij voor de komende jaren (tot 2028) een bedrag van 35 miljard euro dient te investeren in het Neder-Duitse elektriciteitsnetwerk; voor een derde in het Nederlandse en voor twee derde in het Duitse.

Wij zijn met 17 miljoen Nederlanders en ons wordt gevraagd om 2000 euro per inwoner de komende jaren in Tennet te investeren. Wellicht zijn wij te overtuigen om ons deel in het Nederlandse net te investeren. Maar waarom wij per persoon 1334 euro in het Duitse net moeten steken, zal niet iedereen begrijpen.

De overheid lijkt zich te vertillen aan Tennet, net zoals op lokaal niveau de gemeente Amsterdam met het AEB (Afval Energie Bedrijf) en Rotterdam met het warmtenet forse uitglijders maakten. Minister Hoekstra is dan ook naarstig op zoek naar een belegger die de verwachte investeringsgroei van Tennet (mede) kan financieren.

De politiek heeft de voorkeur uitgesproken voor een Duitse, liefst publieke partij. De vraag is echter welke investeerder bereid is om tegen welke prijs te participeren in het eigen vermogen van Tennet.

Laten we dit eens analyseren. De komende jaren moet voor 35 euro miljard worden geïnvesteerd. Ongetwijfeld zal winst worden gemaakt, maar contante dividenden dienen toch echt uit de vrije kasstromen te worden opgehoest. Die kasstromen zijn door de forse investeringsuitgaven de komende jaren negatief.

Alleen met het aantrekken van nog meer extra vermogen (eigen of vreemd) zullen contante dividenden kunnen worden uitgekeerd. Het is geen sterk verhaal om vermogen aan te trekken waarmee je - naast de financiering van de investeringsuitgaven – contante dividenden aan de aandeelhouders uitkeert. Voor één jaar zou dit geen probleem zijn, maar enkele jaren achtereen is niet vol te houden.

Stel dat Tennet in Nederland en in Duitsland na de vele miljarden euro’s over enkele jaren over prachtige netwerken beschikt, wat is dan de waarde van deze netwerken? Er is een toenemende tendens tot decentralisatie, waarbij lokaal opgewekte (duurzame) elektriciteit op de lokale markt wordt afgezet. Hiervoor is geen aansluiting op het landelijke netwerk van Tennet nodig.

Goed netwerk

Het streven is om los te komen van zowel het gasnet als het elektriciteitsnet. Uiteraard kunnen wij niet in de toekomst kijken en weten niet hoe de situatie over een paar jaar is. Niet kan worden uitgesloten dat dan Tennet over goede netwerken beschikt, maar dat van die netwerken toch veel minder gebruik zal worden gemaakt dan nu wordt aangenomen of tegen andere vergoedingen. Lopen wij niet de kans op een herhaling van ongeveer 20 jaar geleden, waarbij je in vaste telefonie gaat investeren, terwijl mobiel de toekomst is?

Een participatie in het aandelenkapitaal van Tennet is een zeer riskante investering waarvan op korte termijn geen opbrengsten zijn te verwachten en op lange termijn de waarde van de investering kwestieus is. Het wordt geen makkelijk verhaal dat minister Hoekstra aan mogelijk geïnteresseerden zal moeten vertellen. Het is dan ook de vraag wie interesse heeft om in het aandelenkapitaal van Tennet te investeren. Voor de opbrengst van deze aandelenverkoop moet men zich dan ook niet te veel voorstellen.

Prof. dr. André B. Dorsman is president van het CEVI (Center for Energy and Value Issues) en als associate professor verbonden aan de VU.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.