Premium

Leidenaar Stefan Tetelepta verweeft in novelle de kruitschipramp op het Steenschuur met het leven in een weeshuis

Leidenaar Stefan Tetelepta verweeft in novelle de kruitschipramp op het Steenschuur met het leven in een weeshuis
Stefan Tetelepta is diep in de geschiedenis van Leiden gedoken voor zijn novelle ’Tegenkleuren’.
© Foto Maarten Baanders
Leiden

Er moet een monument bij het Steenschuur komen voor de slachtoffers van de ramp met het kruitschip in 1807. Dit vindt schrijver Stefan Tetelepta. In zijn nieuwe novelle ’Tegenkleuren’ speelt deze ramp een grote rol.

„Ik hoop dat mensen er door mijn boek meer interesse voor krijgen. Er werden hele rijen huizen weggevaagd en honderden mensen kwamen om. Een plakkaat in de kademuur is het enige dat eraan herinnert.’’

De kruitschipramp is niet het enige historische gegeven in ’Tegenkleuren’. Ook het Heilige Geest Weeshuis op de Hooglandse Kerkgracht vormt een belangrijk decor. Marie en Juliette, de hoofdpersonen, zijn opgegroeid in het weeshuis. In 1970 zijn ze 18 jaar en worden gehuisvest in het Mercatorhofje. De vraag voor de vriendinnen is: wat doe je met je nieuwe vrijheid? Via vrijwilligerswerk in de kerk leert Juliette dominee Riley kennen. Marie raakt in de problemen. Juliette praat hierover met Riley. Deze begint te vertellen over gebeurtenissen in Leiden anno 1807.

’Tegenkleuren’ is fictie, maar steunt op historische feiten. De schrijver heeft daar grondig onderzoek voor verricht. „Over de kruitschipramp heb ik het boek ’Het fataal evenement’ van Arti Ponsen en Ed van der Vlist gelezen. Veel historische feiten uit het boek kon ik in mijn verhaal kwijt.

Het Heilige Geest Weeshuis is nu een museum. Tetelepta bezocht het, nam verhalen van weeskinderen in zich op en liet zich informeren. De auteur hield zich aan historische feiten, maar ging er ook creatief mee om. Zo maakte hij studie van Leidse hofjes en stelde een zelfbedacht hofje samen: het Mercatorhof achter de Pieterskerk.

Eveneens fictie zijn de lotgevallen van de wees Femke. Zij wordt op 12 januari 1807 betrapt op het stelen van een brood. Voor straf krijgt ze een houten blok aan haar been. Beatrice, een van de regentessen van het weeshuis, vermoedt dat Femke uit een goed hart gehandeld heeft. Inderdaad blijkt ze het brood voor een verwaarloosd weesmeisje met tbc te hebben gestolen. Beatrice pleit voor haar vrijlating. „De straf die Femke kreeg werd die in die tijd echt gegeven. Zo’n blok ligt nog in de regentenkamer van het weeshuis.’’

Plotseling – het is 16.15 uur – klinkt er een dreun. Driehonderd meter van het weeshuis vliegt het kruitschip de lucht in. Er vallen vele doden en gewonden. Maar, zo blijkt uit het verhaal, de brooddiefstal heeft onbedoeld tot gevolg dat ook levens juist gespaard worden.

In het werk van Tetelepta hangt alles met elkaar samen. „Toeval bestaat niet. In mijn boeken zijn onvoorwaardelijke vriendschap en kiezen met je hart de beslissende factoren. De keuze om te stelen van Femke bijvoorbeeld en die van Beatrice om in te grijpen.’’

Hoe doorwrocht ’Tegenkleuren’ ook in elkaar zit, de auteur heeft het gevoel dat het verhaal grotendeels vanzelf is ontstaan. Hij begon met een plan, maar kwam bij iets heel anders uit. „Ik zou eigenlijk een verhaal van 8.000 woorden schrijven, als voorstudie voor een nieuwe roman. Door alle research kwam er telkens wat bij. Zo ontstond ’Tegenkleuren’, met 36.000 woorden.”

Tetelepta’s boeken verschijnen vooralsnog niet in druk. ,,’Tegenkleuren’ heb ik gepubliceerd via de website van hebban.nl. Ik hoop dat lezers recensies schrijven en dat een uitgever ze ontdekt. Al mijn verhalen spelen zich af in hetzelfde universum. Alle personages kunnen elkaar tegenkomen. Mijn vorige boek ’Kismet’ gaat over de boekverkoopster Louise. Over haar schreef ik ook een kort verhaal. De mensen lazen het en vroegen: komt er een vervolg? Dat wordt mijn nieuwe roman, die onder andere in het Mercatorhofje speelt. Als een uitgever aanklopt, heeft hij meteen een heel oeuvre.’’

Stefan Tetelepta, ’Tegenkleuren’, gratis te downloaden op stefanschrijft.nl

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.