Premium

’Platform’ moet fusie in Leidse regio vlot trekken

’Platform’ moet fusie in Leidse regio vlot trekken
Ton van Raan. ,,Veel hoop dat het nog eens tot een bestuurlijke fusie in de Leidse regio komt, heb ik niet. Maar ik blijf het proberen.’’
© Foto Hielco Kuiper
Leiden

De vorming van Leidse regio onder één bovenregionaal bestuur zit muurvast. ’Bestuurlijke fragmentatie’, zegt de Leidse emeritus hoogleraar Ton van Raan, ’kost de regio tientallen miljoenen euro’s per jaar’ aan gederfde economische winst. Van Raan gaat nu een Platform Bestuurlijke Eenheid Leidse Regio oprichten, met bestuurders, ondernemers en studenten om regiovorming opnieuw bij politici onder de aandacht te brengen.

Op de kop af een jaar geleden schreven Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland aan vijf gemeenten in de Leidse regio dat zij ’bindende afspraken over regionale samenwerking’ moeten maken. Het provinciebestuur kondigde destijds, weliswaar in de allervriendelijkste bewoordingen, aan dat zij zich daar ’nadrukkelijk’ mee zou bemoeien.

Er is niets van terechtgekomen, stelt Van Raan vast. ,,De kwestie blijft maar hangen, al decennialang.’’ Volgens hem ’spreken alle belangengroepen en zeker het bedrijfsleven’ zich uit voor een besturlijker herindeling. ,,Maar toch krijgen Voorschoten en Zoeterwoude weer nieuwe burgemeesters, en geen tijdelijke. De durf om door te zetten, lijkt vooralsnog niet groter dan nihil.’’

Uit een onderzoek uit 2018, waar Van Raan bij was betrokken, blijkt dat één bestuur voor vijf of zes gemeenten in de Leidse regio het ’gehele betrokken stedelijke gebied’ versterkt. Als de gemeenten het nu ergens over eens moeten worden, is de kans dat er niets van terechtkomt, volgens de emeritus hoogleraar huizenhoog. ,,Er hoeft maar één gemeenteraad zich er tegen uit spreken. Al dat onderlinge overleg van vijf of zes gemeentebesturen is energie- en geldslurpend.’’

Het idee voor een Platform Bestuurlijke Eenheid Leidse Regio is bedacht door de Leiderdorpse voormalige VVD-fractievoorzitter Bart Hoenen. Van Raan is nu op zoek naar ondernemers, zorgbestuurders, studenten en anderen uit het ’maatschappelijke middenveld’ die in het Platform willen. Geen politici. ,,Die houden alles tegen.’’

Veel hoop dat het er nog eens van komt, heeft Van Raan niet. ,,Onze bevindingen zijn politiek niet erg welkom. Maar ik wil er toch op blijven aandringen.’’ Het enige dat een fusie in de weg staat, zijn emoties, meent hij. Het aloude argument dat schaalvergroting betekent dat het openbaar bestuur ’op afstand’ komt te staan, gelooft hij niet. ,,Als Leiden, Oegstgeest, Leiderdorp, Voorschoten en Zoeterwoude fuseren, ontstaat een gemeente van 200.000 inwoners. Dan is Leiden net zo groot als Almere, Eindhoven of bijna als Breda. De inwoners van die steden zeggen toch ook niet dat ze op grote afstand staan van het openbaar bestuur?’’ Bovendien heeft kleinschalig bestuur op dorpsniveau volgens Van Raan vaak vriendjespolitiek en cliëntelisme als nadeel.

Van Raan heeft vaak gemerkt dat regiobestuurders achterhaalde ideeën en vooroordelen over Leiden in hun gemeenten in stand houden. ,,Leiden zou een arme stad zijn, met veel werklozen. een stad waar onontwikkelde mensen wonen. Fusie zou de randgemeenten geld kosten. Er is niets van waar. Er zal eerder geld de andere kant op vloeien! Armlastig Voorschoten ontsnapte vier jaar geleden maar net aan de Artikel 12-status. Als onderdeel van een grotere, kapitaalkrachtiger Leidse regio was het nooit zover met het dorp gekomen.’’

Van Raan denkt dat één grote gemeente Leiden grote opdrachten beter aankan, zoals de energietransitie. Het Bio Science Park, dat zich nu uitstrekt over twee gemeenten ’en straks misschien over drie’, komt weer in één bestuurlijke hand. ,,Eén krachtige gemeente Leiden kan best zijn eigen broek ophouden.’’

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.