Premium

West-Fries potje voetbal tussen Duitse barakken

West-Fries potje voetbal tussen Duitse barakken
De Nederlandse ’voetballers’ die in Duitsland aan het werk moesten. Onder het kruisje Paul Sneeboer.
© Aangeleverde foto
Grootebroek

Eigenlijk wil de jonge Paul Sneeboer uit Grootebroek wel eens van huis weg. De Arbeitseinsatz biedt uitkomst. Al blijkt dat achteraf niet de leukste keuze.

Lees hier alle verhalen over 75 jaar bevrijding

Sneeboer werkt met twee andere broers in de smederij van zijn vader. In 1942 reageert hij positief op de oproep voor een tewerkstelling in Duitsland. In zijn kielzog gaat ook nog Lutjebroeker Johannes Doffer mee, al weigert die het formulier te ondertekenen.

De twee verhuizen naar het noorden van Duitsland, naar Neumünster. Daar moeten ze in een vliegtuigfabriek werken.

Het wordt hard werken. Je hebt geen inbreng en het ’diner’ bestaat in de regel uit dunne koolsoep. En de stapelbedden in de barakken zijn ook al niet het toppunt van luxe. Hij vertelt later dat er soms wel vrije tijd was. De Nederlandse jongemannen die hier elkaar tegen komen, besluiten een voetbalclub op te richten.

Duistere wolken

De naam van de club of het team is in de duistere wolken van de historie verdwenen, maar er is wel een foto bewaard. Niet alleen Paul Sneeboer trapt tegen een balletje: in het team spelen onder anderen ook Kobus Steenman uit Medemblik en Cor van der Leek uit Enkhuizen.

Naarmate de oorlog vordert, worden de fabrieken in heel Duitsland doelwit van stevige bombardementen. De barakken in Neumünster liggen dichtbij de fabrieken.

De nachtrust van de arbeiders wordt met grote regelmaat verstoord: met elk alarm moet een sprintje richting het bos worden getrokken. Voor hen geen schuilbunkers. Sneeboer vertelde later dat op het laatst de hele club zo aan het luchtalarm is gewend geraakt, dat een deel er gewoon dwars doorheen slaapt.

Als handige jonge smid wil Sneeboer wel eens Duitsers in de buurt helpen met wat herstelwerk. Alles in ruil voor echt brood, is het motto. Van Johannes Doffer is bekend dat hij van stukjes metaal van de schroothoop modelvliegtuigjes maakt. Tussen de regels door is te lezen dat de verveling erg groot moet zijn geweest.

Dan komt de bevrijding. Er wordt stevig gevochten en de mannen van de Arbeitseinzats worden al snel aan hun lot over gelaten.

Paul Sneeboer vindt het ook hoog tijd om weer naar Grootebroek te gaan. Makkelijker gezegd dan gedaan:vindt maar eens je weg tussen strijdende partijen, in een land dat plat gezegd aan stukken is gebombardeerd.

Bruggen

Paul gaat lopen, en ontdekt al snel dat bijvoorbeeld de bruggen over de Elbe in gruzelementen liggen. Soms kan hij achterop een kar een stukje meerijden, en schiet er wel eens wat eten over. Eenmaal de grens over ontfermt de gezondheidsdienst zich over de Grootebroeker.

De eerste behandeling is er eentje met DDT, zodat de luizen in z’n kleren en op z’n lijf een vroegtijdig einde vinden.

Op 25 mei 1945 stapt hij bij het ouderlijk huis in Grootebroek weer over de drempel.

De metalen pannenonderzetters die hij in Neumünster had gemaakt, zijn nog jarenlang in huize Sneeboer gebruikt.

Bron: ’Bovenkarspel, Grootebroek, Lutjebroek en de Tweede Wereldoorlog”, door Marloes van Ede en Jan Windt.

Meer nieuws uit Extra

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.