Premium

Column Mart Smeets: ’De topschaatsers vonden de klapschaats waardeloos. De vooruitgang werd jaren stilgezet’

Column Mart Smeets: ’De topschaatsers vonden de klapschaats waardeloos. De vooruitgang werd jaren stilgezet’
Mart Smeets.
© Foto ANP

Het laatste wereldrecord is Calgary ontnomen, wat rest zijn herinneringen. Bijvoorbeeld aan die avond in december 1987 toen de vedetten van toen over het ijs in Canada speerden en zij bijna geen weerstand voelden. Dat was sensationeel: indoorschaatsen op hoogte.

Op de lege, stenen tribune keek een man toe. Hij had zich eerder verstaan met de Nederlandse toppers: Vergeer, Visser, Kemkers en hun coach Gemser. De man bood de Nederlandse schaatsers aan zijn uitvinding te proberen: de ’klapschaats’, een zo dacht de man sensationele verandering in de schaatssport, een schaats die voor nog heel veel meer recordverbeteringen zou kunnen gaan zorgen.

Gerrit Jan van Ingen Schenau was een bewegingswetenschapper die een oude uitvinding (uit 1894) had opgepakt en uitgewerkt en deze kort liet testen door de fine fleur van de Nederlandse schaatsers.

De nieuwe schaats, zo dachten de toppers, zou alleen werken bij de technisch minderbedeelde schaatsers (’werkers’ zoals Karlstad, Hadschieff en Dijkstra) maar niet bij mannen die al technisch sterk reden.

De schaatsers velden een negatief oordeel oordeel over de nieuwe schaats. Vergeer vond hem waardeloos, anderen volgden. Van Ingen Schenau kon weer naar Amsterdam terug en het zou jaren duren voordat een volgende generatie schaatsers ineens doorkreeg dat de klapschaats een geweldige uitvinding was. Tonny de Jong werd op de klappers Europees kampioen in 1996 en ineens moest iedereen die nieuwe schaats hebben.

In Nederland reden al vroeg twee mannen op de klapschaats: de Groningse allrounder Henk Nijdam en sprinter Ron Ket. Zij bleven echter roepende in de schaatswoestijn: het keiharde ’neen’ en de kille afwijzing van de toppers (die hun koninkrijk aangevallen zagen) zetten de klapper voor jaren in de ijskast.

In 1998, het sterfjaar van ’ziener’ Van Ingen Schenau, reden alle topschaatsers op de Spelen in Nagano op de ineens zeer in zwang zijnde klapper en werd er record na record gereden.

Hoe de vooruitgang in deze sport met zes, zeven jaar werd stilgezet is werkelijk fascinerend. Een volle generatie topschaatsers werd hierdoor vooruitgang ontnomen.

Meer nieuws uit Sport