Premium

Sluiten huisartsenpost in Voorhout en Alphen: betere zorg of een ordinaire bezuiniging?

Sluiten huisartsenpost in Voorhout en Alphen: betere zorg of een ordinaire bezuiniging?
Protest in 2017 tegen de mogelijke sluiting van de huisartsenpost in Alphen aan den Rijn.
© Archieffoto Hielco Kuipers
Leiderdorp

Het plan van de huisartsen in de Leidse regio, Duin- en Bollenstreek en Rijn- en Veenstreek om alle nachtzorg vanaf 2021 voortaan alleen nog vanuit de huisartsenpost (HAP) in Alrijne Ziekenhuis Leiderdorp te doen, doet veel stof opwaaien. Vijf vragen hierover.

Lees ook: Woede, actie en Kamervragen over voornemen huisartsen om alleen nog nachtzorg vanuit Leiderdorp te doen

1) De huisartsenposten in Voorhout en Alphen aan den Rijn gaan ’s nachts dicht. De nachtzorg voor 560.000 inwoners wordt zo veiliger en beter, beweren de artsen. Hoe kan dat?

Nu is er één arts per nacht aanwezig op de post in Voorhout, een in Alphen en een in Leiderdorp. Is deze arts naar een patiënt, dan is er geen arts aanwezig voor patiënten die spontaan naar de HAP komen. Wel is de triagist er: een doktersassistent die binnenkomende vragen beoordeelt. Zij kan in die tijd minder goed overleggen met de arts die op pad is. Door alle drie de artsen bij elkaar te zetten, is er altijd wel een arts aanwezig op de HAP. De artsen kunnen hun werk op elkaar afstemmen.

Daar komt bij dat er altijd twee triagisten op een HAP aanwezig moeten zijn: zes in totaal voor heel Zuid-Holland Noord. Triagisten zijn schaars. Straks hoeven alleen maar in Leiderdorp twee triagisten te zijn, zodat de bespaarde krachten op andere tijden kunnen worden ingezet.

2) Of draait het puur om geld?

Uiteindelijk wel natuurlijk. In de meest ideale situatie is er in elk dorp wel een huisarts dag en nacht bereikbaar, net als vroeger. De zorgkosten bedragen nu 5500 euro per Nederlander en is vooral als gevolg van de vergrijzing, verdubbeld in 2040 als er geen scherpe keuzes worden gemaakt. Vandaar dat huisartsen zoeken naar oplossingen om tegen minder kosten zo efficiënt mogelijk zorg te leveren. Los daarvan is er ook een probleem met de schaarste aan triagisten.

Voor de SP in Alphen staat wel vast dat de sluiting van twee nachtposten een ordinaire bezuiniging is. Ze richten hun pijlen op de zorgverzekeraars en op het Rijk. Het is de schuld van de marktwerking in de zorg, beweren ze. Vandaar dat ze afgelopen donderdag met laserstralen actieleuzen op het gebouw van Zorg en Zekerheid (ZZ) in Leiden projecteerden. Vandaag zamelen ze ter hoogte van de ZZ-winkel in de Alphense Julianastraat handtekeningen in.

ZZ-woordvoerster Annemargreet Zijlman vindt die actie ’voorbarig’. „Het plan over de nachtzorg is echt van de huisartsen. Twee gerenommeerde bureaus onderzoeken momenteel hoe de acute zorg in Zuid-Holland Noord het beste kan worden ingericht. Ze doen dat in opdracht van het ROAZ (Regionaal Overleg Acute Zorg), de ziekenhuizen, thuiszorg, ambulancedienst, Zilveren Kruis en wij. In april is dat onderzoek klaar en dat wordt meegenomen in het uiteindelijke besluit over de huisartsenposten.”

3) Waarom kiezen de huisartsen voor de nachtzorg vanuit Leiderdorp?

Deze huisartsenpost is in ziekenhuis Alrijne gevestigd. Een patiënt die binnenkomt, kan zo nodig meteen door naar de Spoedeisende Hulp van het ziekenhuis. Het is ook de bedoeling dat de apotheek er in de nacht wordt bemenst, zegt directeur Immie Boomgaardt van de samenwerkende huisartsen. Wie de HAP bezoekt in de nacht kan zo nodig meteen medicijnen meekrijgen. Nu is er weliswaar een robot in Alrijne Leiderdorp die medicijnen afgeeft, maar dan gaat het alleen om de meest voorkomende. De enige bemenste apotheek ’s nachts in Zuid-Holland Noord is nu die in Voorhout. Die gaat overigens dicht, zodra de HAP in de nacht sluit.

De huisartsen hadden ook kunnen kiezen voor het in standhouden van de HAP in het LUMC in plaats van bij Alrijne Leiderdorp. Alrijne heeft de voorkeur van de artsen, onder andere omdat het LUMC alleen patiënten met complexe aandoeningen opneemt.

4) Wat gebeurt er als patiënten vanwege vervoer echt niet in staat zijn om langs te komen?

Dan kan volgens Boomgaardt altijd de huisarts nog langs gaan. „Vaak helpt een geruststellend gesprek aan de telefoon ook en kan de patiënt nog een paar uur wachten totdat de praktijk van de eigen dokter weer opengaat.”

Volgens de artsen kan 90 procent van de inwoners in Zuid-Holland Noord met de auto binnen een half uur de huisartsenpost in Leiderdorp bereiken. Dat is een landelijke norm, die alleen voor de inwoners van Woerdense Verlaat in Noorden in de gemeente Nieuwkoop niet wordt gehaald. Er zijn ook patiënten die graag naar de HAP willen komen, maar middenin de nacht geen chauffeur kunnen of durven te regelen of tegen de taxikosten opzien.

Boomgaardt beseft dat een bezoek voor sommige mensen een probleem kan zijn. „Maar het zijn uitzonderingen. Het is niet haalbaar om voor de uitzonderingen een huisartsenpost in stand te laten. Als er echt spoed bij is, kunnen ze natuurlijk altijd 112 bellen.”

5) Wordt het straks niet erg druk als alleen de HAP in Leiderdorp ’s nachts open is?

De huisartsen verwachten van niet. Nu zijn er gemiddeld in totaal zeven visites per nacht en zestien bezoekjes. Verder worden veel klachten telefonisch afgehandeld. Dat blijft zo, maar dan door evenveel huisartsen, namelijk drie, vanuit één locatie. Volgens Boomgaardt blijven de huisartsenposten van Voorhout en Alphen wel in de avonden en weekenden open als het vaak het drukst is.

De SP van Alphen aan den Rijn betwist de cijfers over de nacht. Tijdens vijf nachten tellen kwamen ze op een bezoekersaantal van tussen de 47 en 68, alleen al in Alphen. Boomgaardt houdt vast aan haar eigen cijfers.

Lees ook: Hillegom bezorgd over plan om dokterspost Voorhout ’s nachts te sluiten: ’Dan liever naar Spaarne Gasthuis’

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.