Premium

Kinderhartchirurg Mark Hazekamp LUMC initiatiefnemer brandbrief: ’Uitstel operaties van aangeboren hartafwijkingen door overvolle kinder-ic’s in Nederland. Het is wachten op ongelukken’

Kinderhartchirurg Mark Hazekamp LUMC initiatiefnemer brandbrief: ’Uitstel operaties van aangeboren hartafwijkingen door overvolle kinder-ic’s in Nederland. Het is wachten op ongelukken’
Patiëntjes lopen gevaar door capaciteitsgebrek op kinder-IC’s.
© Shutterstock
Leiden

Kinderhartchirurgen en -cardiologen slaan alarm. De afdelingen Intensive Care van academische ziekenhuizen liggen zo vol met patiëntjes met griep of RS-virus dat de zorg voor kinderen met een aangeboren hartafwijking in gevaar komt. ,,We hebben er echt superveel last van. De beperkte capaciteit op IC’s leidt tot uitstel van operaties en soms zelfs levensbedreigende situaties”, zegt kinderhartchirurg Mark Hazekamp van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).

Hij is initiatiefnemer van een brandbrief, die mede is ondertekend door kindercardiologen, -hartchirurgen, de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde, Stichting Hartekind en Patiëntenvereniging Aangeboren Hartafwijkingen.

Kunst- en vliegwerk

,,Normaal worden in een week tien kinderen met een aangeboren hartafwijking geopereerd, de afgelopen tijd maar een of twee”, zegt Hazekamp. Een op de honderd kinderen komt ter wereld met een hartafwijking. Het LUMC is een van de vier grote centra (andere in Rotterdam, Utrecht en Groningen) voor hartoperaties. ,,Een groot deel moet binnen de eerste levensweken worden geopereerd. Sommigen binnen een paar dagen. Met kunst- en vliegwerk lukt dat. Maar dan is er nog een groep die wel geopereerd moet worden, maar niet aan bod komt omdat er gewoon geen plek is.”

Lees ook: Hét probleem van de zorg is het domino-effect van problemen

,,Het is niet goed voor de kinderen en een ramp voor de ouders. Keer op keer worden ze naar huis gestuurd. Een uur voordat ze de operatiekamer in gaan kunnen ze nog te horen krijgen dat het niet doorgaat”, zegt Hazekamp, net klaar met een urenlange operatie van een veertienjarige jongen. ,,Die was ook al vier keer uitgesteld. Ontzettend vervelend.”

Op het randje

Hij is bezorgd. ,,Er zijn situaties geweest die op het randje waren, weet ik. Dat is allemaal goed afgelopen, maar dat is niet wat je wilt, niet verantwoord. Er zijn nog geen doden gevallen, maar als dit zo doorgaat kunnen we dat niet meer uitsluiten. Het is wachten op ongelukken. Er moet iets gebeuren. Daarom deze noodkreet. Het komt echt doordat er landelijk te weinig gespecialiseerde verpleegkundigen zijn.”

Kinderhartchirurg Mark Hazekamp LUMC initiatiefnemer brandbrief: ’Uitstel operaties van aangeboren hartafwijkingen door overvolle kinder-ic’s in Nederland. Het is wachten op ongelukken’

Hij pleit voor hoger loon en betere secundaire arbeidsvoorwaarden om nieuwe verpleegkundigen aan te trekken. ,,Dit probleem komt elke winter terug. Er moet een structurele oplossing komen.”

België

Ziekenhuisbedden worden overal al weken bezet door kinderen die door griep of het RS-virus luchtweginfecties of longontsteking hebben. De patiëntjes liggen vaak aan de beademing op de IC. ,,De situatie is nijpend”, zegt Hans Twint van Stichting Hartekind voor kinderen met een aangeboren hartafwijking. In het hele land worden patiëntjes overgeplaatst naar ziekenhuizen waar nog wel plek is. ,,Of zelfs naar België. Het is echt vreselijk”, zegt Twint, zelf vader van een dochter met een hartprobleem.

„Voor kinderen met een aangeboren hartafwijking die een operatie moeten ondergaan is er een capaciteitsprobleem”, beaamt Arno Roest, kindercardioloog van het Willem-Alexander Kinderziekenhuis van het LUMC. „We hebben geplande operaties op het laatste moment moeten uitstellen, omdat we toch geen Intensive-Carebedje hadden. Dat is vreselijk. Voor het kind, de ouders en de familie eromheen.”

Onzekerheid

Nederlandse kinder-IC’s worden in het winterseizoen vooral bevolkt door patiëntjes met luchtweginfecties. Acute zorg gaat altijd voor, maar vanwege ruimtegebrek soms noodgedwongen in een ander ziekenhuis, verder weg. In december kwam het voor dat kinderartsen tien tot vijftien ziekenhuizen moesten bellen, of er plek was voor een kind. „Dan zit je wel met je handen in het haar. Ouders zitten in onzekerheid, dat is niet wat je wil”, zegt Arno Roest.

Kindzoektbed

De Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde lanceerde onlangs de website kindzoektbed.com waarop ziekenhuizen kunnen zien waar nog bedden zijn voor acute patiëntjes. „Wat echt zoden aan de dijk zet is meer kinderverpleegkundigen erbij. Ze worden wel opgeleid maar binnen twee jaar zijn ze weer uit het zorgsysteem vertrokken.” Arno Roest noemt de open brief ’een hartenkreet’. „Dokters voelen onmacht en frustratie. Je wilt geen operaties door capaciteitsproblemen moeten uitstellen.”

„Elke winter liggen de kinder-IC’s een paar weken vol door RS en griep”, zegt Hans van Goudoever, kinderarts en hoofd van het Emma Kinderziekenhuis (Amsterdam UMC). ,,Het is niet dat we te weinig bedden, apparatuur of dokters hebben, maar te weinig verpleegkundigen. Spoedoperaties gaan natuurlijk altijd door. Maar geplande operaties worden dan uitgesteld. Mensen die we bellen begrijpen het, maar zijn wel heel verdrietig.”

Meer nieuws uit Metropool

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.